Południowy Liban pod ostrzałem. Zgłoszono naloty, eksplozje i rozległe zniszczenia

Doniesienia z Libanu opisują nocne wydarzenia nie jako pojedynczy nalot, lecz jako szeroką eskalację. Libańska Narodowa Agencja Informacyjna informowała o ostrzale artyleryjskim, atakach z powietrza, potężnych eksplozjach i wyburzeniach w kilku częściach południa kraju w nocy z 22 na 23 sierpnia. Pojawiło się także oskarżenie o użycie pocisków fosforowych, jednak źródła przeanalizowane w tym materiale nie potwierdzają tego niezależnie. 68

Co wydarzyło się w nocy?

Najintensywniejszy ostrzał artyleryjski miał objąć Al-Mansuri, okolice Bajt as-Sajjadd oraz przedmieścia Madżdal Zun. Libańskie media państwowe informowały również o nalotach w pobliżu wzgórz Ali al-Taher oraz o utrzymującej się aktywności dronów nad zachodnią i centralną częścią południowego Libanu. 6910

W Al-Mansuri, Bajt as-Sajjadd i Madżdal Zun zgłoszono liczne eksplozje oraz rozległe operacje wyburzeniowe. Podobne działania miały miejsce w Hadatha, Bajt Jahun i Aita al-Dżabal. Według tych relacji w kierunku pobliskich dolin prowadzono także ogień z broni maszynowej. 1012

Bajt as-Sajjadd miał ucierpieć szczególnie mocno. Kilka relacji, powołujących się na libańską agencję państwową, mówiło o rozległym uszkodzeniu lub zniszczeniu domów w całej miejscowości. Jedna z nich stwierdzała, że nie ocalał żaden nieuszkodzony budynek mieszkalny. Są to opisy przypisywane libańskim źródłom i nie zostały niezależnie zweryfikowane. 81213

Co wiadomo o zarzutach dotyczących fosforu?

Libańskie media państwowe podały, że w części ataków wykorzystano pociski fosforowe. Twierdzenie to powtórzyło kilka innych redakcji, wskazując między innymi na okolice Kfar Rumman, wzgórza Ali al-Taher i inne obszary południowego Libanu. 6816

Dostępne źródła nie potwierdzają jednak niezależnie rodzaju użytej amunicji, dokładnego miejsca jej zastosowania ani tego, czy konkretny atak naruszył międzynarodowe prawo humanitarne. Taka ocena wymagałaby ustalenia m.in. charakteru celu, podjętych środków ostrożności oraz wpływu ataku na ludność cywilną.

Libańscy przedstawiciele władz potępili mimo to szerszy wzorzec ataków, wtargnięć i wyburzeń, określając go jako naruszenie prawa międzynarodowego i międzynarodowego prawa humanitarnego. To zarzut polityczny i prawny, a nie prawomocne ustalenie sądu.

Jak nocne ataki wpisują się w szerszą kampanię?

Operacja była kolejnym epizodem w niestabilnym systemie zawieszenia broni. Wynegocjowane przy pośrednictwie Stanów Zjednoczonych czerwcowe porozumienie uzależniało zawieszenie od całkowitego wstrzymania ostrzału przez Hezbollah oraz wycofania jego operacyjnych struktur z obszaru na południe od rzeki Litani. Na tym terenie wyłączne panowanie miały przejąć libańskie siły zbrojne. 19

Porozumienie od początku było sporne. Reuters informował, że Hezbollah je odrzucił, podczas gdy Izrael kontynuował ataki i zapowiadał, że nie wycofa się natychmiast z południowego Libanu. Późniejsze raporty ONZ wskazywały, że mimo ogłaszanych zawieszeń naruszenia trwały, a izraelska aktywność wojskowa w Libanie się nasilała.

Najnowsza szeroka eskalacja nastąpiła po śmierci dwóch izraelskich żołnierzy w południowym Libanie na początku sierpnia. Izraelskie wojsko podało, że w miejscu operowania jego oddziałów eksplodował ładunek. Izraelscy przedstawiciele określili późniejsze ataki jako odpowiedź na to, co uznali za naruszenie zawieszenia broni przez Hezbollah. 117

Wydarzenia z nocy należy więc postrzegać jako część szerszej kampanii obejmującej lotnictwo, artylerię, działania lądowe, wyburzenia i nakazy opuszczania domów — a nie wyłącznie jako jednodniową wymianę ognia.

Skutki humanitarne

Pierwsze relacje koncentrowały się na zniszczonych i uszkodzonych domach oraz na ryzyku, że mieszkańcy nie będą mogli wrócić do swoich miejscowości. Organizacje humanitarne ostrzegały, że ciągły ostrzał, ataki dronów i wyburzenia sprawiają, iż wiele osób nadal nie może wrócić do domu, mimo obowiązujących porozumień o zawieszeniu broni.

Reuters podał, że według libańskiego Ministerstwa Zdrowia do 15 sierpnia w Libanie zginęło od 2 marca ponad 4300 osób. 18 Wcześniejsza aktualizacja Biura Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka mówiła, że w ciągu pierwszych trzech tygodni marcowej, dużej eskalacji przesiedlono w Libanie ponad milion osób.

Dane te dotyczą całego konfliktu i nie powinny być przedstawiane jako liczba ofiar lub osób przesiedlonych wyłącznie w wyniku nocnej operacji. Znaczenie najnowszych wyburzeń polega jednak na tym, że uszkodzenia domów i infrastruktury cywilnej mogą jeszcze pogłębić już poważny kryzys przesiedleńczy.

Co wciąż pozostaje sporne?

Dostępne relacje zgodnie przypisują libańskiej Narodowej Agencji Informacyjnej — a następnie powtarzającym ją mediom regionalnym — doniesienia o ostrzale artyleryjskim, nalotach, eksplozjach i wyburzeniach. Mniej pewne są natomiast dokładna skala zniszczeń, tożsamość wszystkich celów oraz zarzut użycia pocisków fosforowych.

Spór dotyczy także samego znaczenia zawieszenia broni. Izrael przedstawia swoje działania jako odpowiedź na aktywność Hezbollahu i element wysiłków na rzecz usunięcia tej organizacji z obszaru na południe od rzeki Litani. Libańskie władze i mieszkańcy oskarżają Izrael o wielokrotne lekceważenie zobowiązań wynikających z zawieszenia oraz celowe niszczenie cywilnej infrastruktury. 119

Najostrożniejszy wniosek oparty na dostępnych dowodach jest zarazem istotny: południowy Liban doświadczył kolejnej eskalacji z użyciem kilku rodzajów siły wojskowej, rozległymi zniszczeniami w dzielnicach mieszkalnych i poważnymi konsekwencjami dla ludności cywilnej. Kluczowe zarzuty dotyczące konkretnych rodzajów broni i naruszeń prawa nadal wymagają niezależnego dochodzenia.