Susza może potroić światowe ceny pszenicy

Ceny pszenicy przy ociepleniu o 2°C i 3°C

Scenariusze ocieplenia analizowane w badaniu wskazują na wyraźny wzrost średnich cen pszenicy:

• około 273 dolarów za tonę przy ociepleniu o 2°C;
• około 364 dolarów za tonę przy ociepleniu o 3°C.

Wyższa wartość jest mniej więcej trzykrotnie większa od skorygowanej o inflację światowej ceny pszenicy z 2010 roku, wykorzystanej w porównaniu. Są to modelowe szacunki dla określonych scenariuszy, a nie prognoza ceny w konkretnym roku ani gwarantowany poziom rynkowy.

Nie oznacza to, że każda tona pszenicy będzie kosztować trzy razy więcej. Chodzi raczej o to, że częstsze lub silniejsze klimatyczne wstrząsy podażowe mogą podnosić średnie ceny i zwiększać prawdopodobieństwo gwałtownych skoków notowań.

Do 60% obecnych upraw może jednocześnie doświadczyć niedoboru wody

Najpoważniejsze ostrzeżenie dotyczące przyszłości przynoszą projekcje długoterminowe. Bez ograniczenia emisji, w scenariuszu wysokich emisji nawet 60% dzisiejszych obszarów upraw pszenicy może pod koniec wieku doświadczać jednoczesnego, poważnego niedoboru wody. Obecnie jest to około 15%. Stabilizacja klimatu zgodna z celami porozumienia paryskiego ograniczyłaby ryzyko, choć nie wyeliminowałaby go całkowicie.

Prognoza dotyczy obszaru narażonego na równoczesne wydarzenie związane z niedoborem wody — nie przewiduje, że 60% światowej produkcji pszenicy zniknie. Rzeczywiste skutki zależałyby także od adaptacji, hodowli odporniejszych odmian, nawadniania, decyzji dotyczących zasiewów, handlu oraz polityki zapasów żywności.

Czemu obecny rynek pszenicy dobrze pokazuje skalę problemu?

Najnowsze ruchy na rynku pszenicy pokazują, że ryzyka klimatycznego nie da się oddzielić od geopolityki i logistyki. Według CGIAR ceny pszenicy wzrosły niemal o 25% względem poziomu ze stycznia 2026 roku, ponieważ rozległa susza i zakłócenia transportu na Morzu Czarnym ograniczyły oczekiwaną podaż. ^C Reuters informował później, że kontrakty terminowe na pszenicę w Chicago były o ponad 17% wyżej niż na początku lipca, gdy ataki na infrastrukturę zbożową na Morzu Czarnym zwiększyły obawy o dostawy. ^R

Nie jest to bezpośredni test badania z Earth’s Future. Obecne ruchy cen łączą wpływ suszy z atakami, ryzykiem transportowym i przekierowaniem handlu. Pokazują jednak główny wniosek analizy: problem z produkcją wywołany przez klimat może stać się znacznie bardziej dotkliwy, gdy jednocześnie pod presją znajdą się szlaki łączące eksporterów i importerów.

Wniosek dla polityki: susza to globalne ryzyko rynkowe

Ostrzeżenie płynące z badania wykracza poza zarządzanie wodą na pojedynczych gospodarstwach. Rządy i firmy spożywcze powinny uwzględniać skorelowane zagrożenia występujące w wielu regionach produkujących pszenicę, w tym:

• dokładniejsze monitorowanie suszy w kluczowych fazach wzrostu pszenicy;
• dostosowanie upraw i rozwój odporniejszych odmian;
• ograniczanie zmian klimatu, aby hamować wzrost ryzyka jednoczesnych niedoborów wody;
• dywersyfikację szlaków handlowych i źródeł importu;
• awaryjną politykę żywnościową oraz zarządzanie zapasami, które może chronić najbardziej narażonych konsumentów.

Najważniejszy wniosek jest prosty: lokalna susza może pozostać lokalnym problemem, ale jednoczesna susza w najważniejszych regionach upraw pszenicy może przejść przez globalne łańcuchy dostaw i wpłynąć na dostępność żywności na całym świecie. Pomiar wspólnego narażenia daje decydentom lepsze narzędzie do przewidywania kolejnego szoku cenowego na rynku pszenicy.