Rekordowo ciepłe oceany w 2026 roku. Co łączy globalne ocieplenie z El Niño?

To nie jest wyłącznie historia o El Niño

Rekordowy wzrost temperatur oceanów w 2026 roku najlepiej wyjaśniać jako efekt nałożenia się dwóch procesów. Z jednej strony działalność człowieka podnosi długoterminową temperaturę całego systemu klimatycznego. Z drugiej — rozwijające się El Niño przemieszcza i uwalnia na powierzchnię część ciepła wcześniej zgromadzonego w oceanie. El Niño nie odpowiada za podstawowe zaburzenie bilansu energetycznego Ziemi. Wzmacnia natomiast jego krótkoterminowy przejaw. 13

Co dokładnie oznacza rekord 21,1°C?

W doniesieniach pojawiła się średnia dobowa temperatura powierzchni oceanów wynosząca około 21,1°C dla obszaru między 60. równoleżnikiem południowym a 60. równoleżnikiem północnym. Był to rekord dla tej pory roku. Trzeba jednak odróżnić taki pojedynczy pomiar przestrzenny od oficjalnych średnich miesięcznych.

Średnia dla lipca 2026 roku na tym samym obszarze, z wyłączeniem wód polarnych, wyniosła 21,00 ± 0,11°C — najwięcej w historii pomiarów dla lipca. Również czerwiec ustanowił rekord: średnia 20,92 ± 0,10°C przewyższyła poprzedni rekord czerwcowy z 2024 roku. 53

Dlaczego sytuacja jest tak niezwykła?

Ocieplenie nie ogranicza się do tropikalnego Pacyfiku. Oceany pochłaniają ponad 90 proc. dodatkowego ciepła zatrzymywanego przez gazy cieplarniane. W efekcie ich zawartość cieplna rośnie od dziesięcioleci, a każde kolejne El Niño rozwija się na coraz cieplejszym tle.

To kluczowa różnica. To samo naturalne zjawisko, które w przeszłości powodowało okresowy wzrost temperatur, dziś nakłada się na znacznie wyższą temperaturę bazową. Skutkiem są wyższe temperatury powierzchni morza, intensywniejsze parowanie i większa ilość wilgoci w atmosferze. To z kolei zwiększa potencjał zarówno ekstremalnych upałów, jak i bardzo intensywnych opadów. 1

„Najsilniejsze od 150 lat” — ale na razie w prognozach

Twierdzenie, że nadchodzące El Niño będzie najsilniejsze od co najmniej 150 lat, opisuje przewidywany rozwój wydarzeń, a nie zakończony pomiar. Prognozy wskazują, że temperatura wód tropikalnego Pacyfiku może przekroczyć normę o ponad 3°C. Amerykańska Narodowa Administracja Oceaniczna i Atmosferyczna (NOAA) oceniała na około 80 proc. prawdopodobieństwo, że pod koniec 2026 roku zjawisko osiągnie kategorię „bardzo silnego”. 25

Dlatego ostrożność w języku jest ważna: modele mogą wskazywać na wydarzenie wyjątkowe w skali współczesnych obserwacji, ale jego ostateczna siła będzie znana dopiero po osiągnięciu szczytu i analizie danych.

Jak może zmienić się pogoda?

Cieplejsza powierzchnia morza dostarcza cyklonom tropikalnym więcej energii i wilgoci. Może to zwiększać ryzyko intensywnych opadów, powodzi, wysokiej wilgotności i niebezpiecznie ciepłych nocy. El Niño zmienia także układ cyrkulacji atmosferycznej, dlatego w jednych częściach świata może sprzyjać suszom, a w innych — ulewnym deszczom i sztormom.

Zjawisko może również przejściowo podnosić poziom morza wzdłuż części wschodniego wybrzeża Pacyfiku, w tym u wybrzeży Kalifornii. Jest to związane z rozszerzalnością cieplną ogrzanej wody oraz zmianami wiatrów i prądów oceanicznych. 41012

Nie oznacza to jednak, że każdą konkretną burzę, suszę czy powódź można automatycznie przypisać El Niño albo zmianie klimatu. Szkody po sztormach na Hawajach, susze w Panamie, Portoryko i na Wyspach Dziewiczych Stanów Zjednoczonych czy pojedynczy huragan na Pacyfiku mogą być zgodne z oczekiwanym wzorcem, ale przypisanie przyczyn wymaga osobnej analizy konkretnego zdarzenia, naturalnej zmienności i wpływu ocieplonego klimatu.

Rekordy temperatur mogą utrzymywać się dłużej

Światowa średnia temperatura często osiąga maksimum kilka miesięcy po nasileniu El Niño. Ocean oddziałuje na atmosferę z opóźnieniem, dlatego rekord temperatury powierzchni morza nie musi oznaczać natychmiastowego globalnego maksimum temperatury powietrza.

Według aktualnych prognoz 2026 rok może jeszcze zagrozić rekordowi średniej rocznej temperatury. Brytyjski Met Office ocenia natomiast, że jest „bardzo prawdopodobne”, iż 2027 rok będzie cieplejszy niż rekordowy dotąd 2024 rok. Są to jednak prognozy probabilistyczne, a nie gwarancje. 45

Naturalna oscylacja na coraz cieplejszym tle

Najważniejszy wniosek z 2026 roku polega na rozróżnieniu dwóch poziomów przyczynowości. El Niño jest krótkotrwałym „akceleratorem”, który może gwałtownie podbić temperatury i zmienić wzorce pogodowe. Globalne ocieplenie wywołane emisją gazów cieplarnianych jest natomiast coraz cieplejszą „drogą”, po której to zjawisko się porusza.

To właśnie ich połączenie sprawia, że naturalne wahania klimatu mogą dziś prowadzić do rekordów, których skala byłaby znacznie mniejsza w chłodniejszym świecie.