Ataki w południowym Libanie. Co wydarzyło się w nocy i co oznacza zarzut użycia białego fosforu?

Nocne ataki były szeroko zakrojoną eskalacją działań zbrojnych w południowym Libanie. Libańskie media państwowe informowały o intensywnym ostrzale artyleryjskim, nalotach, eksplozjach, rajdach i wyburzeniach w wielu miejscowościach. Pojawił się także zarzut użycia pocisków z białym fosforem. Tego konkretnego zarzutu nie udało się jednak niezależnie potwierdzić w dostępnych materiałach. Wcześniej Human Rights Watch udokumentowała — jak oceniła organizacja, bezprawne — użycie białego fosforu nad zamieszkałą częścią miejscowości Yohmor w marcu.

Co zgłaszano podczas nocnych ataków?

Według doniesień libańskiej Narodowej Agencji Informacyjnej (NNA) w południowym Libanie doszło do kilku rodzajów działań wojskowych:

• Intensywny ostrzał artyleryjski miał objąć Mansouri, okolice Bayt al-Sayyad oraz obrzeża Majdal Zoun. NNA informowała o rozległych zniszczeniach w Bayt al-Sayyad oraz o domach poważnie uszkodzonych lub zniszczonych w części Mansouri, Bayt al-Sayyad i Majdal Zoun.
• Eksplozje, rajdy i kolejne ataki zgłaszano w Hadatha, Beit Yahoun i Aita al-Jabal. Informowano również o ogniu z karabinów maszynowych w kierunku pobliskich dolin oraz o aktywności dronów nad zachodnią i centralną częścią południowego Libanu.
• Izraelskie samoloty miały zaatakować wzgórza Ali al-Taher w pobliżu Nabatieh al-Fawqa, a także rejony obejmujące Deir Siryan w dystrykcie Marjayoun.
• NNA zarzuciła użycie pocisków fosforowych w rejonie Dawhat Kfar Remman, wzgórza Dabsha i zalesionego obszaru Ali al-Taher. Dostępne źródła nie potwierdzają niezależnie tego zarzutu.

Doniesienia o nocnej operacji pojawiły się po wcześniejszych, śmiertelnych nalotach z soboty. Libańskie Ministerstwo Zdrowia podało, że w ataku na dom w pobliżu Ansar zginęło siedem osób, w tym troje dzieci. W nalocie na Deir al-Zahrani zginęły kolejne cztery osoby, a 17 zostało rannych. Łącznie informowano o co najmniej 11 zabitych i 19 rannych. ^BRNA

Jak te ataki wpisują się w szerszą kampanię?

Najnowsza operacja nie była odosobnionym wydarzeniem. Doniesienia od marca opisują rozszerzającą się izraelską kampanię przeciw Hezbollahowi w południowym Libanie, obejmującą naloty, ataki na domy i infrastrukturę oraz wyburzanie części miejscowości. „The New York Times” informował, że Izrael zapowiedział przejęcie kontroli nad terytorium na południe od rzeki Litani. Perspektywa ta wywołała obawy przed długotrwałą okupacją i masowymi przesiedleniami.

Czerwcowy rozejm nie zakończył przemocy. 20 czerwca izraelskie ataki zabiły co najmniej 20 osób — podała libańska agencja państwowa. Izrael twierdził, że były one odpowiedzią na ostrzał rakietowy Hezbollahu. Izraelski przedstawiciel wojskowy mówił, że ugrupowanie wystrzeliło ponad 50 pocisków w kierunku izraelskich sił działających w południowym Libanie. ^R

Izrael wskazywał również na ataki Hezbollahu na swoich żołnierzy jako powód kontynuowania operacji. W osobnej relacji z czerwca Reuters informował, że izraelskie naloty nastąpiły po tym, co Izrael określił jako ataki Hezbollahu na jego siły na południu. ^R

W efekcie funkcjonują dwie konkurencyjne narracje dotyczące eskalacji. Izrael przedstawia swoje działania jako odpowiedź na ataki Hezbollahu i zagrożenia dla własnych żołnierzy. Władze Libanu i mieszkańcy opisują natomiast trwające naloty, zniszczenia i przesiedlenia jako naruszenie suwerenności kraju oraz ustaleń rozejmowych. Dostępne źródła potwierdzają istnienie obu stanowisk, ale nie rozstrzygają niezależnie wszystkich spornych incydentów.

Co wiadomo o zarzutach użycia białego fosforu?

Najnowszy zarzut pochodzi z relacji libańskich mediów państwowych i powinien być traktowany jako niepotwierdzone oskarżenie, a nie ustalony fakt. W dostarczonych materiałach nie ma niezależnej weryfikacji użycia białego fosforu podczas tej konkretnej nocnej operacji.

Istnieją jednak wcześniejsze udokumentowane informacje dotyczące tej substancji. Human Rights Watch poinformowała, że zweryfikowała i zlokalizowała osiem zdjęć przedstawiających użycie artyleryjskiej amunicji z białym fosforem nad zamieszkałą częścią Yohmor 3 marca. Na fotografiach miały być widoczne również działania obrony cywilnej przy pożarach domów i pojazdu. Reuters podał, że izraelskie wojsko oświadczyło, iż nie wiedziało o takim użyciu amunicji i nie mogło potwierdzić rozmieszczenia pocisków zawierających biały fosfor. ^R

Wcześniejsze dowody są ważnym kontekstem, ale nie pozwalają przedstawiać najnowszego zarzutu jako niezależnie udowodnionego. Najostrożniejszy wniosek zgodny z dostępnymi źródłami brzmi: Human Rights Watch udokumentowała użycie białego fosforu w Yohmor w marcu, natomiast doniesienia o jego użyciu podczas najnowszych nocnych ataków pozostają niezweryfikowane.

Ofiary i przesiedlenia od marca

Dostępne źródła podają różne bilanse, ponieważ dotyczą różnych dat i mogą opierać się na odmiennych metodach liczenia. 10 czerwca Reuters, powołując się na libańskie Ministerstwo Zdrowia, informował, że od 2 marca w izraelskich atakach zginęło prawie 3700 osób, w tym 730 kobiet, dzieci lub pracowników medycznych. ^R

27 czerwca BBC przytoczyła dane libańskiego Ministerstwa Zdrowia mówiące o co najmniej 4192 zabitych, ponad 11 600 rannych i ponad 1,2 mln przesiedlonych od początku obecnej rundy działań zbrojnych. ^B Ponieważ dane opublikowano w różnym czasie, a źródła nie przedstawiają jednego, zaktualizowanego bilansu obejmującego najnowszą nocną operację, nie należy sumować ich w jeden łączny wynik.

W przypadku najnowszych sobotnich ataków najlepiej potwierdzone liczby to co najmniej 11 zabitych i 19 rannych. Wśród ofiar śmiertelnych ataku w Ansar znalazło się troje dzieci i dwie kobiety. ^BRA Dostarczone źródła nie pozwalają ustalić wiarygodnego łącznego bilansu ofiar ani przesiedleń po najnowszych nocnych atakach.