Rozmowy USA–Kanada zerwane. Co obejmą nowe taryfy i kiedy zacznie się odwet?

Co doprowadziło do zerwania rozmów?

Negocjacje załamały się tuż przed wejściem w życie kolejnej rundy amerykańskich ceł. Premier Kanady Mark Carney zawiesił rozmowy i polecił negocjatorom wrócić do Ottawy, argumentując, że nowe, przedstawione w ostatniej chwili warunki USA są „niesprawiedliwe” i nieopłacalne dla Kanady. Jego zdaniem podważały także wiarygodność ewentualnego porozumienia. 4

Carney uznał amerykańskie żądania za błędną kalkulację i stwierdził, że Kanada nie będzie zawierać złej umowy. Waszyngton przedstawił jednak odmienną wersję wydarzeń: według strony amerykańskiej to Kanada wycofała się z wcześniejszych zobowiązań i naruszyła uzgodnioną równowagę negocjacji. 4

Spór wykraczał więc poza samą wysokość ceł. Obejmował również kanadyjską politykę kulturalną i językową, zasady oznaczania towarów, handel samochodami oraz obowiązujące już cła sektorowe na stal, aluminium i drewno.

Jakie cła wprowadziły Stany Zjednoczone?

USA nałożyły 50-procentowe cła na kanadyjskie towary o wartości niemal 20 mld dolarów. Nowe obciążenia weszły w życie w sobotę, 22 sierpnia, i dotyczą około 5 proc. kanadyjskiego eksportu do Stanów Zjednoczonych. Wśród objętych nimi produktów znalazły się między innymi:

• wino,
• nabiał,
• cement,
• odzież,
• sprzęt hokejowy.

Nowe taryfy są dodatkowe wobec wcześniej obowiązujących amerykańskich ceł na kanadyjską stal, aluminium, samochody i drewno. 4

Kiedy i jak Kanada ma odpowiedzieć?

Ottawa zapowiedziała działania odwetowe w formule „dolar za dolara”, czyli o wartości odpowiadającej amerykańskim taryfom. Dostępne informacje wskazują, że kanadyjskie cła mają zacząć obowiązywać 8 września. Wśród potencjalnie objętych nimi towarów wymieniano między innymi stal, produkty mleczne i jabłka. 4

Kanada ma przy tym koncentrować odpowiedź na sektorach najbardziej narażonych na skutki nowych amerykańskich ceł, zamiast nakładać identyczne obciążenia na cały import z USA.

Jakie warunki były jeszcze negocjowane?

Według doniesień wstępny projekt porozumienia przewidywał obniżenie amerykańskich ceł na kanadyjskie samochody z 25 do 15 proc. oraz zmniejszenie taryf na stal i aluminium z 50 do 25 proc. 48

Jedną z najtrudniejszych kwestii pozostawały zasady liczenia zawartości samochodów. Waszyngton chciał, aby przy przyznawaniu ulg celnych uwzględniano wyłącznie komponenty wyprodukowane w USA. Kanada zabiegała natomiast o uznawanie całej zawartości północnoamerykańskiej, w tym części kanadyjskich i meksykańskich. 6

W praktyce spór mógł mieć znaczenie dla producentów samochodów i dostawców części działających w łańcuchach dostaw obejmujących kilka państw Ameryki Północnej.

Dlaczego w rozmowach pojawiły się kultura i etykiety?

Kanada wspiera krajową produkcję kulturalną i ochronę języka francuskiego. Te obszary stały się częścią amerykańskich żądań, które Ottawa uznała za nieakceptowalne. 4

Osobną kwestią były zasady etykietowania. W Kanadzie większość towarów konsumpcyjnych sprzedawanych na rynku musi mieć najważniejsze informacje zarówno po angielsku, jak i po francusku. Wymóg ten wynika z kanadyjskich przepisów dotyczących opakowań i etykietowania oraz ma zapewniać konsumentom dostęp do informacji w obu językach. 2

Dostępne materiały nie dokumentują jednak dokładnego ostatecznego brzmienia przedstawionych w ostatniej chwili amerykańskich żądań dotyczących kultury i etykiet. Szczegóły tych propozycji pozostają zatem niepotwierdzone.

Co mówią obie strony?

Carney określił amerykańskie warunki jako „błędną kalkulację”, zapowiedział wzajemne działania i odwołał kanadyjskich negocjatorów do Ottawy. 4

Administracja USA twierdziła natomiast, że Kanada odrzuciła korzystne traktowanie i podważyła porozumienie przez nowe żądania oraz wycofywanie się z wcześniejszych ustaleń. 4

W dostarczonych materiałach nie ma wystarczających dowodów, by potwierdzić doniesienia o rzekomej ponowionej propozycji Donalda Trumpa, aby Kanada została 51. stanem USA. Nie należy więc traktować tego twierdzenia jako zweryfikowanego faktu.

Kto odczuje skutki eskalacji?

Najbardziej narażeni są kanadyjscy eksporterzy z sektorów objętych nowymi cłami — zwłaszcza producenci nabiału, wina, cementu, odzieży i artykułów sportowych. Wyższe koszty wejścia na rynek amerykański mogą ograniczyć ich konkurencyjność. Z kolei kanadyjski odwet podniesie koszty importerów, firm i konsumentów kupujących objęte nim towary z USA. 4

Szczególnie wrażliwy pozostaje przemysł motoryzacyjny, ponieważ spór dotyczy zarówno stawek celnych, jak i sposobu traktowania kanadyjskich, amerykańskich i meksykańskich części w produkcji samochodów. 6

Eskalacja jest poważna także dlatego, że gospodarki obu państw są głęboko zintegrowane, a około 70 proc. kanadyjskiego eksportu trafia do Stanów Zjednoczonych. 4 Podawane niekiedy liczby dotyczące 880 mld dolarów rocznej wymiany handlowej i 5525 mil niebronionej granicy nie zostały potwierdzone w dostarczonych źródłach.