Rozejm w Cieśninie Ormuz upada: Iran odrzuca rezolucję ONZ, walki nasilają się, a dyplomacja utknęła w martwym punkcie

Osobny projekt rezolucji w sprawie Ormuz, popierany przez Bahrajn i USA, został zawetowany przez Rosję i Chiny w Radzie Bezpieczeństwa w kwietniu 2026 roku . Kolejna rezolucja (2817) potępiająca irańskie ataki na państwa Zatoki Perskiej została przyjęta w lipcu .

Oś czasu eskalacji militarnej

Załamaniu dyplomacji towarzyszyły ciężkie wymiany ognia między Iranem, USA a siłami Rady Współpracy Zatoki Perskiej (GCC).

• 11 lipca 2026 – Iran ogłosił zamknięcie Cieśniny Ormuz dla nieautoryzowanych jednostek i zapowiedział atak na każdy statek naruszający system zezwoleń. USA poinformowały o uderzeniu w setki irańskich celów po atakach na statki, a Iran odpowiedział atakami na kilka państw Zatoki Perskiej .
• 12 lipca 2026 – Okręt amerykańskiej marynarki wojennej został zaatakowany w Zatoce Omańskiej. Iran oświadczył, że wznowi wydawanie zezwoleń żeglugowych po przywróceniu spokoju .
• 14 lipca 2026 – USA wznowiły blokadę morską wobec statków płynących do i z irańskich portów .
• 15 lipca 2026 – USA i Iran wymieniły ogień szósty dzień z rzędu. Centralne Dowództwo USA uderzyło w irańskie centra dowodzenia, stanowiska obrony powietrznej oraz cele rakietowe i dronowe .
• Koniec lipca 2026 – USA przeprowadziły 13. z rzędu nocne ataki na Iran. Pentagon utrzymywał, że cieśnina jest otwarta, ale ruch był minimalny, a ceny ropy ponownie przekroczyły 100 dolarów za baryłkę .
• 4 sierpnia 2026 – Irański generał ostrzegł, że amerykańskie okręty próbujące ustanowić alternatywny korytarz żeglugowy przez Ormuz „mogą stać się celem”. Iran twierdził również, że udaremnił amerykański plan ataku lądowego .
• 8 sierpnia 2026 – Najwyższa Rada Bezpieczeństwa Narodowego Iranu przedstawiła nowe, daleko idące żądania, stwierdzając, że cieśnina nie zostanie otwarta, dopóki USA „nie naprawią swojego postępowania”. Warunki obejmowały m.in. zaprzestanie grożenia Iranowi, zniesienie wszystkich sankcji i wycofanie wojsk. Iran ostrzegł też Arabię Saudyjską w związku z nowym trójstronnym paktem obronnym w Mekce .

60-dniowe zawieszenie broni: od podpisania do impasu

• 17 czerwca 2026 – Prezydent Trump i irański prezydent Pezeszkian podpisali w Evian (Francja) 14-punktowe memorandum o porozumieniu (MoU), ustanawiające zawieszenie broni i 60-dniowe okno na wynegocjowanie trwałego zakończenia wojny. MoU zakładało zniesienie amerykańskiej blokady morskiej oraz irańskie zapewnienie bezpiecznego przejścia statkom handlowym bez opłat przez 60 dni .
• 28 maja 2026 (przed podpisaniem w Evian) – Negocjatorzy amerykańscy i irańscy osiągnęli wstępne porozumienie w sprawie przedłużenia wcześniejszego rozejmu o 60 dni i rozpoczęcia rozmów nuklearnych .
• Zawieszenie broni zaczęło się psuć w ciągu kilku tygodni w wyniku wznowionych starć i wzajemnych oskarżeń o naruszenia .
• Początek sierpnia 2026 – Axios i inne media podały, że USA, Iran i Oman są blisko zawarcia tymczasowego porozumienia w sprawie ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz i wznowienia rozejmu, a ogłoszenie spodziewane jest lada dzień . Irański minister spraw zagranicznych Araghchi powiedział, że Teheran jest „bardzo blisko porozumienia” z Omanem .
• 8 sierpnia 2026 – Iran za pośrednictwem Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego ogłosił nową listę drastycznych żądań, nalegając, że cieśnina nie zostanie ponownie otwarta, dopóki warunki te nie zostaną spełnione. Iran oskarżył także USA o naruszenie MoU .
• 12 sierpnia 2026 – Mediatorzy nadal naciskali na rozmowy USA-Iran, ale wysokie irańskie źródło poinformowało, że nie ma żadnego postępu, a Iran odrzuca doniesienia o przedłużeniu rozejmu .
• Dzisiaj (16 sierpnia 2026) – 60-dniowe zawieszenie broni na mocy MoU wygasa w poniedziałek, 17 sierpnia, bez potwierdzonego przedłużenia i bez osiągnięcia trwałego porozumienia. Raporty wskazują, że nie ma znaczącego postępu w sprawie ostatecznej umowy, co zwiększa ryzyko powrotu do pełnych działań wojennych .

Co dalej?

Wraz z zamykającym się oknem rozejmowym, bezpośrednim ryzykiem jest powrót do intensywnych wymian ognia z lipca. USA utrzymują blokadę morską irańskich portów i mają w regionie setki okrętów wojennych i samolotów. Iran zapowiedział, że nie otworzy cieśniny bez poważnych ustępstw, w tym trwałego zakończenia wojny, zniesienia wszystkich sankcji i wycofania sił amerykańskich z obszaru . Globalne ceny ropy już rosną, a ewentualne ponowne zamknięcie Cieśniny Ormuz będzie miało natychmiastowe konsekwencje dla rynków energetycznych i światowych łańcuchów dostaw.

Kanały dyplomatyczne pozostają otwarte za pośrednictwem Omanu, ale przepaść między obiema stronami wydaje się większa niż kiedykolwiek. Najbliższe dni zadecydują, czy uda się ożywić rozejm, czy konflikt wejdzie w nową, bardziej niebezpieczną fazę.