Goldman Sachs: unijne restrykcje mogą objąć 27% chińskiego eksportu do UE

Według Goldman Sachs obecne i proponowane środki handlowe Unii Europejskiej mogą objąć około 27% rocznego nominalnego eksportu Chin do państw UE. Nie oznacza to jednak, że Chiny z pewnością stracą eksport o takiej wartości. Rzeczywisty wpływ będzie zależał od ostatecznego kształtu regulacji i sposobu ich wdrożenia. 6

Jakie środki i sektory są najbardziej narażone?

Ryzyko koncentruje się w branżach, które już znalazły się w centrum unijnej polityki ochrony handlu, oraz w sektorach objętych rozważanymi działaniami:

• chińskich samochodach elektrycznych,
• potencjalnie także samochodach hybrydowych typu plug-in (PHEV),
• towarach przemysłowych o wysokiej emisji dwutlenku węgla.

Ewentualne cła na hybrydy plug-in wypełniłyby lukę pozostawioną przez wcześniejsze unijne cła antysubsydyjne na samochody z napędem wyłącznie akumulatorowym. 6

Drugim ważnym elementem jest mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji, czyli CBAM. Początkowo obejmuje on m.in. żelazo, stal i aluminium. Jego szersze zastosowanie mogłoby teoretycznie włączyć do systemu kolejne chińskie towary o wartości około 50 mld euro. Chodziłoby o dodatkowe wysokoemisyjne produkty przetworzone i przemysłowe, ale dokładna lista oraz termin rozszerzenia zależą od przyszłych decyzji UE. 6

Faza docelowa CBAM już się rozpoczęła dla pierwszej grupy objętych nim towarów. Rozszerzenie egzekwowania przepisów na kolejne sektory wymagałoby jednak dalszych decyzji Unii, dlatego termin takiego działania pozostaje niepewny. Modelowanie Europejskiego Banku Centralnego wskazuje, że bezpośredni, łączny wpływ CBAM na handel będzie na ogół niewielki, choć może się wyraźnie różnić w zależności od partnera i sektora. 2

Dlaczego ekspozycja nie musi oznaczać równie dużej straty eksportu?

Chiny nadal mają kilka atutów, które mogą ograniczać skutki nowych barier: niskie koszty, dużą skalę produkcji, rozbudowane łańcuchy dostaw oraz możliwość przekierowania sprzedaży na inne rynki albo częściowego wchłonięcia presji cenowej. Goldman Sachs wyraźnie zaznacza, że wskaźnik 27% nie przekłada się bezpośrednio na wartość utraconego eksportu. 6

Znaczenie ma także pozycja Pekinu w dostawach kluczowych minerałów i materiałów przetworzonych. Eskalacja sporu mogłaby podnieść koszty europejskich producentów technologii związanych z transformacją energetyczną, motoryzacją, maszynami i przemysłem.

Również Unia ma powody, by unikać szeroko zakrojonego odwetu. Europejskie firmy sprzedają w Chinach, korzystają z chińskich komponentów i zależą od popytu na tamtejszym rynku. Wcześniejsza ocena Goldman Sachs zakładała, że reakcja UE nie pójdzie w stronę powszechnych ceł na wzór amerykański. 7

Wnioski te są zgodne z badaniami, według których krótkoterminowe ograniczenie chińskiego eksportu do UE wskutek samego CBAM będzie w poszczególnych branżach marginalne. W dłuższym okresie skutki przekierowania handlu mogą być jednak większe, zwłaszcza w sektorze cementowym. 5

Szersze tło: nie tylko deficyt handlowy

Presję na Brukselę zwiększa skala nierównowagi w handlu. Chińskie dostawy do UE wzrosły w pierwszych pięciu miesiącach 2026 roku o około 16%, a deficyt handlowy UE w towarach z Chin sięgnął w pierwszym kwartale około 98 mld euro. Oficjalne dane pokazują również, że w całym 2025 roku unijny deficyt w handlu towarami z Chin wyniósł około 360 mld euro. 134

Zdaniem Goldman Sachs głębszym problemem dla Europy jest jednak utrata udziałów w światowych rynkach, szczególnie w segmencie dóbr kapitałowych. Udział Europy w globalnym rynku miał spaść z 54% w 2005 roku do 43%, podczas gdy udział Chin wzrósł z 7% do 24%. Według banku takie wypieranie europejskich producentów, także na rynkach trzecich, stanowi dla wzrostu gospodarczego UE większe zagrożenie niż sam dwustronny deficyt. 7

Z tej perspektywy cła na hybrydy plug-in, rozszerzenie CBAM i bardziej rygorystyczna kontrola subsydiów mają przede wszystkim spowolnić napływ postrzegany jako konkurencja wspierana przez państwo. Nie są natomiast dowodem na to, że UE zakłada całkowite odcięcie handlu z Chinami.

Regulacje, subsydia i ryzyko polityczne

Spory wokół unijnego rozporządzenia w sprawie subsydiów zagranicznych, w tym sprzeciw Chin wobec kontroli UE dotyczących JD.com i Nuctech, pokazują, że konflikt wykracza już poza same cła. Obejmuje również zamówienia publiczne, inwestycje, technologie i dostęp do danych.

Chiny i inni krytycy przedstawiają CBAM jako narzędzie protekcjonistyczne. UE argumentuje z kolei, że mechanizm ma zapobiegać ucieczce emisji i dostosowywać import do unijnego systemu wyceny emisji. Dostępne materiały nie pozwalają niezależnie rozstrzygnąć zasadności prawnej żadnej z tych interpretacji.

Najbardziej prawdopodobnym scenariuszem wydają się więc wybiórcze, negocjowane i sektorowe napięcia, a nie całkowite zerwanie relacji handlowych. Europa chce chronić swój przemysł przed dalszą utratą pozycji, ale skalę działań Brukseli ograniczają konkurencyjność Chin, ich znaczenie w dostawach materiałów oraz handlowa zależność samej UE. 67