Amerykański rząd po raz pierwszy pozwoli prywatnym firmom na ofensywne operacje cybernetyczne za granicą

12 sierpnia 2026 r. prezydent Donald Trump podpisał memorandum w sprawie bezpieczeństwa narodowego zatytułowane „Rozszerzenie możliwości zwalczania transnarodowej przestępczości cybernetycznej” („Expanding Capabilities to Combat Transnational Cyber-Enabled Crime”). Po raz pierwszy w historii USA dokument ten zezwala wybranym prywatnym firmom amerykańskim na prowadzenie ofensywnych operacji cybernetycznych – w tym inwigilacji i ataków zakłócających – przeciwko zagranicznym cyberprzestępczym organizacjom transnarodowym (CE-TCO) . Polityka ta stanowi radykalną zmianę w amerykańskiej doktrynie cyberbezpieczeństwa, odchodząc od surowego zakazu hakowania przez sektor prywatny na rzecz federalnie nadzorowanego programu, który angażuje prywatne firmy jako ofensywnych operatorów cybernetycznych.

Co dokładnie zmienia memorandum?

Memorandum nakazuje National Coordination Center (NCC) – krajowemu centrum koordynacji – utworzenie i zarządzanie programem, który upoważnia „Uczestniczące Firmy” do prowadzenia „Operacji Cybernetycznych Efektów” (Cyber Effects Operations). Definiuje się je jako działania mające na celu manipulowanie, zakłócanie, blokowanie, degradację lub niszczenie systemów informatycznych, sieci lub danych – skierowane przeciwko zagranicznym grupom przestępczym, które atakują Amerykanów . Operacje mogą obejmować tajną inwigilację (np. wdrażanie oprogramowania szpiegującego w celu zbierania informacji) oraz ataki zakłócające mające na celu zniszczenie danych lub systemów przestępców . Program przewiduje również odrębne upoważnienie do prowadzenia „Operacji Inwigilacji Cybernetycznej” – Cyber Surveillance Operations .

Kluczowe wymogi i zabezpieczenia

Memorandum nakłada na uczestniczące firmy szereg rygorystycznych warunków :

• Kaucja w wysokości 1 miliona dolarów – Uczestniczące firmy muszą wpłacić 1 milion USD na depozyt powierniczy (escrow), który może zostać przepadnięty, jeśli rząd stwierdzi naruszenie zasad programu .
• Podwójna zgoda Departamentu Sprawiedliwości i Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego – Każda operacja wymaga pisemnej zgody „Dyrektorów Programu” reprezentujących zarówno Departament Sprawiedliwości (DOJ), jak i Departament Bezpieczeństwa Krajowego (DHS) przed podjęciem jakichkolwiek działań .
• Zakaz atakowania Amerykanów i systemów w USA – Memorandum nakazuje opracowanie procedur uniemożliwiających jakiekolwiek operacje wymierzone w obywateli USA lub systemy znajdujące się na terytorium Stanów Zjednoczonych .
• Próg „krytycznych skutków” – Operacje, które mogą spowodować utratę życia lub poważne obrażenia, albo które stanowiłyby „użycie siły” w rozumieniu prawa międzynarodowego, są zakazane, chyba że zostaną odrębnie zatwierdzone .
• Coroczne raportowanie – Dyrektorzy Programu muszą składać sprawozdania Doradcy ds. Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Krajowemu Dyrektorowi ds. Cyberbezpieczeństwa w ciągu 180 dni, a następnie corocznie .
• Obowiązek ujawnienia umów – Uczestniczące firmy muszą ujawnić NCC wszystkie swoje umowy z atakowanymi organizacjami przestępczymi .

Prawna i polityczna rewolucja

Nowa polityka to historyczny zwrot w dziesięcioleciach amerykańskiej polityki cyberbezpieczeństwa. Na mocy Ustawy o Nadużyciach Komputerowych (Computer Fraud and Abuse Act – CFAA) prywatne firmy podlegały tym samym ograniczeniom co każda inna osoba – powszechnie zakazano im nieupoważnionego dostępu, hakowania lub działań zakłócających bez nakazu sądowego . Przez lata stanowisko rządu USA, podtrzymywane przez kolejne administracje, było takie, że sektor prywatny może się bronić przed atakami, ale nie może prowadzić ofensywnych operacji cybernetycznych .

Memorandum Trumpa usuwa ten zakaz dla wybranych wykonawców działających pod nadzorem federalnym, tworząc w efekcie kontrolowany przez rząd program „hakowania na zlecenie”, który przekazuje ofensywną władzę cybernetyczną prywatnym firmom . Biały Dom stwierdził, że polityka pozwoli rządowi federalnemu „wykorzystać możliwości i innowacyjność sektora prywatnego” do walki z cyberprzestępczością i zagrożeniami wymierzonymi w Amerykanów, takimi jak ataki ransomware, oszustwa finansowe i sextortion .

Krytyka i obawy

Krytycy ostrzegają, że polityka ta prawdopodobnie spotka się z wyzwaniami prawnymi i sprzeciwem ze strony tych, którzy uważają, że prywatne firmy nie powinny być zaangażowane w rządowe operacje hakerskie . Samo memorandum przyznaje, że istnieje ryzyko – wymaga od uczestniczących firm utrzymywania znacznej kaucji, która może zostać utracona w przypadku nieprzestrzegania zasad. Program nie upoważnia do nieograniczonych operacji „hakowania na odwet” – każde działanie podlega zatwierdzeniu przez rząd federalny – ale krytycy zauważają, że delegowanie ofensywnych zdolności cybernetycznych prywatnym firmom stwarza nowe możliwości nadużyć i eskalacji konfliktów .