AI rozdziela rynek pracy w 2026 roku

Sztuczna inteligencja zmienia rekrutację nie tyle przez jedną falę masowych zwolnień, ile przez coraz wyraźniejsze sortowanie zadań i kompetencji. Pracodawcy ograniczają lub przeprojektowują rutynowe obowiązki na stanowiskach juniorskich, a jednocześnie więcej płacą osobom, które potrafią połączyć znajomość AI z wiedzą techniczną, regulacyjną, biznesową lub umiejętnością oceny sytuacji.

W efekcie w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii powstaje rynek pracy o dwóch prędkościach: tradycyjnych wejść do niektórych zawodów technologicznych i profesjonalnych jest mniej, ale szybko rośnie zapotrzebowanie na specjalistów oraz pracowników wykorzystujących AI do zwiększania własnej produktywności.

Zwolnienia w USA: AI jest najczęściej wskazywanym powodem, ale liczby wymagają kontekstu

Firma Challenger, Gray & Christmas odnotowała 97 006 planowanych redukcji miejsc pracy w USA w maju 2026 roku. Pracodawcy wprost przypisali 38 579 z tych zapowiedzi sztucznej inteligencji — to 40% całkowitej liczby i najwyższy miesięczny wynik AI w historii prowadzonego przez firmę zestawienia. 18

W czerwcu łączna liczba zapowiedzianych zwolnień spadła do 45 849, a w lipcu do 33 429. AI nadal była jednak najczęściej wskazywanym powodem redukcji: w lipcu przypisano jej 10 970 zapowiedzianych cięć, czyli 33% całości. 19 17

Te dane dotyczą planów zwolnień ogłaszanych przez pracodawców, a niekoniecznie faktycznie zrealizowanych odejść. Pokazują też, co firmy wskazały jako przyczynę, lecz nie dowodzą, że AI samodzielnie spowodowała każdą redukcję ani nie mierzą całkowitego wpływu technologii na zatrudnienie. Firma może reorganizować pracę wokół AI, a jednocześnie reagować na słabszy popyt, presję kosztową, outsourcing czy inne warunki biznesowe.

Najsilniejsza presja pojawia się na początku kariery

Najbardziej wyraźne sygnały zakłóceń na rynku pracy dotyczą młodszych pracowników w zawodach szczególnie podatnych na działanie AI, a nie całej siły roboczej.

Badacze ze Stanfordu podają, że zatrudnienie osób w wieku 22–25 lat w zawodach silnie eksponowanych na AI było o około 19% niższe od poziomu, którego można byłoby oczekiwać, gdyby rosło w tempie obserwowanym wśród rówieśników pracujących w zawodach mniej narażonych na wpływ technologii. Nie zaobserwowano porównywalnej luki wśród doświadczonych pracowników. Spadki koncentrowały się w zawodach, w których AI przede wszystkim zastępuje ludzkie zadania; tam, gdzie uzupełnia pracę człowieka, zatrudnienie było stabilne lub rosło.

Nie oznacza to, że znikają wszystkie juniorskie stanowiska w technologiach czy usługach profesjonalnych. Sugeruje raczej, że firmom może być potrzebnych mniej osób do wykonywania nadzorowanych, powtarzalnych zadań, które tradycyjnie pozwalały absolwentom zdobywać doświadczenie — takich jak rutynowe programowanie, research, dokumentacja, analiza czy obsługa klienta.

Globalna analiza PwC wskazuje na powiązaną zmianę w projektowaniu stanowisk: amerykańskie role juniorskie narażone na wpływ AI siedem razy częściej wymagały tradycyjnie seniorskich kompetencji, takich jak osąd i przywództwo. Liczba tych stanowisk wzrosła o 35% w latach 2019–2025, podczas gdy liczba pozostałych ról na poziomie entry-level spadła o 10%. 8

W Wielkiej Brytanii rekrutacja słabnie, szczególnie dla absolwentów

Szerszy rynek pracy w Wielkiej Brytanii również pogorszył się w pierwszej połowie 2026 roku. Liczba ogłoszeń spadła o 11% od początku roku i była o 32% niższa niż przed pandemią. Liczba ofert dla absolwentów zmniejszyła się rok do roku o 7% i osiągnęła najniższy sezonowy poziom od 2020 roku.

W osobnym badaniu pracodawców 36% brytyjskich firm zadeklarowało, że w poprzednim roku ograniczyło liczbę stanowisk początkowych dostępnych dla młodszych pracowników. Wśród czynników wymieniano AI i inne formy automatyzacji, ale badanie nie dowodzi, że były one jedyną przyczyną.

Dane wskazują więc na pogorszenie dostępu do pracy na początku kariery, lecz nie uzasadniają tezy, że bezrobocie młodych wynika wyłącznie z AI. Na krajowe wskaźniki bezrobocia wpływają także wzrost gospodarczy, stopy procentowe, przejście z edukacji do pracy, liczba wakatów oraz polityka rynku pracy. Dostępne dane nie pozwalają oddzielić wpływu AI na zagregowane bezrobocie młodych w którymkolwiek z tych państw.

Technologia i finanse najlepiej pokazują rynek dwóch prędkości

Technologie i inne sektory intensywnie wykorzystujące dane należą do najbardziej narażonych na zmiany, ponieważ wiele stanowisk obejmuje zadania, które można zautomatyzować albo wspomóc AI. W Wielkiej Brytanii technologia, media i telekomunikacja miały w 2025 roku największy udział ogłoszeń związanych z umiejętnościami AI. Globalnie sektor ten również prowadził — wymagania dotyczące AI pojawiały się w 11,4% ofert, wobec 5,6% w usługach profesjonalnych i 5,4% w usługach finansowych. 4 14

Usługi finansowe są szczególnie czytelnym przykładem jednoczesnego kurczenia się jednych obszarów i rozwoju innych. Globalny udział ofert w tym sektorze wymagających umiejętności AI wzrósł z 3,4% w 2024 roku do 5,4% w 2025 roku. Łączna liczba ofert zwiększyła się o 12,8%, natomiast liczba ofert związanych z AI wzrosła o 77,4%. 2 3

W brytyjskim sektorze finansowym liczba wakatów wzrosła w 2025 roku o 12%, napędzana popytem na specjalistów od sztucznej inteligencji, oprogramowania, zgodności regulacyjnej i zarządzania danymi. Z kolei ponad połowa brytyjskich firm finansowych spodziewała się zwiększenia zatrudnienia w 2026 roku. Rekrutacja miała koncentrować się przede wszystkim na technologii i AI, podczas gdy szersze inwestycje w ludzi oraz nabór osób na początku kariery pozostawały w niektórych obszarach słabsze. 13

Nie chodzi więc po prostu o to, że „miejsca pracy w finansach są bezpieczne” albo że „znikają”. Firmy przesuwają rekrutację w stronę ról, które pomagają wdrażać AI, kontrolować ryzyko, spełniać wymogi regulacyjne i właściwie interpretować wyniki generowane przez systemy.

Jakie kompetencje zyskują na wartości?

Najważniejszym wymaganiem staje się AI połączona z wiedzą branżową, a nie wyłącznie wąska specjalizacja techniczna. Pracodawcy coraz częściej szukają kombinacji następujących kompetencji:

• znajomość danych i AI,
• inżynieria oprogramowania i danych,
• ocena modeli oraz kontrola jakości,
• cyberbezpieczeństwo, zarządzanie i kontrola ryzyka,
• znajomość regulacji i sektora finansowego,
• projektowanie produktów i przeprojektowywanie procesów,
• komunikacja, kreatywność, interpretacja oraz umiejętność oceny sytuacji,
• elastyczność i ciągłe uczenie się.

Raport dotyczący pracowników sektora finansowego wskazuje podobny kierunek: rośnie popyt na kompetencje związane z danymi, zarządzaniem, inżynierią oprogramowania, interpretacją i projektowaniem produktów, a także na elastyczność, kreatywność i krytyczne myślenie. 5

Zmiana ma szeroki zasięg. Analiza Międzynarodowego Funduszu Walutowego obejmująca miliony ofert pracy wykazała, że mniej więcej jedno na dziesięć ogłoszeń w gospodarkach rozwiniętych wymaga co najmniej jednej nowej umiejętności. Najbardziej dotyczy to zawodów profesjonalnych, technicznych i menedżerskich. IT odpowiada za ponad połowę popytu na te nowe kompetencje, a najwyższe premie płacowe wiążą się z IT, analizą biznesową i danych oraz inżynierią. 12 11

AI tworzy nowe role, jednocześnie zmieniając istniejące

Słabsze perspektywy dla części stanowisk juniorskich pojawiają się równolegle ze wzrostem popytu na pracę związaną z AI. W Wielkiej Brytanii liczba ogłoszeń wymagających umiejętności AI zwiększyła się w 2025 roku o około 68 tysięcy, osiągając 2,2% wszystkich ofert. Liczba ofert dla specjalistów AI wzrosła o 61%, a średnia deklarowana premia płacowa za takie umiejętności sięgnęła 34,2%, wobec 11% w 2024 roku. 4 9

Inżynier AI znalazł się także wśród najszybciej rosnących ról na początku kariery w najnowszych danych porównujących rynki — liczba takich ofert wzrosła rok do roku o 62% w USA i o 97% w Wielkiej Brytanii. 1

Ten wzrost nie zastępuje jednak automatycznie likwidowanych stanowisk wejściowych. Specjalistyczne role związane z AI wymagają innego przygotowania, a rosnący rynek inżynierów AI nie jest w stanie sam wchłonąć wszystkich osób, które tracą rutynowe zadania w programowaniu, administracji, researchu czy obsłudze.

Największe ryzyko: przerwanie dopływu talentów

Najważniejsze pytanie dotyczące rynku pracy nie brzmi wyłącznie: ile miejsc pracy AI zlikwiduje lub utworzy? Równie istotne jest to, czy pracodawcy zachowają wystarczająco dużo zadań juniorskich, by nowe osoby mogły zdobyć doświadczenie potrzebne później na stanowiskach seniorskich.

AI może zwiększyć produktywność doświadczonych pracowników i stworzyć popyt na ekspertów od inżynierii, zarządzania, zgodności regulacyjnej, danych i produktów. Jeśli jednak firmy usuną zadania, dzięki którym początkujący zdobywają praktykę, mogą jednocześnie ograniczyć przyszłą podaż tych samych specjalistów.

Dla pracodawców praktycznym wyzwaniem jest więc przeprojektowanie ról początkowych, a nie całkowite usunięcie ścieżki uczenia się. Dla pracowników coraz silniejszym atutem staje się połączenie biegłości w korzystaniu z AI, znajomości konkretnej branży i umiejętności wykazania się samodzielnym osądem.

Dane z 2026 roku nie pokazują powszechnego załamania zatrudnienia. Pokazują za to pogłębiający się podział między pracą, którą AI może przejąć, a pracą osób potrafiących odpowiedzialnie nią kierować, weryfikować jej wyniki i stosować je w praktyce.