Geopolityka podbiła ceny ropy, ale słaby popyt ograniczył skalę wzrostów

Rynek ropy szybko wycenił wysoką premię za ryzyko związane z dostawami. Ataki na statki w rejonie cieśniny Ormuz, impas w negocjacjach o zawieszeniu broni między USA a Iranem, groźba bezterminowej blokady morskiej, możliwe nowe sankcje oraz kolejne działania militarne na Bliskim Wschodzie zwiększyły prawdopodobieństwo, że część baryłek ropy i ładunków LNG nie dotrze na rynek. W efekcie Brent zyskał w tygodniu około 6 proc., do 88,52 dol. za baryłkę, a amerykański WTI podrożał o 5,4 proc., do 82,40 dol.

Ormuz stał się głównym kanałem ryzyka

Dla inwestorów cieśnina Ormuz była kluczowym punktem całej układanki. Przed wojną przepływało przez nią około 20 mln baryłek ropy i produktów naftowych dziennie, a możliwości przekierowania transportu rurociągami są ograniczone. Międzynarodowa Agencja Energetyczna (MAE) wskazywała, że producenci z Zatoki Perskiej już znacząco ograniczali wydobycie, ponieważ magazyny się zapełniały, a alternatywne trasy nie mogły w pełni zastąpić cieśniny.

To sprawiło, że każde doniesienie o ataku na tankowiec, fiasku rozmów USA–Iran czy możliwym zaostrzeniu sankcji było traktowane nie tylko jako wiadomość polityczna, lecz także jako sygnał potencjalnie dłuższej przerwy w dostawach. Rafinerie, firmy handlowe i inwestorzy zaczęli więc płacić więcej za szybką dostawę surowca, aby zabezpieczyć się przed niedoborem.

Ryzyko wyszło poza Zatokę Perską

Obawy dodatkowo rozszerzyły się po zakłóceniu rosyjskiego eksportu ropy z Noworosyjska w następstwie ukraińskiego ataku dronowego. W rezultacie rynek musiał brać pod uwagę możliwość jednoczesnych problemów w kilku ważnych regionach eksportowych. Taki scenariusz mógłby szczególnie mocno wpłynąć na rynek morski i odbiorców w Europie, którzy są bardziej bezpośrednio powiązani z notowaniami ropy Brent.

Ważne było również to, że napięcia nie ograniczały się do samego transportu. Odnowione izraelskie ataki na Liban, zbliżający się termin wygaśnięcia zawieszenia broni, groźby „bezterminowej” blokady amerykańskiej oraz zapowiedzi bezprecedensowych działań prowadzących do gospodarczej izolacji Iranu zwiększały niepewność co do czasu trwania kryzysu.

Zapasy w USA ostudziły reakcję rynku

Wzrost cen mógł być jeszcze większy, gdyby nie sygnały wskazujące na słabość bieżącego popytu. Komercyjne zapasy ropy w Stanach Zjednoczonych wzrosły o 17,4 mln baryłek, choć rynek oczekiwał ich spadku. Tak duży przyrost sugerował, że w amerykańskim systemie naftowym nie występował jeszcze ostry niedobór fizycznego surowca.

Ta informacja częściowo zneutralizowała geopolityczną premię. Rynek otrzymał bowiem sprzeczne sygnały: transport i eksport były zagrożone, ale dostępność ropy w USA pozostawała wystarczająca, by ograniczyć presję na ceny.

Prognozy popytu ograniczyły trwałość rajdu

Drugim hamulcem były prognozy konsumpcji. OPEC po raz czwarty z rzędu obniżyła prognozę wzrostu światowego popytu na ropę w 2026 r. — do 580 tys. baryłek dziennie. MAE poszła jeszcze dalej i przewiduje, że globalne zużycie może w tym roku spaść o 1,6 mln baryłek dziennie, ponieważ droższe paliwa i konflikt osłabiają aktywność gospodarczą.

W praktyce oznacza to, że część szoku podażowego może zostać zrekompensowana przez tzw. destrukcję popytu: konsumenci i przedsiębiorstwa ograniczają zużycie paliw, gdy ich ceny rosną, a gospodarka zwalnia.

Rynek między strachem a słabszą gospodarką

Ceny ropy znalazły się więc między dwiema przeciwstawnymi siłami. Z jednej strony inwestorzy obawiali się niedoboru surowca z powodu zagrożeń dla cieśniny Ormuz i innych szlaków eksportowych. Z drugiej — rosnące zapasy oraz coraz słabsze prognozy popytu sugerowały, że wysokie ceny same zaczną ograniczać konsumpcję.

Dlatego rynek odnotował wyraźny, około 6-procentowy tygodniowy wzrost notowań Brent, ale nie doszło do niekontrolowanego skoku. Geopolityka podniosła ceny, natomiast dane o popycie i zapasach wyznaczyły granicę tego rajdu.