Rosyjskie drony testują wschodnią flankę NATO

Wzrost aktywności rosyjskich dronów pokazuje, że wschodnia flanka NATO mierzy się już nie z pojedynczymi przypadkami „przelania się” wojny w Ukrainie za granicę, lecz z trwałym i możliwym do zwielokrotnienia zagrożeniem. Najtrafniej opisywać je jako wyzwanie szarej strefy: Rosja może sprawdzać możliwości obrony powietrznej, generować koszty i ryzyko dla cywilów oraz testować polityczną reakcję Sojuszu, nie przesądzając jednocześnie jednoznacznie o swoim zamiarze.

Skala problemu wyraźnie rośnie

Do 17 sierpnia Rumunia odnotowała co najmniej 23 naruszenia swojej przestrzeni powietrznej przez rosyjskie drony. To więcej niż 18 incydentów zarejestrowanych łącznie w latach 2022–2025. W tym samym czasie rumuńskie siły zestrzeliły cztery drony, 27 razy znajdowały drony lub ich fragmenty i przeprowadziły co najmniej 42 misje patrolowania powietrznego NATO. Liczba rosyjskich ataków na cele położone blisko rumuńskiej granicy wzrosła do 54, podczas gdy w całym 2025 roku było ich 28.

To nie jest już abstrakcyjny incydent na granicy. W maju w mieście Gałacz (Galați) rozbił się rosyjski dron przenoszący ładunek wybuchowy. Według przekazanych informacji ranne zostały dwie osoby, a pożar objął budynek mieszkalny. Z kolei 16 sierpnia hiszpański myśliwiec F/A-18, uczestniczący w natowskiej misji patrolowej, zestrzelił drona po nielegalnym wtargnięciu do rumuńskiej przestrzeni powietrznej. Było to czwarte takie zestrzelenie w Rumunii w 2026 roku.

Celowe działanie? Tego nadal nie da się przesądzić

Kwestia intencji pozostaje kluczowa, ale w poszczególnych przypadkach nie została dowiedziona. Rumuńskie ministerstwo obrony wskazuje, że dostępne dowody nie potwierdzają, iż Moskwa celowo obrała za cel obiekty w Rumunii. Wzrost liczby wtargnięć pokrywa się również z nasileniem rosyjskich ataków na ukraińskie cele nad Dunajem i Morzem Czarnym.

Nie oznacza to jednak, że incydenty są pozbawione znaczenia. Nawet błędy nawigacyjne, skutki działań wojny elektronicznej czy przypadkowe „przenikanie” dronów mogą przynosić Rosji korzyści. Powtarzające się naruszenia pomagają rozpoznawać systemy wykrywania i czas reakcji, obciążają proces decyzyjny oraz oswajają z niebezpieczną obecnością rosyjskich środków bojowych tuż przy terytorium NATO.

To problem całego regionu

Rumunia nie jest jedynym państwem Sojuszu, które odnotowało podobne zdarzenia. Potwierdzone lub podejrzewane incydenty z udziałem rosyjskich dronów zgłaszano także w Polsce, na Litwie i Łotwie, a drony znajdowano również w Mołdawii. NATO formalnie potępiło ostatnie naruszenia przestrzeni powietrznej Polski i Rumunii oraz zadeklarowało solidarność z zaatakowanymi państwami.

W praktyce oznacza to, że każdy kolejny incydent może mieć wymiar szerszy niż tylko narodowy. Sojusz musi ustalać, jak szybko reagować, kiedy przechwytywać cel, a kiedy go zestrzelić, oraz jak wymieniać dane między państwami, których przestrzeń powietrzna znajduje się na tej samej trasie lotu.

Niebezpieczna asymetria kosztów

Rosja może wykorzystywać masowo produkowane drony typu Shahed/Geran, których koszt szacuje się na około 20–50 tys. dolarów za sztukę. Zestrzeliwanie ich za pomocą drogich myśliwców i pocisków powietrze–powietrze — w tym pocisków Sidewinder kosztujących około 380–500 tys. dolarów — tworzy niekorzystną relację ekonomiczną. Nawet skuteczna obrona może w ten sposób szybko zużywać zapasy i budżety.

Dlatego kluczowe znaczenie ma obrona warstwowa, w której najtańsze zagrożenia zwalcza się możliwie tanimi środkami. Rumunia wdrożyła system przechwytujący Merops; według przekazywanych szacunków koszt pojedynczego użycia może przy zakupach masowych spaść do około 3 tys. dolarów.

Nowe bazy zwiększają potencjalne możliwości Rosji

Osobnym sygnałem ostrzegawczym są doniesienia o rozbudowie rosyjskiej infrastruktury dronowej. Analizy oparte na zdjęciach satelitarnych i ujawnionych materiałach wskazują na budowę lub modernizację około 10 baz oraz 59 torów startowych w pobliżu Ukrainy i Białorusi.

Nie jest to samo w sobie dowód na przygotowywanie nieuchronnego ataku na NATO. Oznacza jednak większą zdolność do przeprowadzania liczniejszych i potencjalnie dłuższych ataków z miejsc położonych blisko granic Sojuszu. W przyszłości może to utrudnić obronę, zwłaszcza jeśli Rosja będzie próbowała przeciążyć systemy dużą liczbą stosunkowo tanich celów.

NATO potrzebuje czegoś więcej niż kolejnych patroli myśliwców

Sojusz zapowiedział przeznaczenie ponad 40 mld dolarów, czyli około 34 mld euro, w ciągu pięciu lat na zdolności zwalczania dronów. Plan obejmuje także zwiększenie liczby szkolonych operatorów i usprawnienie wspólnych zakupów.

Priorytetem powinna być sieć łącząca stałe i mobilne czujniki, środki walki elektronicznej, tanie interceptory, klasyczną obronę przeciwlotniczą wobec poważniejszych zagrożeń, wspólne zasady użycia broni oraz szybką wymianę informacji między państwami.

Sedno zagrożenia nie polega więc na tym, że każde wtargnięcie oznacza zaplanowany konwencjonalny atak na Rumunię czy inne państwo NATO. Ryzyko polega na czymś bardziej stopniowym: częste, tanie i trudne do jednoznacznego przypisania loty mogą podważać praktyczną wiarygodność kontroli natowskiej przestrzeni powietrznej. Jeden wypadek z ofiarami cywilnymi albo błędna decyzja przy zestrzeleniu może z kolei doprowadzić do eskalacji szybciej, niż którakolwiek ze stron zamierzała.