Iran ogłosił odkrycie wielkiego złoża gazu w prowincji Fars

Iran ogłosił odkrycie nowego złoża gazu ziemnego w południowej prowincji Fars. Według ministra ropy Mohsena Pakneżada znajduje się tam ponad 7,5 bln stóp sześciennych gazu, czyli około 212 mld metrów sześciennych. Z tej ilości około 5,7 bln stóp sześciennych — mniej więcej 161 mld metrów sześciennych — ma być technicznie możliwe do odzyskania. Oznaczałoby to współczynnik wydobycia na poziomie około 72–73 proc. 37

Co oznacza „słodki” gaz?

Pakneżad określił odkryty gaz jako „słodki”. W sektorze naftowo-gazowym oznacza to surowiec o bardzo niskiej zawartości siarki oraz innych zanieczyszczeń powodujących korozję.

Taka charakterystyka może mieć istotne znaczenie ekonomiczne. Gaz słodki zwykle wymaga mniej intensywnego oczyszczania, ogranicza zużycie instalacji i może zmniejszać koszty przetwarzania oraz kontroli emisji. W przyszłości mógłby zasilać irański przemysł, sektor petrochemiczny albo — jeśli pozwolą na to warunki polityczne i logistyczne — trafić na rynki eksportowe.

W złożu znajdują się także kondensaty gazowe, czyli lekkie ciekłe węglowodory wydobywane wraz z gazem. Można je rafinować lub wykorzystywać jako surowiec dla przemysłu petrochemicznego. Irański minister stwierdził, że sama wartość tych cieczy może wynosić „dziesiątki miliardów dolarów”. 37

Skala porównywalna z wieloletnią produkcją South Pars

Teheran podał, że możliwa do odzyskania ilość gazu odpowiada mniej więcej 15 latom produkcji z jednej fazy South Pars — gigantycznego złoża położonego w Zatoce Perskiej, którego część Iran dzieli z Katarem. 37

To porównanie pokazuje skalę odkrycia, ale nie oznacza, że Iran uzyska taki wolumen od razu. Od potwierdzenia zasobów do rozpoczęcia komercyjnego wydobycia mogą minąć lata, zwłaszcza gdy konieczne są nowe odwierty, instalacje przesyłowe i zakłady przetwarzania.

Odkrycie w cieniu wojny i kryzysu energetycznego

Nowe złoże nie rozwiąże natychmiast problemów irańskiego sektora energetycznego. Po rozpoczęciu pod koniec lutego ataków USA i Izraela na infrastrukturę energetyczną, w tym na obiekty South Pars, Iran miał stracić około jednej czwartej dziennych zdolności produkcji gazu. 37

Część mocy została przywrócona, jednak władze nadal ostrzegały przed zimowymi niedoborami gazu i apelowały do gospodarstw domowych o ograniczenie zużycia. Brak paliwa może dodatkowo ograniczać produkcję energii w elektrowniach gazowych oraz działalność przemysłu. 37

Rozwój nowego pola będzie utrudniony także przez sankcje, wieloletnie niedoinwestowanie i problemy z dostawami energii, z którymi irański sektor wchodził w konflikt. Kolejne restrykcje mogą utrudnić pozyskanie finansowania, technologii, usług wiertniczych, urządzeń do przetwarzania, ubezpieczeń i kanałów sprzedaży. 37

Cieśnina Ormuz pozostaje kluczową przeszkodą

Perspektywy komercyjnego wykorzystania złoża zależą również od sytuacji w cieśninie Ormuz, strategicznym szlaku morskim łączącym Zatokę Perską z Zatoką Omańską. Memorandum wynegocjowane w czerwcu przy mediacji Pakistanu i Kataru zakładało wstrzymanie ataków, rozpoczęcie rozmów, ponowne otwarcie cieśniny oraz zniesienie amerykańskiej blokady irańskich portów po podpisaniu porozumienia. 4 5

Realizacja ustaleń załamała się jednak w związku ze sporem o warunki memorandum i zasady żeglugi w cieśninie. Wznowienie działań wojennych osłabiło tymczasowe porozumienie, a negocjacje dotyczące trwałego rozwiązania utknęły w martwym punkcie. 2 6

Iran później oświadczył, że Ormuz pozostanie zamknięty do czasu spełnienia przez Stany Zjednoczone warunków porozumienia, w tym zniesienia blokady irańskich portów. Reuters informował, że cieśnina była praktycznie zamknięta, a statek próbujący przepłynąć przez ten szlak został zaatakowany. 1 3

W efekcie odkrycie ma duży potencjał, ale jego znaczenie gospodarcze pozostaje warunkowe. Iran musi najpierw sfinansować i zbudować infrastrukturę wydobywczą, a następnie uzyskać bezpieczny dostęp do szlaków eksportowych. Dopóki trwają sankcje i utrzymuje się niepewność wokół Ormuzu, sprzedaż gazu, kondensatów i innych produktów energetycznych za granicę będzie poważnie ograniczona.