Chiny szukają wzrostu na rynkach powiatowych, gdy gospodarka traci tempo

Słaby lipiec zwiększa presję na Pekin

Chińska gospodarka rozpoczęła drugą połowę 2026 roku wyraźnym spowolnieniem. Wzrost produkcji przemysłowej zwolnił w lipcu do 4,5% rok do roku z 5,3% w czerwcu, a sprzedaż detaliczna zwiększyła się tylko o 0,6%, wyraźnie poniżej oczekiwań. Inwestycje w środki trwałe w miastach skurczyły się w pierwszych siedmiu miesiącach roku o 6,7%.

Dane wskazują przede wszystkim na słaby popyt krajowy. W drugim kwartale produkt krajowy brutto Chin wzrósł o 4,3% rok do roku — najmniej od ponad trzech lat i poniżej dolnej granicy rządowego celu na cały 2026 rok, wynoszącego 4,5–5%.

Premier Li Qiang wezwał w tej sytuacji do silniejszego wsparcia gospodarki oraz do stabilizowania popytu zewnętrznego i współpracy handlowej. Presję na Pekin zwiększają zarówno słaba konsumpcja wewnętrzna, jak i ryzyka związane z handlem międzynarodowym.

Co zawiera 18-punktowy plan dla powiatów?

Wytyczne przygotowane wspólnie przez Ministerstwo Handlu i osiem innych departamentów mają zwiększyć wydatki konsumpcyjne w powiatach, miasteczkach i mniejszych miastach. Chińskie określenie „rynki niższego szczebla” odnosi się tu do obszarów poza największymi ośrodkami metropolitalnymi. Plan obejmuje pięć głównych kierunków:

• Modernizację istniejącej infrastruktury handlowej. Remontowane lub unowocześniane mają być tradycyjne domy towarowe, starsze centra handlowe, powiatowe i wiejskie targowiska, centra handlowe w miasteczkach oraz lokalne jarmarki. Władze chcą także lepiej wykorzystać nieużywane obiekty i aktywa komercyjne.
• Rozwój lokalnej sieci sprzedaży. Chodzi o lepsze rozmieszczenie placówek handlowych, modernizację sklepów typu convenience oraz wzmocnienie dostaw i usług logistycznych na poziomie wsi.
• Sprowadzenie większej liczby marek i formatów handlowych. Sieci handlowe mają szybciej rozwijać działalność w powiatach i miasteczkach. Marki krajowe i zagraniczne są zachęcane do otwierania w tych miejscach swoich regionalnych sklepów debiutowych. Plan przewiduje również wsparcie dla lokalnych marek i nowych formatów sprzedaży.
• Poszerzenie oferty towarów i usług. Władze chcą zwiększyć dostęp do produktów dobrej jakości w przystępnych cenach, a także rozbudować usługi dla seniorów i dzieci. Promowane ma być łączenie handlu z rolnictwem, kulturą, turystyką i sportem.
• Usprawnienie dystrybucji i ochrony konsumentów. Wytyczne zakładają lepszą współpracę handlu internetowego i tradycyjnego, sprawniejsze połączenia dystrybucyjne między miastami i wsią oraz wsparcie dla zatrudnienia, przedsiębiorczości, finansowania, dostępu do gruntów i rozwiązywania sporów.

To zatem coś więcej niż program budowy kolejnych sklepów. Pekin chce jednocześnie poprawić jakość istniejących obiektów, urozmaicić ofertę, skrócić drogę produktów do konsumenta i stworzyć warunki, w których gospodarstwa domowe będą zarówno mogły, jak i chciały więcej wydawać.

Dlaczego Pekin zwraca się ku mniejszym rynkom?

Największe chińskie miasta są pod względem handlu i usług znacznie bardziej nasycone. W powiatach i miasteczkach konsumenci mają zwykle mniejszy wybór sklepów, słabszy dostęp do znanych marek i mniej rozwiniętą ofertę usług. Modernizacja tych kanałów może więc otworzyć gospodarstwom domowym dostęp do produktów i usług, które w dużych miastach są już powszechne.

Ten kierunek odpowiada szerszej strategii Pekinu, w której konsumpcja gospodarstw domowych ma odgrywać większą rolę w napędzaniu wzrostu. Spowolnienie w drugim kwartale pokazało nierównowagę chińskiego modelu: produkcja przemysłowa i eksport pozostawały mocniejsze, podczas gdy konsumpcja krajowa była słaba.

Nie oznacza to jednak, że mieszkańcy wsi i mniejszych miast natychmiast wywołają gwałtowny skok wydatków. Nowe sklepy, usługi i sieci dostaw muszą odpowiadać lokalnemu popytowi, a gospodarstwa domowe potrzebują także wystarczających dochodów i zaufania do perspektyw gospodarki. Oficjalny plan przedstawia rynki powiatowe jako strategiczne źródło dodatkowego popytu, a nie jako gwarantowane, szybkie rozwiązanie problemów wzrostu.

Dlaczego Pekin raczej nie sięgnie po „wielkie uderzenie”?

Dotychczasowe sygnały sugerują stopniowe i celowane wsparcie. Podczas lipcowego posiedzenia chińscy przywódcy opowiedzieli się za przyspieszeniem wydatków fiskalnych na projekty infrastrukturalne, które już wcześniej uwzględniono w budżecie, zamiast za tworzeniem zupełnie nowego, dużego programu stymulacyjnego.

Analitycy również oczekują działań skalibrowanych do sytuacji. Pekin chce ograniczyć ryzyko nadmiernego zadłużenia, nieefektywnych inwestycji oraz powrotu do szerokiego pobudzania gospodarki kredytem.

Nie oznacza to bierności władz. Szybsza realizacja zatwierdzonych projektów, programy wspierające konkretną konsumpcję i zachęty dla prywatnych inwestycji mogą zapewnić gospodarce wsparcie bez angażowania ogromnego pakietu obejmującego wszystkie sektory. Plan dla powiatów wpisuje się w tę logikę: koncentruje środki na konkretnych barierach w dystrybucji i konsumpcji, zamiast opierać wzrost wyłącznie na ogólnokrajowym boomie kredytowym lub nieruchomościowym.

Ostrożność widać także w oczekiwaniach dotyczących polityki pieniężnej. W sondażu Reutersa wszystkich 25 ankietowanych uczestników rynku przewidywało, że w sierpniu roczne i pięcioletnie stopy referencyjne LPR pozostaną bez zmian — odpowiednio na poziomie 3,00% i 3,50%.

Co będzie najważniejszym testem?

Kluczowe okaże się wdrożenie planu. Firmy i inwestorzy będą obserwować, czy lokalne władze faktycznie modernizują istniejące obiekty, przyciągają sieci i marki, poprawiają dostawy oraz rozwijają usługi w sposób przekładający się na realne wydatki gospodarstw domowych.

Równie istotne będzie to, czy Pekin przyspieszy zatwierdzone inwestycje infrastrukturalne i czy wprowadzi kolejne, celowane działania, jeśli popyt nadal pozostanie słaby.

Na razie przesłanie chińskich władz jest jasne: po szerokim spowolnieniu odnotowanym w lipcu premier Li Qiang domaga się większego wsparcia dla gospodarki, ale Pekin próbuje najpierw odblokować konsumpcję w mniejszych ośrodkach i wykorzystać istniejące narzędzia fiskalne, zanim zdecyduje się na znacznie większy pakiet stymulacyjny.