Rosyjski ostrzał Ukrainy 27 sierpnia: co wiadomo

Rosyjski atak rakietowo-dronowy na Ukrainę rozpoczął się po zmroku 26 sierpnia i trwał także w godzinach porannych 27 sierpnia. Ukraińskie siły powietrzne podały, że Rosja wystrzeliła 258 dronów oraz rakiety balistyczne i przeciwokrętowe. Rosyjskie władze określiły operację jako uderzenie w cele w dziewięciu ukraińskich miastach. Ukraina poinformowała o zneutralizowaniu 233 celów powietrznych, jednak część rakiet i dronów dotarła do portów, zakładów przemysłowych, obiektów logistycznych i innej infrastruktury. 10 16

Jakiej broni użyła Rosja?

Według ukraińskich danych w ataku wykorzystano:

• 258 dronów, w tym bezzałogowce szturmowe typu Shahed, drony pozoracyjne Gerbera i inne systemy bezzałogowe; około jedna trzecia miała napęd odrzutowy;
• dwa przeciwokrętowe pociski Oniks, wystrzelone z okupowanego przez Rosję Krymu;
• nieokreśloną liczbę rakiet balistycznych Iskander-M/KN-23, wystrzelonych z rosyjskich obwodów briańskiego i kurskiego;
• trzy napędzane odrzutowo pociski lub amunicje krążące S8000 Banderol.

Dostępne relacje nie podają pełnej liczby rakiet użytych podczas ostrzału. W szczególności nie wiadomo, ile dokładnie rakiet balistycznych wystrzelono. 16

Ile celów Ukraina zneutralizowała?

Ukraińskie siły powietrzne podały, że zneutralizowano 233 rosyjskie cele powietrzne. Wskazany podział wyglądał następująco:

• siedem rakiet balistycznych;
• jeden pocisk Oniks;
• trzy pociski Banderol;
• 222 drony.

To zestawienie należy traktować jako ukraiński raport operacyjny, a nie niezależnie potwierdzony bilans. W części relacji mowa o „zestrzeleniu”, a w innych także o celach zakłóconych elektronicznie lub w inny sposób unieszkodliwionych.

Jakie były cele ataku?

Rosyjskie Ministerstwo Obrony twierdziło, że nocne uderzenia objęły cele w dziewięciu ukraińskich miastach i były wymierzone w infrastrukturę powiązaną z wysiłkiem wojennym. W rosyjskim opisie znalazły się zakłady przemysłowe, rafinerie, centra logistyczne i infrastruktura portowa. 10 11

Ukraińscy urzędnicy i świadkowie informowali o atakach dotykających Kijowa, portów, obszarów przemysłowych oraz centrów dystrybucyjnych należących do sieci handlowych. Ostrzał trwał także rano — nad stolicą słychać było obronę przeciwlotniczą zwalczającą kolejne fale dronów. 16

Dostępne źródła nie potwierdzają jednak wszystkich lokalizacji wymienianych w pierwotnych doniesieniach ani dokładnych miejsc uderzeń i upadku szczątków w Krzywym Rogu oraz w obwodzie odeskim. Nie ma też wystarczających dowodów, by przypisać temu konkretnemu epizodowi z 27 sierpnia doniesienia o uszkodzeniu stadionu Walerija Łobanowskiego, szkół, placówek medycznych, domów, budynków mieszkalnych w Odessie czy elewatora zbożowego.

Ofiary, zniszczenia i pożary

Dostępne informacje potwierdzają, że atak spowodował zniszczenia i ofiary, ale nie pozwalają ustalić pełnego bilansu dla całej Ukrainy. Jedno z ukraińskich źródeł podało, że zginęła co najmniej jedna osoba, a kilka zostało rannych.

Reuters informował o uszkodzeniach lub uderzeniach w ukraińskie porty, obiekty przemysłowe i centra dystrybucyjne sieci handlowych. Według tej relacji celem były także porty, magazyny zbożowe oraz infrastruktura energetyczna i przemysłowa. 16

Ponieważ relacje dotyczyły szybko rozwijającego się ataku w wielu regionach, a część szczegółów odnosi się do innych rosyjskich uderzeń z wcześniejszej części sierpnia, łączenie wszystkich danych o ofiarach, rannych, pożarach i stratach materialnych prowadziłoby do pomieszania odrębnych wydarzeń. Najpewniejszy wniosek jest taki, że ostrzał z 27 sierpnia był szeroko zakrojony i częściowo odparty, lecz mimo to doprowadził do zniszczeń także poza obiektami o czysto wojskowym charakterze.

Co twierdziła Rosja?

Moskwa przekonywała, że atak wymierzono w infrastrukturę związaną z wojskiem, w tym obiekty przemysłowe, rafinerie, węzły logistyczne i porty. 10 11

Są to rosyjskie twierdzenia dotyczące zamierzonych celów. Nie stanowią niezależnego potwierdzenia, że każdy trafiony obiekt był wykorzystywany do celów wojskowych. Ukraińskie i międzynarodowe relacje wskazywały również na uderzenia w sieci dystrybucji handlowej oraz inną infrastrukturę istotną dla ludności cywilnej. 16

Dostępne źródła nie dokumentują wiarygodnie potwierdzonego rosyjskiego komunikatu o przechwyceniu ukraińskich dronów podczas tej samej operacji z 27 sierpnia. Informacje o rosyjskiej obronie przeciwlotniczej zestrzeliwującej ukraińskie drony dotyczą innych ataków i nie powinny być przypisywane temu ostrzałowi.

Dlaczego niedobór Patriotów ma znaczenie?

Atak nastąpił w czasie ostrego niedoboru amerykańskich pocisków przechwytujących do systemów Patriot. Są one szczególnie ważne, ponieważ Patriot należy do najważniejszych systemów, na których Ukraina opiera obronę przed rosyjskimi rakietami balistycznymi. 6 10 11

Skutki tego problemu pokazały wcześniejsze wydarzenia z sierpnia. Podczas innego ciężkiego ataku ukraińscy urzędnicy informowali, że Rosja wystrzeliła 27 rakiet balistycznych, z których przechwycono tylko jedną, ponieważ zabrakło pocisków do systemów Patriot. 1 6

Nie oznacza to, że każda rakieta, która dotarła na Ukrainę 27 sierpnia, ominęła obronę Patriotów ani że sam niedobór tych pocisków wyjaśnia wszystkie trafienia. Pokazuje jednak skalę strategicznego problemu: Rosja może łączyć duże fale dronów z rakietami balistycznymi i innymi pociskami, zmuszając Ukrainę do oszczędnego gospodarowania ograniczonymi zapasami przechwytujących. Obrona musi jednocześnie radzić sobie z wabikami i tańszymi systemami bezzałogowymi.

Dlaczego Zełenski zwraca się do Europy?

Apel Wołodymyra Zełenskiego, by państwa europejskie kupiły dodatkowe systemy obrony przed rakietami balistycznymi, dotyczy zarówno zdolności bojowych, jak i długotrwałego utrzymania obrony. Ukrainie potrzebne są systemy zdolne do zwalczania trudnych celów balistycznych, ale także stałe dostawy pocisków przechwytujących, które pozwolą odpierać kolejne ataki. 6 10

Dane z 27 sierpnia dobrze pokazują skalę wyzwania: nawet po zgłoszeniu zneutralizowania 233 celów powietrznych trafienia odnotowano w portach, obiektach przemysłowych i infrastrukturze dystrybucyjnej. Szerszy wniosek nie sprowadza się więc wyłącznie do potrzeby pozyskania większej liczby wyrzutni. Ukraina potrzebuje trwałych dostaw amunicji oraz wielowarstwowej obrony zdolnej przez długi czas zwalczać jednocześnie rakiety, drony szturmowe i cele pozoracyjne.