Śmierć Fathiego Khazema w Dżeninie: co wiadomo, a co pozostaje sporne

Informacje, że Khazem został trafiony około dziesięcioma pociskami, że zablokowano pomoc medyczną lub że jego ciało zabrano, nie zostały niezależnie potwierdzone w dostarczonych materiałach. Najostrożniejsze podsumowanie brzmi więc: izraelskie siły zastrzeliły go podczas operacji, ale zarzut ataku nożem oraz dokładny przebieg wydarzeń w domu pozostają przedmiotem sporu.

Kim był Fathi Khazem?

Khazem był znany także jako Abu Ra’ad. W relacjach przedstawiano go jako byłego wysokiego rangą członka palestyńskich sił bezpieczeństwa.

Był ojcem Raada Khazema, który przeprowadził w kwietniu 2022 roku strzelaninę przy ulicy Dizengoffa w Tel Awiwie, oraz Abdula Rahmana Khazema, zabitego przez izraelskie siły podczas nalotu w Dżeninie później w 2022 roku.

Ta historia rodzinna wyjaśnia, dlaczego Khazem zajmował ważne miejsce w relacjach o operacji. Sama w sobie nie dowodzi jednak, że był poszukiwany za konkretne przestępstwo ani że w chwili postrzelenia przeprowadzał atak. Dostarczone źródła nie ustalają dokładnie jego statusu prawnego lub operacyjnego przed nalotem i nie potwierdzają niezależnie doniesień o wcześniejszej decyzji izraelskich władz, by go nie atakować.

Oddzielna śmierć w pobliżu Hebronu

W tym samym czasie, w miejscowości Sa’ir na północ od Hebronu, doszło do osobnego incydentu. Palestyńskie Ministerstwo Zdrowia zidentyfikowało zabitego jako 17-letniego Karima Sanada Raję Shalaldeha. Według ministerstwa od ostrzału osadników został także ranny 70-letni Palestyńczyk.

Relacje różniły się również co do początku konfrontacji. Według izraelskiej armii Palestyńczycy rzucali kamieniami w izraelskich cywilów, po czym na miejsce skierowano żołnierzy. Palestyńscy urzędnicy, krewni zabitego i lokalne źródła twierdzili natomiast, że osadnicy wkroczyli na palestyńskie ziemie lub zaatakowali je, a uzbrojony Izraelczyk ochraniający osadników otworzył ogień podczas starcia.

Izraelska armia poinformowała, że bada sprawę. Dostępne relacje nie zawierają ostatecznych ustaleń władz, które przesądzałyby o uzasadnieniu użycia broni ani odpowiedzialności za śmierć nastolatka.

Co wynika z relacji, a czego nie da się potwierdzić?

Dostarczone materiały pozwalają na sformułowanie trzech ostrożnych wniosków:

• Khazem został zabity przez izraelski ostrzał podczas operacji w Dżeninie.
• Izraelskie twierdzenie, że próbował zaatakować żołnierza nożem, jest kwestionowane przez palestyńskich urzędników i lokalnych świadków i nie znajduje niezależnego potwierdzenia w dostarczonym materiale.
• Liczba oddanych strzałów, zarzut zablokowania karetki oraz zabranie lub przetrzymywanie ciała Khazema pozostają sporne albo nie zostały w pełni udokumentowane.

Wydarzenia rozegrały się w warunkach eskalacji izraelskich nalotów wojskowych, palestyńskich ataków oraz konfrontacji między osadnikami a Palestyńczykami na okupowanym Zachodnim Brzegu od rozpoczęcia wojny w Strefie Gazy w październiku 2023 roku. Łączne dane dotyczące ofiar różnią się w zależności od źródła, terytorium i badanego okresu. Dlatego precyzyjny bilans powinien zawsze odnosić się do konkretnie datowanego zestawienia władz lub Organizacji Narodów Zjednoczonych, a nie być wyliczany na podstawie pojedynczych relacji o incydentach.