Kalifornijski podatek od miliarderów: Sergey Brin wydał 102 mln dolarów na walkę z nim – pełna analiza

Mieszkańcy Kalifornii 3 listopada 2026 roku zdecydują, czy stan ten stanie się pierwszym w USA wprowadzającym powszechny podatek od majątku. Propozycja 40, oficjalnie nazwana Ustawą o podatku od miliarderów 2026, to połączona poprawka konstytucyjna i ustawa stanowa, która nakłada jednorazowy 5-procentowy podatek od majątku netto na mieszkańców Kalifornii, których światowy majątek przekroczył 1 mld USD 1 stycznia 2026 roku . Objętych nim zostanie około 200 osób . Podatek płatny jest w pięciu rocznych ratach po 1% (z niewielką opłatą za odroczenie), a szacowane wpływy – około 100 mld USD – mają zostać przeznaczone na uzupełnienie luk w finansowaniu ochrony zdrowia, programów żywieniowych i edukacji po cięciach federalnych .

Jak działa Propozycja 40

Podatek dotyczy rezydentów Kalifornii według stanu na 1 stycznia 2026 roku, a jego podstawę stanowi światowy majątek netto według stanu na 31 grudnia 2026 roku . Z opodatkowania wyłączone są nieruchomości będące bezpośrednią własnością, emerytury i konta emerytalne, choć nieruchomości posiadane przez firmę należącą do miliardera są już opodatkowane . Podatnicy mogą rozłożyć płatność na pięć lat, ale muszą wtedy zapłacić więcej . 90% wpływów trafi do Funduszu Zdrowia z Podatku od Miliarderów oraz innych dedykowanych funduszy na ochronę zdrowia, pomoc żywnościową i edukację .

Pomysłodawcą Propozycji 40 jest SEIU-United Healthcare Workers West – największy związek zawodowy pracowników ochrony zdrowia w Kalifornii. To bezpośrednia odpowiedź na cięcia federalne wprowadzone w 2025 roku ustawą „One Big Beautiful Bill Act” .

Sergey Brin: 102 mln dolarów w obronie swojego majątku

Współzałożyciel Google'a Sergey Brin stał się największym finansowym przeciwnikiem Propozycji 40. Według stanu na połowę sierpnia 2026 roku Brin wpłacił 102 mln USD do Building a Better California – organizacji non-profit finansującej kampanie mające na celu zablokowanie lub osłabienie ustawy . Jego darowizny posłużyły do zalania stanu reklamami telewizyjnymi i internetowymi potępiającymi podatek . Dla porównania: majątek Brina szacowany jest na około 267 mld USD, więc w przypadku uchwalenia podatku jego osobisty koszt wyniósłby około 13,3 mld USD .

Wydatki Brina są powszechnie uznawane za najdroższą jednopunktową kampanię wyborczą w historii Kalifornii . Finansowana przez niego organizacja Building a Better California jest również odpowiedzialna za dwie konkurencyjne propozycje – Propozycje 41 i 42 – które mogłyby unieważnić Propozycję 40, gdyby otrzymały więcej głosów .

Inni miliarderzy technologiczni: podzieleni

Jensen Huang: „Jest mi z tym zupełnie dobrze"

Prezes Nvidii Jensen Huang zajął najbardziej ugodowe stanowisko spośród kalifornijskich miliarderów. W styczniu 2026 roku w rozmowie z Bloomberg Television powiedział: „Zdecydowaliśmy się mieszkać w Dolinie Krzemowej i jakie by nie były podatki – niech tak będzie. Jest mi z tym zupełnie dobrze" . Bloomberg oszacował, że Huang zapłaciłby około 7,75 mld USD, gdyby Propozycja 40 weszła w życie . Na wydarzeniu w Stanford Graduate School of Business w kwietniu 2026 roku Huang zachęcał innych miliarderów, by nie opuszczali Kalifornii: „Mówię wszystkim: «Przeprowadźcie się do Kalifornii, nie wyjeżdżajcie». To najwyższe podatki na świecie, ale wszystko w porządku” .

Mark Zuckerberg i Larry Page: sygnały relokacji

Dostępne raporty opisują szerszy trend technologicznych miliarderów, którzy podejmują kroki w celu zdystansowania się od Kalifornii w odpowiedzi na ustawę. Mark Zuckerberg podobno kupił w 2026 roku rezydencję za 170 mln USD pod Miami . Również współzałożyciel Google'a Larry Page podjął działania zmierzające do opuszczenia stanu . W dostępnych źródłach nie ma jednak informacji o bezpośrednich wydatkach kampanijnych Zuckerberga ani Page'a przeciwko Propozycji 40 . Ich działania należy raczej interpretować jako osobiste decyzje o relokacji niż aktywną opozycję polityczną.

Gavin Newsom kontra własna partia

Gavin Newsom jest zdecydowanym przeciwnikiem Propozycji 40. W styczniu 2026 roku obiecał zablokować ustawę, argumentując, że już teraz skłania ona miliarderów do opuszczania stanu i zabierania ze sobą dochodów podatkowych . Zaproponował również federalny podatek dla najbogatszych jako alternatywę, wzywając do „prawdziwego minimalnego podatku dla miliarderów i osób o majątku netto 100 mln dolarów" .

Stanowisko Newsoma stawia go w wyraźnej opozycji do własnej partii. Rada wykonawcza Partii Demokratycznej Kalifornii zagłosowała w sierpniu 2026 roku za poparciem Propozycji 40, dystansując się tym samym od Newsoma i kandydata na gubernatora Xaviera Becerry . Poparcie zostało uchwalone niewielką większością po tym, jak wcześniej nie powiodły się zarówno głosowanie za poparciem, jak i za pozostaniem neutralnym . Newsom ostrzega, że podatek może zdestabilizować gospodarkę Kalifornii, podczas gdy związki zawodowe i działacze partyjni argumentują, że wpływy są niezbędne do ochrony programów socjalnych przed federalnymi cięciami .

Wyzwania prawne przed nami

Nawet jeśli wyborcy poprą Propozycję 40, czekają ją poważne przeszkody prawne. Fundacja Tax Foundation zidentyfikowała liczne wyzwania konstytucyjne, z których każde może unieważnić podatek w całości lub w części . Zakwestionowany może być retroaktywny charakter przepisów, definicja rezydencji, a także to, czy stanowy podatek majątkowy nie narusza konstytucyjnej klauzuli jednolitości podatkowej .

Co dalej?

Sekretarz stanu Kalifornii potwierdził obecność Propozycji 40 w głosowaniu 3 listopada 2026 roku 25 czerwca 2026 roku . W przypadku przyjęcia podatek będzie obowiązywał retroaktywnie wobec wszystkich rezydentów Kalifornii według stanu na 1 stycznia 2026 roku, a płatności rozpoczną się w 2027 roku . Propozycje 41 i 42, finansowane częściowo przez organizację Brina, mogłyby unieważnić Propozycję 40, jeśli otrzymają więcej głosów . Wynik tych wyborów zdecyduje, czy Kalifornia stanie się pierwszym stanem w USA, który bezpośrednio opodatkuje majątek miliarderów – i czy miliarderzy zdecydują się zostać, płacić czy wyjechać.