Dlaczego ceny gazu w Europie mogą tej zimy przekroczyć 100 euro za MWh

Ostrzeżenie Goldman Sachs dotyczy warunkowego scenariusza niedoboru podaży, a nie zapowiedzi, że europejski gaz z pewnością zdrożeje do 100 euro za MWh. Jeśli eksport LNG z Zatoki Perskiej będzie odbudowywał się tylko stopniowo, Europa może potrzebować ceny powyżej 100 euro za MWh za dostawy do holenderskiego hubu TTF w grudniu 2026 roku, aby przyciągnąć wystarczającą liczbę ładunków z Azji i odbudować zapasy przed zimą. 1718

Europa konkuruje o elastyczne dostawy LNG

Europa wykorzystuje transportowany drogą morską skroplony gaz ziemny (LNG) do bilansowania swojego systemu gazowego. Gdy dostawy z Zatoki Perskiej są zakłócone, dostępnych ładunków jest mniej — właśnie wtedy, gdy państwa europejskie muszą intensywnie napełniać magazyny.

Najważniejszym konkurentem są odbiorcy azjatyccy. Jeśli popyt spotowy w Azji pozostanie wysoki, a eksport z Bliskiego Wschodu będzie ograniczony, europejskie ceny muszą wzrosnąć na tyle, by przekierować elastyczne ładunki LNG na kontynent. Argument Goldman Sachs nie sprowadza się więc do stwierdzenia, że gaz jest „warty” więcej niż 65 euro za MWh. Chodzi o to, że obecne ceny mogą nie dawać dostawcom wystarczającej zachęty do zmiany kierunku transportu. 18

Dlaczego 65 euro za MWh może nie wystarczyć

Kontrakty na gaz z dostawą w najbliższym miesiącu wzrosły niedawno powyżej 65 euro za MWh, osiągając najwyższy poziom od pięciu miesięcy. Goldman Sachs ocenia jednak, że ten wzrost może nadal nie zapewnić Europie wystarczającej ilości LNG, jeśli zakłócenia na Bliskim Wschodzie przedłużą się na przyszły rok.

Przy obecnym poziomie cen bank spodziewa się, że magazyny gazu w Europie Północno-Zachodniej będą pod koniec sierpnia wypełnione tylko w 51%. To 3,4 punktu procentowego mniej niż zakłada scenariusz bazowy Goldman Sachs. 18

Taki ubytek ma znaczenie, ponieważ magazyny są buforem na wypadek mrozów, nagłego wzrostu popytu i kolejnych zakłóceń dostaw. Jeśli tempo zatłaczania pozostanie zbyt niskie do końca sezonu letniego, rynek może potrzebować znacznie wyższej ceny zimą, aby zachęcić do dodatkowych zakupów LNG i ochronić zapasy.

Cieśnina Ormuz pozostaje najważniejszą niewiadomą

Perspektywy zależą przede wszystkim od tego, jak szybko przepływ LNG przez Cieśninę Ormuz wróci do normy. Szybsza odbudowa dostaw zwiększyłaby podaż i zmniejszyła premię, którą Europa musi płacić. Powolny powrót transportu utrzymałby wysokie ceny LNG w Azji i zaostrzył konkurencję o ładunki.

Bardziej pesymistyczny scenariusz Goldman Sachs zakłada, że eksport energii z Bliskiego Wschodu będzie normalizował się stopniowo aż do 2027 roku. W takich warunkach cena gazu TTF z dostawą w grudniu 2026 roku mogłaby przekroczyć 100 euro za MWh. W korzystniejszym wariancie, przy szybszym przywróceniu przepływów przez Ormuz, ceny zimowe byłyby wyraźnie niższe. 17

Oznacza to, że poziom 100 euro za MWh jest progiem scenariusza stresowego, wynikającym z konieczności przyciągnięcia dodatkowej podaży, a nie bezwarunkową prognozą banku.

Europa ma mniejszy margines błędu

W połowie sierpnia 2026 roku magazyny gazu w Unii Europejskiej były wypełnione w około 62%. Rok wcześniej o tej samej porze było to 74%. Dane cytowane przez UBS wskazywały ponadto, że zapasy pozostawały poniżej średniej z pięciu lat wynoszącej 79%, a tempo ich uzupełniania również było niższe od sezonowej normy. 36

Wartości różnią się nieco w zależności od daty i zbioru danych. Enerdata podawała 61% wypełnienia na 19 sierpnia, podczas gdy Komisja Europejska mówiła o około 62% dzień później. 34 Kierunek zmian jest jednak spójny: Europa wchodzi w końcową fazę sezonu zatłaczania z zapasami niższymi niż w ostatnich latach, a wysokie ceny zniechęcają część firm do kupowania gazu na potrzeby magazynowania. 36

Mniejszy bufor nie oznacza automatycznie, że Europie zabraknie gazu. Oznacza jednak większą wrażliwość na jednoczesne wystąpienie kilku czynników: opóźnionego powrotu dostaw LNG, silniejszego popytu w Azji i wyższego niż oczekiwano zużycia zimą.

Komisja Europejska uspokaja, ale mówi o innym ryzyku

Komisja Europejska oceniła, że nie ma bezpośrednich powodów do obaw o dostawy gazu w UE, mimo że magazyny są zapełnione w około 62%. Jej ocena koncentruje się na bieżącym bezpieczeństwie dostaw i dostępności zdywersyfikowanych źródeł przed nadchodzącą zimą. 23

Goldman Sachs analizuje natomiast inne zagrożenie: cenę, jaką Europa może być zmuszona zapłacić za pozyskanie dodatkowych ładunków LNG i zbudowanie wystarczającego bufora przed zimą. Oba stanowiska mogą być prawdziwe jednocześnie. Systemowi może nie grozić natychmiastowy fizyczny niedobór gazu, podczas gdy gospodarstwa domowe, firmy i rynek energii elektrycznej będą narażone na wysokie i zmienne ceny, jeśli margines podaży się zmniejszy.

Rynek już uwzględnia szersze obawy dotyczące zimowych kosztów energii. Europejskie kontrakty na dostawy prądu w sezonie zimowym były notowane z premią przekraczającą 20% względem poziomu referencyjnego na kolejny rok. Wśród czynników zwiększających ryzyko wyższych kosztów wymieniano niskie zapasy gazu i mniejsze rezerwy energii wodnej.

Co mogłoby poprawić, a co pogorszyć sytuację?

Najważniejszą ulgę przyniosłoby szybsze przywrócenie eksportu LNG z Zatoki Perskiej. Presję zmniejszyłyby również niższy popyt spotowy w Azji i większa dostępność LNG w basenie Atlantyku. Goldman Sachs oceniał, że osiągnięcie poziomu 67% napełnienia magazynów w Europie Północno-Zachodniej do końca października będzie trudne, ale możliwe, jeśli eksport Kataru się odbuduje, a popyt pozostanie ograniczony. 17

Ryzyko działa w przeciwnym kierunku w przypadku przedłużającego się konfliktu regionalnego lub dalszych zakłóceń w żegludze. Europa miałaby wtedy dostęp do mniejszej liczby ładunków LNG i mniej czasu na odbudowę zapasów. W takiej sytuacji rynek może potrzebować gwałtownego wzrostu cen — niekoniecznie dlatego, że gaz już się skończył, lecz dlatego, że wysokie ceny są mechanizmem ograniczania popytu i przyciągania dostaw konkurujących z Azją.

Wniosek

Goldman Sachs ostrzega przede wszystkim przed małym marginesem błędu, a nie ogłasza nieuchronnego kryzysu gazowego. Przy unijnych magazynach wypełnionych w połowie sierpnia w około 62% oraz zapasach w Europie Północno-Zachodniej niższych od założeń bazowych banku, ceny powyżej 65 euro za MWh mogą nadal nie wystarczyć, jeśli Europa będzie musiała rywalizować z Azją o ograniczoną ilość LNG. 3618

Jeśli zakłócenia związane z Cieśniną Ormuz szybko ustąpią, scenariusz z ceną 100 euro za MWh może się nie zrealizować. Jeżeli jednak eksport będzie wracał powoli, grudniowe kontrakty TTF mogą wzrosnąć powyżej tego poziomu, aby ściągnąć do Europy wystarczającą ilość LNG i odbudować bezpieczniejszy bufor przed zimą. 1718