Dlaczego miedź zdrożała do niemal 6,70 dol. Za wzrostem stoi niedobór metalu

Sierpniowy rajd cen miedzi najlepiej wyjaśnia połączenie niedoboru metalu dostępnego od ręki z trwałym wzrostem popytu. Kontrakty na miedź na giełdzie COMEX w USA sięgnęły na początku sierpnia rekordowego poziomu około 6,70 dol. za funt, podczas gdy cena kasowa na londyńskiej giełdzie LME zbliżyła się do 14 500 dol. za tonę. Nawet po spadku poniżej 6,55 dol. metal pozostawał około 18 proc. droższy niż na początku roku. Dokładne maksimum zależy od kontraktu i momentu pomiaru, ale sygnał rynku był jednoznaczny: miedź z natychmiastową dostawą stała się wyjątkowo droga.

Najpierw zabrakło miedzi dostępnej od ręki

Najmocniejszy dowód napięcia pojawił się na krzywej terminowej LME. Kontrakt sierpniowy był w pewnym momencie nawet o 370 dol. za tonę droższy od kontraktu wrześniowego — to największa jednomiesięczna różnica od zaburzeń na rynku w 2021 r. Cena kasowa miała również dużą premię wobec kontraktu trzymiesięcznego. Taka sytuacja, określana jako backwardation, oznacza, że kupujący są gotowi zapłacić znacznie więcej za miedź dostępną teraz niż za dostawę w późniejszym terminie. To klasyczny objaw fizycznego ścisku podaży, a nie wyłącznie spekulacyjnego rajdu.

Presję zwiększyli amerykańscy nabywcy. Oczekiwania dotyczące możliwych ceł importowych skłoniły firmy do sprowadzania metalu do USA przed decyzją w sprawie polityki handlowej. Według dostępnych danych amerykański import miedzi wyniósł w lipcu około 200 tys. ton, podczas gdy zapasy poza Stanami Zjednoczonymi malały. Takie działania przekierowały dostępny metal do USA i ograniczyły elastyczność podaży na innych rynkach.

Zakłócenia w kopalniach obnażyły słabość łańcucha dostaw

Problem zaczął się na wcześniejszym etapie łańcucha dostaw. Ryzyka produkcyjne i zakłócenia w ważnych regionach wydobywczych, między innymi w Chile i Demokratycznej Republice Konga, pogorszyły perspektywy podaży koncentratu. To częściowo przetworzony surowiec, którego huty potrzebują do produkcji rafinowanej miedzi. Analitycy oceniali, że sierpniowy ruch cen był napędzany przede wszystkim przez podaż, mimo ograniczonego wzrostu popytu — nie był zaś dowodem na zsynchronizowane ożywienie światowego przemysłu.

Wyjątkowo wyraźnym potwierdzeniem stały się opłaty za przerób i rafinację koncentratu, znane jako TC/RC. Roczny benchmark na 2026 r. spadł do zera dolarów za tonę, a stawki spot stały się ujemne. W praktyce oznacza to, że niektóre huty płaciły producentom za zagwarantowanie sobie koncentratu. Wzmocniło to pozycję negocjacyjną kopalń i pokazało, że problemem była dostępność surowca, a nie brak mocy przerobowych hut.

Zerowa lub ujemna opłata nie gwarantuje jednak, że ceny miedzi na stałe pozostaną wysokie. Huty mogą ograniczyć produkcję, odbiorcy przemysłowi mogą odłożyć zakupy, a wydobycie i transport mogą się poprawić. Wskaźnik ten pokazuje jednak, że głównym ograniczeniem rynku stał się koncentrat.

AI i elektryfikacja zapewniły popytowi mocne podstawy

Po stronie popytu również działo się wiele. Centra danych obsługujące sztuczną inteligencję wymagają dodatkowej infrastruktury energetycznej: linii przesyłowych i dystrybucyjnych, systemów chłodzenia oraz zasilania awaryjnego. Projekty OZE, inwestycje w sieci, samochody elektryczne i szeroko rozumiana elektryfikacja także wykorzystują duże ilości miedzi. Te trendy stworzyły trwałe minimum popytowe i ograniczyły możliwość odkładania zakupów, gdy zapasy zaczęły się kurczyć.

Nie oznacza to jednak, że to AI samo wywołało cały rajd. Dostępne informacje wskazują raczej na spotkanie strukturalnego popytu z zakłóconą podażą. Inwestycje w AI i elektryfikację ułatwiły rynkowi absorpcję wysokich cen, ale najsilniejszy sierpniowy ruch nastąpił wtedy, gdy jednocześnie zbiegły się problemy z fizyczną dostępnością metalu, zakupy motywowane ryzykiem ceł i obawy o wydobycie.

Hormuz podniósł koszty przez siarkę i logistykę

Dodatkową warstwę napięcia stworzyły zakłócenia wokół cieśniny Ormuz. Utrudnienia w transporcie wpłynęły na dostępność siarki i kwasu siarkowego — ważnych materiałów wykorzystywanych w części procesów wydobycia i ługowania miedzi. Według jednej z analiz zakłócenia związane z Ormuzem podniosły koszty wydobycia miedzi o 5,1 proc., czyli o ponad 0,10 dol. za funt, w pierwszej połowie 2026 r. Za dużą część wzrostu odpowiadały koszty reagentów, zwłaszcza materiałów związanych z siarką.

Inne doniesienia łączyły te zakłócenia z dużym spadkiem morskich dostaw siarki z Zatoki Perskiej. Kwas siarkowy jest istotnym składnikiem procesu ekstrakcji rozpuszczalnikowej i elektrolitycznego otrzymywania miedzi (SX-EW), który odpowiada za znaczącą część światowej produkcji tego metalu. Dokładny wpływ na podaż pozostaje niepewny, ale kierunek zmian jest jasny: ograniczenia transportowe i surowcowe sprawiły, że już napięta produkcja stała się droższa i mniej przewidywalna.

Czynniki makroekonomiczne dolały paliwa do wzrostu

Bardziej sprzyjające warunki finansowe pomogły napływowi kapitału na rynek metali przemysłowych. Słabszy dolar, malejące oczekiwania dotyczące podwyżek stóp procentowych i większa skłonność inwestorów do ryzyka wsparły cały segment metali oraz zwiększyły atrakcyjność surowców wycenianych w dolarach. Czynniki te wzmocniły rajd i zachęcały do zabezpieczania się przed inflacją, ale nie stworzyły pierwotnego deficytu w kopalniach i podaży koncentratu.

Co rajd mówi o przyszłości miedzi?

Miedź zaczęła wyceniać niedobór jeszcze przed skokiem cen kontraktów w USA. W styczniu cena na LME chwilowo przekroczyła 14 500 dol. za tonę, a później ponownie zbliżała się do tego poziomu. Wielokrotne testowanie rekordów sugeruje, że inwestorzy reagowali na szerszy problem łańcucha dostaw, a nie na pojedynczą sesję.

Najbardziej uzasadniony wniosek brzmi: perspektywy są strukturalnie wzrostowe, ale krótkoterminowo rynek pozostaje kruchy. Inwestycje w AI, sieci energetyczne i elektryfikację wspierają długoterminowe zużycie miedzi. W najbliższym czasie o cenach decydować będą jednak przede wszystkim:

• zapasy na LME i w innych magazynach giełdowych;
• decyzje USA w sprawie ceł oraz dalsze gromadzenie metalu;
• niezawodność wydobycia w Chile, Demokratycznej Republice Konga i innych regionach produkcyjnych;
• dostępność siarki, kwasu siarkowego i transportu;
• zakupy w Chinach oraz wielkość produkcji rafinowanej miedzi.

Wysokie ceny mogą również osłabić popyt. Informacje towarzyszące sierpniowej korekcie wskazywały na słabsze zakupy w Chinach i niższą produkcję rafinowaną. Pokazuje to, że rajd zaczął tworzyć własne punkty nacisku.

W skrócie: rekordowa cena miedzi była skutkiem zderzenia odpornego, długoterminowego popytu z ostrym niedoborem metalu możliwego do szybkiej dostawy. Jeśli zapasy pozostaną niskie, a zakłócenia w kopalniach się utrzymają, ceny mogą pozostać podwyższone. Jeśli jednak logistyka się unormuje, huty ograniczą produkcję, popyt w Chinach osłabnie jeszcze bardziej lub wydobycie w dotkniętych regionach wróci do normy, rynek może równie szybko oddać wcześniejsze zwyżki.