Saudyjski park rozrywki za 6 mld euro pod Paryżem. Co naprawdę ustalono?

Francja i Arabia Saudyjska podpisały memorandum w sprawie saudyjskiego kompleksu rozrywkowego pod Paryżem. Inwestycję ma prowadzić Qiddiya Investment Company — spółka zależna saudyjskiego Funduszu Inwestycji Publicznych (Public Investment Fund, PIF). Plan zakłada budowę trzech parków tematycznych w rejonie Cergy-Pontoise, około 30 kilometrów na północny zachód od francuskiej stolicy. Deklarowana wartość inwestycji to 6 mld euro, czyli około 7 mld dolarów, a francuskie władze szacują, że projekt może stworzyć około 22 tys. bezpośrednich miejsc pracy. 13

Skala zapowiedzi jest imponująca, ale trzeba zachować proporcje: podpisane porozumienie nie oznacza jeszcze, że gotowy kompleks powstanie dokładnie w opisanej formie. W przestrzeni publicznej nie ma na razie ostatecznego masterplanu, potwierdzonych operatorów, daty otwarcia ani pełnego zestawu umów dotyczących praw do wykorzystywanych marek. 12

Co potwierdza podpisane memorandum?

Najważniejszym elementem porozumienia jest propozycja stworzenia trzech parków rozrywki w okolicach Cergy-Pontoise. Qiddiya ma sfinansować i koordynować przedsięwzięcie, wpisując je w szerszą strategię Arabii Saudyjskiej zakładającą rozwój turystyki, rozrywki i nowych gałęzi gospodarki. Pałac Elizejski przedstawił projekt jako inwestycję o wyjątkowej skali dla Francji. Prezydent Emmanuel Macron porównał jej potencjalne znaczenie do okresu od czasu powstania Disneylandu Paris. 126

Kwota 6 mld euro i prognoza 22 tys. bezpośrednich miejsc pracy dotyczą zapowiedzianej inwestycji oraz przewidywanego zatrudnienia — nie pieniędzy już wydanych ani miejsc pracy zagwarantowanych umową. Ostateczna realizacja będzie zależeć między innymi od procedur planistycznych, finansowania, pozwoleń, infrastruktury i decyzji budowlanych, o których szczegółach jeszcze nie poinformowano. 26

Czy naprawdę powstanie park Dragon Ball?

Jeden z trzech parków ma być inspirowany uniwersum Dragon Ball. Część mediów określa go konkretnie jako park Dragon Ball Z, natomiast oficjalne komunikaty są ostrożniejsze i mówią o komponencie inspirowanym mangą lub marką Dragon Ball. Pełna umowa licencyjna nie została publicznie przedstawiona. 12

Nie ujawniono natomiast tematyki dwóch pozostałych parków. Dlatego twierdzenia, że wszystkie trzy będą poświęcone mandze albo że ustalono już ich atrakcje i operatorów, są przedwczesne. Najbezpieczniejszy opis zgodny z dostępnymi informacjami brzmi: planowane są trzy parki, z których jeden ma być związany z Dragon Ball, a pozostałe pozostają niesprecyzowane. 12

Skąd wziął się ten pomysł?

Według Pałacu Elizejskiego projekt miał wyrosnąć z rozmowy Emmanuela Macrona z księciem koronnym Mohammedem bin Salmanem podczas wizyty francuskiego prezydenta w Rijadzie w grudniu 2024 roku. Obaj politycy mieli odkryć, że łączy ich zainteresowanie mangą, a szczególnie serią Dragon Ball Z.

To nietypowy, popkulturowy element historii projektu, ale nie należy traktować go jako jedynego źródła inwestycji. Memorandum ogłoszono podczas szerszej wizyty państwowej poświęconej współpracy gospodarczej i strategicznej. Macron i Mohammed bin Salman odbyli również pierwsze posiedzenie francusko-saudyjskiej Rady Partnerstwa Strategicznego. 317

Gdzie ma powstać kompleks i kiedy zostanie otwarty?

Inwestycja jest łączona z terenem dawnego parku rozrywki Mirapolis w pobliżu miejscowości Courdimanche, w aglomeracji Cergy-Pontoise. Mirapolis zamknięto w 1991 roku, dlatego pomysł ponownego wykorzystania tego obszaru nadaje zapowiedzi także lokalny i historyczny wymiar.

Daty otwarcia nie podano. Nadal nie wiadomo dokładnie, jak duży będzie kompleks, jakiej infrastruktury będzie wymagał, kto będzie nim zarządzał ani w jakiej kolejności powstaną poszczególne części. To istotne, ponieważ memorandum o porozumieniu określa zamiar współpracy i ramy projektu, ale samo w sobie nie gwarantuje, że każdy zapowiedziany element zostanie zbudowany. 2

Dlaczego ta inwestycja ma znaczenie także poza branżą rozrywkową?

Dla Francji projekt oznaczałby potencjalnie bardzo duży napływ kapitału do sektorów budownictwa, turystyki i rekreacji. Nowa atrakcja mogłaby wzmocnić pozycję regionu paryskiego jako miejsca dla wielkich, międzynarodowych przedsięwzięć rozrywkowych. Na tym etapie jest to jednak przede wszystkim obietnica gospodarcza — jej skutki będzie można ocenić dopiero po uzyskaniu pozwoleń i rozpoczęciu budowy. 26

Dla Arabii Saudyjskiej byłby to krok poza krajowy rynek i rozszerzenie ambicji Qiddiyi na ważny rynek europejski. Saudyjskie inwestycje w rozrywkę, e-sport i projekty kulturalne są częścią dążenia do dywersyfikacji gospodarki oraz budowania wpływów poprzez kulturę i przemysł czasu wolnego. Projekt pod Paryżem ma więc zarówno wymiar biznesowy, jak i wizerunkowo-dyplomatyczny. 1

Znaczenie ogłoszenia zwiększył również moment polityczny. Dwudniowa wizyta Mohammeda bin Salmana we Francji przyniosła rozmowy i porozumienia dotyczące między innymi gospodarki, sztucznej inteligencji oraz obronności. Parki tematyczne były zatem jednym z elementów szerszej próby zacieśnienia relacji francusko-saudyjskich, a nie odosobnionym projektem turystycznym. 3

Kontrowersje dotyczące praw człowieka

Zacieśnianie przez Francję relacji handlowych i strategicznych z Arabią Saudyjską spotkało się z krytyką ze względu na sytuację praw człowieka w tym kraju, w tym ograniczenia swobód politycznych. Relacje dotyczące wizyty przypominały również o kontrowersjach wokół następcy tronu i zabójstwa dziennikarza Jamala Khashoggiego.

Podpisane memorandum nie wskazuje, by te zastrzeżenia zostały rozwiązane. Pokazuje raczej napięcie, z którym mierzy się francuska polityka: z jednej strony krytyka naruszeń praw człowieka, z drugiej — zainteresowanie saudyjskim kapitałem, współpracą strategiczną i możliwościami biznesowymi. Jeśli projekt przejdzie do fazy realizacji, ten konflikt pozostanie częścią jego politycznego znaczenia.

Najważniejszy wniosek

Na dziś najlepiej mówić o dużym francusko-saudyjskim porozumieniu inwestycyjnym, a nie o gotowym planie parku rozrywki. Publicznie potwierdzone są: wartość projektu wynosząca 6 mld euro, trzy planowane parki w rejonie Cergy-Pontoise, powiązanie jednego z nich z Dragon Ball oraz szacunek około 22 tys. bezpośrednich miejsc pracy. Nieznane pozostają tematyka dwóch pozostałych parków, szczegóły licencji, ostateczny projekt, harmonogram budowy i data otwarcia. 12

To właśnie połączenie ogromnych deklaracji finansowych, rozpoznawalnej marki popkulturowej i wielu niewiadomych wykonawczych sprawia, że zapowiedź jest tak atrakcyjna medialnie — i że warto czytać ją z ostrożnością.