Wenezuela i opozycja wspólnie chcą odzyskać złoto warte około 4 mld dolarów

Ramón López, przedstawiciel opozycji, powiedział, że odzyskane fundusze mogłyby zostać umieszczone na rachunku administrowanym za pośrednictwem Departamentu Skarbu USA i monitorowanym przez wykwalifikowane międzynarodowe firmy audytorskie. Dostępne informacje nie wyjaśniają jednak, czy oznaczałoby to fizyczny transfer sztabek, sprzedaż złota i przekazanie uzyskanych pieniędzy, czy też zastosowanie innego modelu depozytowego. Szczegóły dotyczące rachunku w amerykańskim resorcie finansów nie zostały również publicznie potwierdzone przez administrację Delcy Rodríguez.

Dlaczego złoto wciąż pozostaje w Londynie

Bank Anglii przechowuje około 31 ton wenezuelskiego złota od lat, jeszcze sprzed obecnego kryzysu politycznego. Spór o dostęp do rezerw zaostrzył się po tym, jak Wielka Brytania w 2018 roku przestała uznawać rząd Nicolása Maduro. W rezultacie konkurujące ze sobą wenezuelskie władze zaczęły spierać się o to, kto może wydawać instrukcje Bankowi Centralnemu Wenezueli i kontrolować jego zagraniczne aktywa.

Nie chodzi więc o prostą odmowę wydania sztabek, lecz o konflikt dotyczący uznania władz i ich uprawnień, który trafił do sądów. Z brytyjskich doniesień wynika, że postępowanie musi rozstrzygnąć, który ośrodek władzy w Wenezueli ma prawo decydować o losie złota. Bank Anglii i brytyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie zobowiązały się publicznie do jego wydania.

Wenezuelskie władze próbowały uzyskać dostęp do rezerw już w czasie pandemii COVID-19. Proponowały wówczas, aby środki ze sprzedaży złota zostały przekazane za pośrednictwem Organizacji Narodów Zjednoczonych na potrzeby ochrony zdrowia. Według przywoływanych doniesień brytyjskie sądy odrzuciły ten wniosek.

Trzęsienia ziemi zmieniły polityczną kalkulację

Dwa trzęsienia ziemi z 24 czerwca 2026 roku zabiły ponad 6 tys. osób — wynikało z ówczesnych doniesień. Katastrofa przyniosła także wstrząs gospodarczy, którego skalę oszacowano na równowartość około 6% produktu krajowego brutto Wenezueli.

Kryzys humanitarny pogłębił się w momencie, gdy kraj już znajdował się pod silną presją ekonomiczną. Bank Centralny Wenezueli podał, że miesięczna inflacja wyniosła w lipcu około 20%. Władze wskazywały odbudowę kraju i odzyskanie złota z Londynu jako pilne priorytety.

To właśnie ten kontekst pomaga wyjaśnić nietypową współpracę. Rząd i opozycja nadal różnią się w kwestii legitymacji politycznej oraz kontroli nad państwem, ale obie strony mają interes w odblokowaniu pieniędzy potrzebnych ofiarom katastrofy. Porozumienie w Caracas nie może jednak samo w sobie rozstrzygnąć odrębnego sporu prawnego w Wielkiej Brytanii.

Co oznaczałby rachunek w Departamencie Skarbu USA

Rachunek prowadzony za pośrednictwem Departamentu Skarbu USA zapewniałby zewnętrzną kontrolę nad odzyskanymi środkami. Zwolennicy tego rozwiązania przedstawiają międzynarodowe audyty jako zabezpieczenie przed niewłaściwym wykorzystaniem pieniędzy oraz sposób na zwiększenie zaufania między wenezuelskimi frakcjami i zagranicznymi rządami.

Jednocześnie taki model oznaczałby, że kolejny zasób państwowy Wenezueli byłby zarządzany w ramach silnie powiązanych z Waszyngtonem. Według doniesień Stany Zjednoczone kontrolowały terminy i wysokość wypłat z wenezuelskich przychodów z eksportu, zwłaszcza ze sprzedaży ropy. Wenezuelscy urzędnicy zabiegali też o dostęp do około 4,5 mld dolarów w specjalnych prawach ciągnienia Międzynarodowego Funduszu Walutowego oraz do innych zamrożonych rachunków państwowych w USA i Europie.

Plan może więc zwiększyć przejrzystość wydawania pieniędzy, ale równocześnie pogłębić wpływ Stanów Zjednoczonych na sposób zarządzania wenezuelskimi aktywami.

Co wydarzy się teraz

Najbliższym krokiem nie będzie przekazanie sztabek. Wenezuelski rząd i uczestniczące w rozmowach ugrupowania opozycyjne muszą wspólnie wystąpić o odzyskanie rezerw, a brytyjski proces sądowy nadal musi ustalić, który organ ma prawo wydawać wiążące instrukcje dotyczące aktywów.

Kluczowe jest rozróżnienie między porozumieniem w sprawie starań o odzyskanie złota a zatwierdzonym przez sąd uwolnieniem złota. Jak dotąd odnotowano to pierwsze, nie drugie. Dopóki brytyjskie kwestie prawne i depozytowe nie zostaną rozwiązane, 31 ton kruszcu pozostaje planowanym źródłem finansowania odbudowy, a nie dostępną gotówką.