Co naprawdę wiadomo o możliwej nowej mobilizacji w Rosji?

Najostrożniejszy wniosek z dostępnych informacji jest mniej alarmujący niż najbardziej radykalne prognozy: Rosja sprawdza, czy jej wojsko i administracja regionalna byłyby w stanie przyjąć dużą liczbę nowych żołnierzy, ale nie ma potwierdzenia, że Kreml wydał rozkaz ogólnokrajowej mobilizacji. 1

Najmocniejszy sygnał: ćwiczenia logistyczne w obwodzie kaliningradzkim

W lipcu rosyjscy oficerowie mieli nadzorować w obwodzie kaliningradzkim planowanie procedur związanych z gotowością mobilizacyjną. Sprawdzano praktyczne kwestie dotyczące przyjęcia mieszkańców powołanych do wojska: gdzie ich zakwaterować, jak wyżywić i w jaki sposób uzbroić. 1

To coś więcej niż rutynowa administracja związana z naborem. Ćwiczenie miało testować zdolność systemu do przyjęcia znacznej liczby osób, gdyby władze polityczne podjęły taką decyzję. Według informacji cytowanych przez „The Wall Street Journal” podobne działania prowadzone są także w innych częściach Rosji. 1

Poligony sprawdzają, ilu żołnierzy mogą przyjąć

Ukraiński ruch partyzancki ATESZ poinformował o kontrolach prowadzonych przez specjalne komisje na poligonie Kadamowskim w obwodzie rostowskim oraz na poligonie Ałabino w pobliżu Moskwy. Według tych doniesień oceniano, czy obiekty mogą pomieścić i utrzymać duże grupy personelu. 25

Takie inspekcje pasują do przygotowań do zwiększenia przepustowości szkolenia, ale ich wartość dowodowa jest ograniczona. Informacje pochodzą od ATESZ i nie zostały niezależnie potwierdzone w dostępnych materiałach. Należy więc traktować je jako sygnały ostrzegawcze, a nie dowód wydania rozkazu mobilizacji.

Doniesienia o kontrolach wyjazdowych mogą wskazywać na obawy przed exodusem

ATESZ twierdzi również, że mężczyźni w wieku mobilizacyjnym mają być poddawani dodatkowym, nieoficjalnym kontrolom na lotniskach i przejściach granicznych w Moskwie, Petersburgu i Jekaterynburgu. Według tych relacji część podróżnych posiadających ważne dokumenty była zatrzymywana na tyle długo, że nie zdążyła na samolot.

Jeśli informacje te się potwierdzą, kontrole mogłyby służyć ograniczeniu ryzyka powtórzenia się masowego wyjazdu mężczyzn uprawnionych do służby, do którego doszło po mobilizacji w 2022 roku. Na razie są to jednak niezweryfikowane doniesienia — nie można ich uznać za dowód oficjalnego zakazu opuszczania kraju.

Dlaczego mówi się o okresie po wrześniowych wyborach?

Część raportów i analiz wskazuje, że okres po wrześniowych wyborach do rosyjskiej Dumy Państwowej — być może październik — byłby politycznie bardziej prawdopodobnym momentem podjęcia decyzji. Powód jest prosty: ogłoszenie niepopularnego przymusowego poboru przed głosowaniem mogłoby zwiększyć niepokój społeczny, wywołać opór i skłonić kolejnych ludzi do wyjazdu z kraju. 6812

Nie jest to jednak prognoza. Inne analizy sugerują, że Moskwa może nadal opierać się na mieszance naboru kontraktowego, zachęt finansowych, wybiórczych działań przymusowych i presji administracyjnej, zamiast ogłaszać otwartą, ogólnokrajową mobilizację.

Presja na froncie tworzy motywację, ale nie oznacza decyzji

Rosja ma wojskowy powód, by rozważać powiększenie puli dostępnego personelu. Jej postępy w Ukrainie spowolniły, a ukraińskie uderzenia zakłócają rosyjskie działania. Instytut Badań nad Wojną (ISW) oceniał, że do początku sierpnia rosyjska ofensywa wiosenno-letnia nie przyniosła istotnych zdobyczy na poziomie operacyjnym.

Jednocześnie zachodnie szacunki cytowane przez „The Guardian” mówią o ponad 30 tys. rosyjskich zabitych i rannych miesięcznie, a dobrowolny nabór ma być coraz trudniejszy do utrzymania. 13 Taka presja może sprawiać, że większy pobór staje się dla Moskwy atrakcyjniejszym rozwiązaniem — zwłaszcza jeśli obecny system rekrutacji nie zapewnia wystarczającej liczby ludzi do kontynuowania działań ofensywnych.

Co mówią szacunki dotyczące terminów — i czego nie dowodzą?

Mobilizacja ogłoszona w październiku nie przełożyłaby się natychmiast na setki tysięcy wyszkolonych żołnierzy na pierwszej linii. Powołani musieliby przejść rejestrację, szkolenie podstawowe, zostać wyposażeni i wcieleni do konkretnych jednostek. Dostępne źródła potwierdzają to ogólne ograniczenie, ale nie uzasadniają niezależnie precyzyjnych twierdzeń, że nowa formacja osiągnęłaby „pełną gotowość” pod koniec grudnia albo na początku lutego.

Nie wynika z nich także, że pobór rozpoczęty 1 października na pewno doprowadziłby do nasilenia wojny już w grudniu. To możliwy scenariusz operacyjny, a nie potwierdzony harmonogram.

Wniosek: przygotowania to jeszcze nie autoryzacja

Łącznie doniesienia o ćwiczeniach w obwodzie kaliningradzkim, inspekcjach poligonów i rzekomych kontrolach wyjazdowych sugerują, że rosyjskie władze lub instytucje wojskowe przygotowują wariant większej mobilizacji. Presję zwiększają straty na froncie i wolniejsze postępy, a termin po wyborach pasuje do politycznego dylematu Kremla. 121213

Kluczowe zastrzeżenie pozostaje jednak decydujące: według dostępnych informacji nie zapadła ostateczna decyzja, a Kreml zaprzecza, że Rosja przygotowuje mobilizację. 1 Obecne dowody wskazują więc na planowanie awaryjne i testowanie zdolności systemu — nie na potwierdzenie, że ogólnokrajowy pobór jest nieuchronny lub został już zatwierdzony.