Duński startup Velatir zebrał 5 mln euro. Chce pomóc firmom odzyskać kontrolę nad AI

Duński startup Velatir pozyskał 5 mln euro w rundzie seed na rozwój platformy do zarządzania sztuczną inteligencją. Firma z Odense chce dzięki temu przyspieszyć ekspansję na europejskie rynki, rozbudować infrastrukturę i zatrudnić kolejne osoby, odpowiadając na rosnące zapotrzebowanie na bezpieczne wdrażanie AI.

Runda odbyła się około sześć miesięcy po finansowaniu pre-seed i oficjalnym uruchomieniu działalności. Współprowadziły ją fundusze Spintop Ventures, nowy inwestor Velatir, oraz dotychczasowy udziałowiec Ugly Duckling Ventures. W rundzie uczestniczyli także Norrsken Evolve, inwestorzy aniołowie Jan Oberhauser i Thomas Visti, a Duński Fundusz Eksportu i Inwestycji (EIFO) zapewnił pożyczkę równoważną części finansowania.

Dlaczego firmy potrzebują warstwy kontroli nad AI

Pracownicy korzystają dziś z narzędzi AI przez przeglądarki, firmowe urządzenia, systemy wewnętrzne i usługi zewnętrznych dostawców. Dla działów IT, bezpieczeństwa i zgodności oznacza to często brak pełnej wiedzy o tym, jakie narzędzia są używane, jakie dane do nich trafiają i czy takie zastosowanie odpowiada polityce organizacji.

Velatir pozycjonuje swoją platformę jako neutralną warstwę pomiędzy firmą a wykorzystywanymi przez nią narzędziami AI. Nie jest kolejnym modelem ani aplikacją konkurującą o miejsce w firmowym stosie technologicznym. Jej zadaniem ma być zapewnienie widoczności i możliwości reagowania na ryzyko bez konieczności całkowitego blokowania sztucznej inteligencji.

Co oferuje platforma Velatir

Firma opisuje produkt jako działającą w czasie rzeczywistym warstwę kontroli i zgodności dla AI. Zgodnie z dokumentacją platforma monitoruje sposób korzystania z AI, ocenia interakcje pod kątem ryzyka i zapisuje aktywność na potrzeby audytu. Jeśli agent wykryje problem, może zablokować interakcję albo przekazać ją do oceny człowiekowi.

W praktyce rozwiązanie obejmuje między innymi:

• Wykrywanie narzędzi AI: identyfikuje usługi używane w organizacji, w tym takie, które pracownicy mogli wdrożyć bez formalnej zgody.
• Widoczność wykorzystania i przepływu danych: pozwala analizować interakcje oraz sposób używania AI przez zespoły, użytkowników i systemy.
• Egzekwowanie polityk: centralne reguły mogą określać, do jakich usług dostęp jest dozwolony, a także uwzględniać kraj pochodzenia usługi, miejsce przechowywania danych i posiadane certyfikaty.
• Reakcję na ryzyko: potencjalnie niebezpieczne interakcje można automatycznie zablokować lub skierować do weryfikacji przez człowieka.
• Ścieżkę audytową: działania są rejestrowane, dzięki czemu organizacja może sprawdzić, jak zastosowano dane reguły i zbadać incydent.
• Kontrolę prywatności: Velatir twierdzi, że treść promptów i odpowiedzi nie jest domyślnie przechowywana. Platforma zachowuje kontekst potrzebny do monitorowania i raportowania, a klient decyduje o dostępie oraz ewentualnym przechowywaniu treści sesji.

Katalog ponad 4000 usług AI

Jednym z elementów produktu jest katalog obejmujący ponad 4000 usług AI, które Velatir potrafi wykrywać i monitorować. Organizacje mogą przeszukiwać katalog, sprawdzać informacje o konkretnych usługach oraz analizować ich wykorzystanie we własnym środowisku.

Katalog wskazuje również informacje istotne dla wymogów dotyczących europejskiej lokalizacji danych, w tym to, czy dana usługa działa w infrastrukturze znajdującej się w Unii Europejskiej. Daje to zespołom punkt wyjścia do oceny nieznanych narzędzi przed ich zatwierdzeniem, ograniczeniem lub zablokowaniem.

Nie chodzi więc wyłącznie o stworzenie statycznej listy aplikacji. Katalog ma pomagać budować aktualny obraz całego „środowiska AI” organizacji. W miarę pojawiania się nowych usług i agentów centralny rejestr może zastąpić rozproszone decyzje podejmowane osobno przez poszczególne zespoły.

Europejska infrastruktura jako wyróżnik

Velatir deklaruje, że platforma jest tworzona i hostowana w całości na infrastrukturze należącej do europejskich podmiotów, bez polegania na amerykańskich największych dostawcach chmurowych. Firma i jej inwestorzy przedstawiają takie podejście jako podstawę europejskiej suwerenności danych, odporności i kontroli.

W tym kontekście:

• suwerenność danych oznacza możliwość utrzymywania hostingu, zasad zarządzania i kontroli dostępu w europejskich jurysdykcjach;
• odporność wiąże się z ograniczeniem zależności od niewielkiej grupy zagranicznych dostawców chmury;
• kontrola oznacza możliwość samodzielnego definiowania, obserwowania i egzekwowania zasad dotyczących użycia AI.

To deklarowana przez Velatir propozycja produktowa i infrastrukturalna, a nie niezależnie potwierdzona gwarancja pełnej ochrony przed każdym ryzykiem prawnym lub operacyjnym związanym z transferem danych. Sama lokalizacja hostingu nie rozstrzyga wszystkich kwestii dotyczących dostawców, dostępu, umów ani przepływu informacji przez granice.

Zarządzać AI, zamiast je zakazywać

Całkowity zakaz korzystania z AI jest trudny do utrzymania, gdy pracownicy mogą uzyskać dostęp do tysięcy narzędzi w zwykłej przeglądarce. Z drugiej strony niekontrolowane użycie może prowadzić do wycieku wrażliwych danych, korzystania z niezatwierdzonych dostawców, problemów z retencją informacji, naruszeń zasad zgodności i nieplanowanych kosztów.

Velatir proponuje zatem model, w którym zarządzanie staje się warstwą otaczającą wdrażanie AI. Zespoły mogą korzystać z zatwierdzonych usług, a organizacja ustala reguły dostępu, monitoruje aktywność i reaguje wtedy, gdy konkretna interakcja generuje ryzyko. Dokumentacja firmy podkreśla także udział człowieka w procesie — osoba ma podejmować decyzję, gdy automatyczna ocena nie wystarcza.

Właśnie dlatego runda o wartości 5 mln euro ma znaczenie nie tylko dla geograficznego rozwoju startupu. Velatir zakłada, że wraz z upowszechnianiem AI europejskie firmy będą potrzebować infrastruktury, która pozwoli im zobaczyć i uporządkować wykorzystanie narzędzi przez pracowników, dostawców i autonomiczne systemy. Nowe finansowanie ma umożliwić sprawdzenie tego modelu na kolejnych rynkach, a europejska infrastruktura ma odróżnić firmę na konkurencyjnym rynku rozwiązań dla AI.