Chiny zmuszają Meta do oddania startupu Manus za 2 miliardy dolarów

Chińskie władze zaczęły przyglądać się transakcji niemal natychmiast. W styczniu 2026 roku Ministerstwo Handlu wszczęło dochodzenie w sprawie tego, czy sprzedaż narusza przepisy inwestycyjne . NDRC rozpoczęła własną analizę w ramach mechanizmu przeglądu bezpieczeństwa inwestycji zagranicznych (FISR), czyli ram regulacyjnych wprowadzonych w 2021 roku, które nigdy wcześniej nie zostały publicznie użyte do zablokowania już sfinalizowanego przejęcia .

Sytuacja zaostrzyła się dramatycznie w marcu 2026 roku. Współzałożyciele Xiao Hong i Ji Yichao zostali wezwani na spotkanie w Pekinie z przedstawicielami NDRC. Po przesłuchaniu w sprawie potencjalnych naruszeń przepisów dotyczących bezpośrednich inwestycji zagranicznych zakazano im opuszczania Chin . „Financial Times” podał, że chińscy urzędnicy określili tę komunikację jako „doradczą”, a nie formalny nakaz zatrzymania, ale praktyczny efekt był jasny: dwaj członkowie zarządu z Singapuru nie mogli wrócić do domu, dopóki regulatorzy nie zdecydują o losie ich firmy .

Nakaz blokady: pierwszy taki przypadek w historii chińskiej regulacji

27 kwietnia 2026 roku Biuro Mechanizmu Roboczego ds. Przeglądu Bezpieczeństwa Inwestycji Zagranicznych przy NDRC wydało decyzję. W krótkim oświadczeniu poinformowano, że „zakazuje się inwestycji zagranicznych w Manus zgodnie z przepisami prawa i wymaga się od zaangażowanych stron wycofania się z transakcji przejęcia” . Nie podano szczegółowego uzasadnienia dotyczącego bezpieczeństwa narodowego, ale analitycy zauważyli, że NDRC ma szerokie uprawnienia do blokowania zagranicznych przejęć startupów rozwijających „technologie graniczne” (ang. frontier technologies) .

To było pierwsze publicznie potwierdzone użycie chińskiego mechanizmu FISR do odwrócenia transgranicznej transakcji, która została już sfinalizowana . Do czasu sprawy Manus FISR był w dużej mierze niewykorzystanym narzędziem regulacyjnym. Decyzja ta wysłała jasny sygnał, że Pekin uważa technologię agentowej AI za strategiczny zasób narodowy .

Zerwanie umowy: Manus odzyskuje niezależność

Meta zgodziła się zastosować do nakazu i rozpoczęła proces oddzielania swojej działalności od Manusa . Proces ten trwał około czterech miesięcy. 11 sierpnia 2026 roku Manus ogłosił, że wznowi działalność jako niezależna firma . W ramach separacji Manus poinformował, że usunie dane niektórych użytkowników wygenerowane 29 grudnia 2025 roku lub później – czyli od daty przejęcia startupu przez Meta – w dniach 23–24 sierpnia 2026 roku .

„To część naszego rozstania z Meta; musimy podjąć ten krok, aby spełnić wymogi regulacyjne w określonych częściach świata” – napisał Manus w oświadczeniu dla użytkowników . Osoby, których to dotyczyło, zostały poinformowane za pośrednictwem aplikacji Manus i e-mailem, otrzymując czas na wykonanie kopii zapasowej danych przed ich usunięciem .

Raportowano, że pełne zerwanie współpracy zostało zakończone do połowy sierpnia 2026 roku, a zakazy opuszczania kraju nałożone na założycieli zostały zniesione w ramach ugody .

Tencent wchodzi do gry jako największy akcjonariusz zewnętrzny

W miarę jak transakcja z Meta się rozpadała, na scenę wkroczył znany chiński gigant technologiczny. Do lipca 2026 roku Tencent Holdings – już wcześniejszy inwestor w Manus – rozpoczął rozmowy o przewodzeniu konsorcjum, które miało odkupić startup od Meta . Transakcja została wyceniona na tę samą kwotę, którą zapłaciło Meta: około 2 miliardy dolarów .

Tencent, wraz z pierwotnymi inwestorami Manusa, takimi jak ZhenFund i HSG (dawniej Sequoia Capital China), planował odkupienie spółki . Amerykańska firma venture capital Benchmark, która była największym akcjonariuszem Manusa przed transakcją z Meta, nie wzięła udziału w odkupie . Wiele źródeł potwierdziło do sierpnia 2026 roku, że Tencent stał się największym zewnętrznym akcjonariuszem Manusa, przywracając pioniera agentowej AI pod chińską własność .

Co precedens Manusa oznacza dla transgranicznych transakcji w sektorze AI

Sprawa Manusa ustanawia kilka ważnych precedensów, które są obecnie uważnie analizowane przez inwestorów, firmy technologiczne i doradców prawnych:

Po pierwsze: FISR może być teraz stosowany retrospektywnie. Chiński mechanizm kontroli bezpieczeństwa narodowego nigdy wcześniej nie był publicznie wykorzystywany do unieważnienia sfinalizowanego przejęcia zagranicznego. Wprowadza to ryzyko retrospektywne dla każdej transgranicznej transakcji technologicznej mającej chińskie powiązania – nawet dla tych, które zostały już zamknięte i zintegrowane .

Po drugie: Rejestracja offshore nie jest ochroną. Mimo że Manus przeniósł się do Singapuru, Chiny egzekwowały swoją jurysdykcję wobec jego założycieli i technologii. Nakaz NDRC jasno wskazał, że rejestracja spółki poza Chinami nie chroni transakcji przed władzą Pekinu, jeśli bazowa technologia i talenty pochodzą z Chin – strukturę tę krytycy nazywali „praniem singapurskim” (ang. Singapore washing) .

Po trzecie: Zakazy opuszczania kraju to nowe narzędzie egzekwowania prawa. Zastosowanie ograniczeń w wyjeździe wobec założycieli jako narzędzia regulacyjnego – zatrzymanie Xiao Honga i Ji Yichao w Chinach podczas przeglądu – dodaje transakcjom wymiar przymusu, który nie był wcześniej obserwowany w przypadku transgranicznych przejęć technologicznych .

Po czwarte: AI na granicy możliwości to sektor na czerwonej liście. Blokada jasno pokazuje, że sztuczna inteligencja na najwyższym poziomie zaawansowania (tzw. frontier AI) oraz agentowa AI są traktowane jako strategiczny zasób narodowy, który nie może zostać przejęty przez zagranicznych – zwłaszcza amerykańskich – nabywców, niezależnie od siedziby firmy .

Po piąte: Preferowanym rozwiązaniem jest chińska własność. Działanie NDRC skierowało aktywa z powrotem w chińskie ręce za pośrednictwem Tencenta, wzmacniając politykę Pekinu polegającą na utrzymaniu najnowocześniejszej AI pod krajową kontrolą. Globalni inwestorzy i amerykańskie firmy technologiczne stoją teraz przed znacznie większą niepewnością regulacyjną przy przejmowaniu startupów AI mających jakiekolwiek chińskie korzenie technologiczne, kadrę inżynieryjną lub powiązania z założycielami .

Szerszy kontekst

Saga Manusa znajduje się w samym centrum narastającego geopolitycznego sporu o sztuczną inteligencję. Nie było to działanie antymonopolowe ani środek kontroli eksportu – był to przegląd bezpieczeństwa narodowego użyty do odwrócenia przejęcia, które już zostało sfinalizowane i zintegrowane .

Jak ujęła to jedna z analiz prawnych: „Pekin właśnie sięgnął do swojego zestawu narzędzi regulacyjnych i wyciągnął broń, której nigdy wcześniej publicznie nie użył – niejasny mechanizm przeglądu bezpieczeństwa narodowego” . Przekaz dla globalnych rynków jest jednoznaczny: jeśli w grę wchodzi technologia AI granicznej o chińskim rodowodzie, transakcja może nigdy nie być naprawdę sfinalizowana, dopóki nie powie tego Pekin.