Dlaczego złoto w sierpniu 2026 r. zbliżyło się do 4700 dolarów?

Sierpniowy rajd złota w kierunku 4700 dolarów za uncję miał dwa źródła. Z jednej strony banki centralne nadal zwiększały rezerwy kruszcu, zapewniając rynkowi względnie trwały popyt. Z drugiej inwestorzy ponownie zaczęli kupować złoto jako ochronę przed napięciami geopolitycznymi, inflacją, ryzykiem fiskalnym i niejasną polityką Rezerwy Federalnej. Po kilku tygodniach stabilizacji w pobliżu 4000 dolarów cena wzrosła od początku sierpnia o około 400 dolarów, czyli 10 proc. 1

Najważniejsze rozróżnienie jest takie: zakupy oficjalne stworzyły fundament wzrostu, natomiast przepływy do ETF-ów, kurs dolara, rentowności obligacji i oczekiwania dotyczące stóp procentowych decydowały o jego tempie.

Banki centralne stworzyły fundament wzrostu

Raport World Gold Council (WGC) Gold Demand Trends za II kwartał 2026 r. wykazał, że banki centralne kupiły netto 288,9 ton złota. Oznaczało to wzrost o 62 proc. rok do roku, ponad pięciokrotność zrewidowanego wyniku z I kwartału — 57 ton — oraz rekord dla każdego II kwartału w historii danych WGC.

Istotny był nie tylko rozmiar zakupów, lecz także ich moment. Banki centralne kupowały nawet po spadku ceny złota z początku roku, co sugeruje, że ważniejsza była dywersyfikacja rezerw i długoterminowe zarządzanie ryzykiem niż krótkoterminowe podążanie za ceną. Jednocześnie mocne odbicie w II kwartale nastąpiło po słabym początku roku, dlatego popyt oficjalny w całym pierwszym półroczu był najniższy od 2022 r.

WGC wskazał również, że banki centralne zamierzają kontynuować zakupy w kolejnych 12 miesiącach. Wśród czynników wspierających wymieniono dywersyfikację portfeli, zabezpieczenie przed inflacją i ograniczanie ryzyka. Nie oznacza to jednak, że każdy kolejny kwartał musi przynieść zakupy w tempie zbliżonym do wyniku za II kwartał.

Polska na czele, ale popyt był szeroki

Dane za pierwszą połowę roku pokazują, że wsparcie ze strony sektora oficjalnego nie zależało od jednego nabywcy:

• Polska: 82 tony — najwięcej spośród raportowanych zakupów;
• Uzbekistan: 41 ton;
• Chiny: 40 ton;
• Kazachstan: 27 ton;
• Czechy: 11 ton;
• Jordania: 6 ton.

Zestawienie pochodzi z czerwcowych statystyk WGC dotyczących banków centralnych. Polska była zdecydowanym liderem, ale zakupy Uzbekistanu, Chin i Kazachstanu poszerzyły bazę popytu. Mniejsze zakupy Czech i Jordanii wpisywały się w szerszy trend zwiększania rezerw złota przez rynki wschodzące i mniejsze gospodarki. 15

W najnowszych dostępnych danych miesięcznych oficjalne rezerwy złota wzrosły netto o 41 ton. Polska odpowiadała za 18 ton, a Chiny za 10 ton; nadal kupowały również Uzbekistan i Kazachstan. 5

Dla inwestorów szeroki rozkład zakupów ma znaczenie, ponieważ zmniejsza zależność popytu od polityki rezerw jednego kraju. Nie eliminuje jednak ryzyka spowolnienia. W pierwszej połowie roku Turcja i Rosja były sprzedającymi netto, co pokazuje, że aktywność banków centralnych nie jest jednokierunkowa. 15

Co pokazał raport WGC za II kwartał

Raport WGC opisał rynek, który ustabilizował się w ujęciu całościowym, ale pozostawał nierówny w poszczególnych segmentach. Łączny popyt na złoto, obejmujący także transakcje pozagiełdowe (OTC), wyniósł w II kwartale 1269 ton — tyle samo co rok wcześniej. W całym pierwszym półroczu było to 2522 tony, o 2 proc. więcej niż rok wcześniej.

Zakupy banków centralnych były mocne, lecz popyt inwestycyjny poza rynkiem OTC spadł w II kwartale do 262,2 ton. ETF-y oparte na złocie odnotowały odpływy, natomiast popyt na sztabki i monety pozostał zbliżony do poziomu sprzed roku oraz długoterminowych średnich.

Prognoza WGC na dalszą część roku była jednak bardziej optymistyczna. Inwestycje mają być głównym źródłem wzrostu popytu do końca 2026 r., przy coraz większym znaczeniu transakcji OTC i zakupów w Azji. Banki centralne powinny pozostać istotnymi nabywcami, podczas gdy wysokie ceny nadal będą ograniczać popyt jubilerski.

Dostarczone materiały nie zawierają szczegółowych odsetków z badania WGC dotyczącego rezerw banków centralnych. Można więc bezpiecznie przyjąć ogólny wniosek badania — utrzymujące się zaangażowanie banków centralnych w zakupy złota — ale nie należy dopisywać niepotwierdzonych danych dla poszczególnych państw.

Inwestorzy wrócili, ale dane o ETF-ach wymagają kontekstu

Popyt inwestycyjny nadał dodatkowy impet fundamentom stworzonym przez sektor oficjalny. Złoto korzystało z zakupów postrzeganych jako bezpieczna przystań w warunkach utrzymującej się niepewności geopolitycznej i politycznej. Pomagał również słabszy dolar oraz zmieniające się oczekiwania dotyczące amerykańskich stóp procentowych, które zwiększały atrakcyjność aktywa nieprzynoszącego odsetek. 11012

Dane dotyczące ETF-ów odnoszą się jednak do różnych okresów i zestawień:

• Monitor State Street za sierpień wskazywał na zaledwie 44 mln dolarów napływów netto do amerykańskich ETF-ów na złoto w lipcu. Dokument odnotował też 6,4 mld dolarów umorzeń w maju i czerwcu, co sugeruje, że wcześniej z rynku mogła odpłynąć część krótkoterminowego i lewarowanego kapitału. 2
• Według danych WGC cytowanych przez CNBC w tygodniu poprzedzającym 24 sierpnia do ETF-ów opartych na złocie napłynęło 46,7 ton kruszcu o wartości około 6,4 mld dolarów. Był to najmocniejszy tygodniowy wynik od 10 miesięcy. 10
• Inny raport rynkowy informował o zakupie 18 ton przez ETF-y w ciągu jednego dnia oraz o piątym z rzędu tygodniu napływów. 9

Nie należy łączyć tych liczb w twierdzenie, że w lipcu napłynęły 3 mld dolarów, a na początku sierpnia kolejne 6,4 mld dolarów. Dostępne dowody prowadzą do bardziej precyzyjnego wniosku: przepływy do ETF-ów były wcześniej słabe lub ujemne, lecz później wyraźnie się poprawiły, gdy inwestorzy zaczęli kupować spadki. 210

Stopy procentowe, inflacja i dolar miały kluczowe znaczenie

Złoto nie wypłaca odsetek, dlatego jego względna atrakcyjność zwykle rośnie, gdy inwestorzy oczekują niższych stóp, spadku realnych rentowności lub osłabienia dolara. Odwrotna kombinacja — wyższe realne rentowności i mocniejsza amerykańska waluta — zwiększa koszt alternatywny posiadania kruszcu i może skłaniać do realizacji zysków.

W lipcu Rezerwa Federalna utrzymała przedział stopy funduszy federalnych na poziomie 3,5–3,75 proc., jednocześnie wskazując, że inflacja pozostaje podwyższona względem celu wynoszącego 2 proc. Dla złota był to trudny układ. Utrzymująca się inflacja i niepewność fiskalna wspierały popyt zabezpieczający, ale perspektywa dłuższego okresu wysokich stóp ograniczała wycenę kruszcu.

Sierpniowy wzrost nastąpił również w warunkach, w których rozwój sytuacji na rynku obligacji skarbowych i spokojniejszy dolar sprzyjały złotu. 24 sierpnia cena spot sięgnęła 4635,39 dolara za uncję, a kontrakty futures z dostawą w grudniu zamknęły się na poziomie 4697,80 dolara. 10 Później kontrakty terminowe wzrosły nawet do 4716,41 dolara, wynika z dostępnego raportu rynkowego. 13

Jackson Hole stał się kolejnym katalizatorem

Wystąpienie Kevina Warsha podczas sympozjum w Jackson Hole w dniach 27–29 sierpnia było ważne, ponieważ miało być jego pierwszym dużym przemówieniem na tym wydarzeniu w roli przewodniczącego Fed. Rynek oczekiwał wskazówek dotyczących inflacji, rentowności obligacji i przyszłych ram polityki pieniężnej.

Uwaga inwestorów koncentrowała się na napięciu między podwyższoną inflacją a rosnącymi rentownościami amerykańskich obligacji. Warsh sugerował, że wyższe rentowności rynkowe mogą same zaostrzyć warunki finansowe na tyle, by ograniczyć potrzebę kolejnych podwyżek stóp. Jednocześnie inflacja pozostawała powyżej celu, dlatego inwestorzy nie byli pewni, czy jego przesłanie zostanie odebrane jako jastrzębie, czy jako zapowiedź łagodniejszej polityki.

Dla złota możliwe reakcje były stosunkowo klarowne:

• Sygnał, że stopy mogą spaść, lub że Fed dopuści do łagodniejszych warunków finansowych, mógłby osłabić dolara i zmniejszyć presję ze strony realnych rentowności, wspierając kruszec.
• Zdecydowany komunikat antyinflacyjny albo poparcie dla dalszych podwyżek mogłyby podnieść rentowności i kurs dolara, zwiększając ryzyko korekty.
• Mniej jednoznaczne przemówienie pozostawiłoby złoto przede wszystkim pod wpływem pozycjonowania w ETF-ach, wydarzeń geopolitycznych i dalszych zakupów banków centralnych.

Jackson Hole mogło szybko zmienić oczekiwania dotyczące stóp, ale nie mogło cofnąć zakupów oficjalnych zrealizowanych już w II kwartale. Dlatego sympozjum było przede wszystkim krótkoterminowym katalizatorem, a nie fundamentalnym źródłem wzrostu. 11

Prognozy instytucji były mocno rozbieżne

Prognozy instytucjonalne znacznie się od siebie różniły. Pokazywało to skalę niepewności na rynku, a nie jeden dominujący konsensus.

• J.P. Morgan oczekiwał średniej ceny 4300 dolarów za uncję w III kwartale i 4500 dolarów w IV kwartale. Bank ostrzegał, że ryzyka są przechylone w dół, jeśli popyt z kluczowych segmentów okaże się słabszy lub mocne dane zmuszą Fed do wcześniejszych podwyżek. 17
• Bank of America obniżył średnią prognozę na 2026 r. o 14 proc., do 4360 dolarów, powołując się na bardziej jastrzębi Fed. Jednocześnie ocenił, że po zakończeniu cyklu zacieśniania cena 5000 dolarów może być osiągalna. 18
• UBS przedstawił znacznie bardziej optymistyczną ścieżkę: 6200 dolarów w marcu, czerwcu i wrześniu 2026 r., a następnie 5900 dolarów na koniec roku. Scenariusz spadkowy zakładał 4600 dolarów, co dobrze ilustruje skalę możliwych wahań.
• Niżej oceniane pod względem wiarygodności zestawienie rynkowe wymieniało cele na koniec roku na poziomie 4600 dolarów dla Natixis, 4500 dolarów dla Citi i 4900 dolarów dla Goldman Sachs. Należy traktować je jako orientacyjne, a nie potwierdzony konsensus instytucjonalny. 20
• Dostępne materiały nie pozwalają zweryfikować aktualnego celu cenowego ING ani konkretnego scenariusza ryzyka przedstawionego przez ten bank.

Zakres prognoz rozciągał się więc od ostrzeżeń przed krótkoterminowym cofnięciem do oczekiwań na wyraźnie wyższe ceny. Wspólnymi zmiennymi były zakupy banków centralnych, popyt na ETF-y, realne rentowności, dolar, inflacja i reakcja Fed na dane gospodarcze.

Najmocniejszy scenariusz wzrostowy i ryzyka spadku

Scenariusz wzrostowy opiera się na dalszej dywersyfikacji rezerw, utrzymaniu zakupów przez banki centralne, powrocie popytu fizycznego i inwestycyjnego, uporczywej inflacji lub obawach fiskalnych oraz eskalacji napięć geopolitycznych. Czynniki te mogą generować popyt mniej wrażliwy na krótkoterminowe zmiany ceny. 3

Scenariusz spadkowy zakłada, że sierpniowy rajd był zbyt szybki i stanie się podatny na realizację zysków. Jastrzębi Fed, wyższe realne rentowności, mocniejszy dolar, wygasający napływ środków do ETF-ów, złagodzenie napięć geopolitycznych lub spowolnienie zakupów oficjalnych mogłyby osłabić popyt krańcowy. 1718

Najtrafniej opisać sierpniowy ruch nie jako reakcję na jeden nagłówek dotyczący ETF-ów. Akumulacja złota przez banki centralne stworzyła trwałe wsparcie, natomiast powrót inwestorów i niepewność makroekonomiczna przyspieszyły wzrost. To, czy złoto utrzyma się w pobliżu 4700 dolarów, czy skoryguje po gwałtownym rajdzie, zależało od kolejnego ruchu rentowności obligacji, dolara i oczekiwań wobec polityki Fed.