Izrael umacnia obecność militarną w Syrii: interwencje lądowe, groźby ministra i rosnące ograniczenia ze strony USA

W miesiącach od upadku reżimu Assada w grudniu 2024 r. Izrael radykalnie zintensyfikował swoje operacje wojskowe w południowej Syrii. Interwencje lądowe, zakładanie posterunków wojskowych i zatrzymywanie cywilów stały się niemal codziennością. Równocześnie wysoki rangą izraelski minister publicznie oświadczył, że wojna z Syrią jest nieunikniona, a Stany Zjednoczone zaczęły ograniczać izraelską swobodę działań militarnych w tym kraju.

Izraelskie interwencje lądowe w południowej Syrii

Najbardziej intensywna działalność izraelskiego wojska koncentruje się w południowych syryjskich prowincjach Dara i Al-Kunajtira, wzdłuż granicy z okupowanymi Wzgórzami Golan.

• Zajęcie strefy zdemilitaryzowanej: Izrael przesunął siły do buforowej strefy nadzorowanej przez ONZ, zakładając dziewięć posterunków wojskowych ciągnących się od góry Hermon przez miasto Al-Kunajtira po zachodnie części Dary .
• Eskalacja w czerwcu 2026 r.: Syryjskie Obserwatorium Praw Człowieka (SOHR) odnotowało setki izraelskich operacji w południowej Syrii w pierwszej połowie 2026 r., z kulminacją 78 operacji w maju 2026 r. .
• Szczyt w ciągu jednej doby: 19 lipca 2026 r. izraelskie siły przeprowadziły siedem interwencji lądowych i dwa ataki w prowincjach Dara i Al-Kunajtira w ciągu 24 godzin, czemu towarzyszyły intensywne loty dronów i helikopterów .
• Powtarzające się rajdy: 25 lipca 2026 r. izraelskie siły przeprowadziły sześć interwencji lądowych w Darze i Al-Kunajtirze, które obejmowały rewizje domów, tymczasowe punkty kontrolne i przesłuchiwanie cywilów . Podobne interwencje miały miejsce 5, 13 i 14 sierpnia 2026 r. we wsi Marija, w rejonie Wadi ar-Rakkad i innych lokalizacjach .
• Punkty kontrolne: 2 sierpnia 2026 r. izraelskie siły ustawiły tymczasowy punkt kontrolny na drodze Al-Hiran–Al-Rafid w południowej części prowincji Al-Kunajtira, zatrzymując i przeszukując cywilów .

W pierwszej połowie 2026 r. SOHR odnotowało łącznie 384 izraelskie operacje wojskowe w południowej Syrii, w tym interwencje lądowe, rajdy, działania związane z oczyszczaniem terenu i zatrzymywaniem cywilów . Osobny raport syryjskiego Centrum Sijil udokumentował co najmniej 1672 izraelskie naruszenia na terytorium Syrii między sierpniem 2025 r. a majem 2026 r. .

Eskalacja retoryki ministra Amichaja Chikliego

Minister ds. diaspory Amichaj Chikli jest najbardziej prominentnym izraelskim urzędnikiem otwarcie mówiącym o perspektywie szerokiej wojny z Syrią.

• Grudzień 2025 r.: „Wojna jest nieunikniona” – po pojawieniu się nagrania, na którym syryjscy żołnierze skandują pro-palestyńskie hasła podczas defilady wojskowej upamiętniającej pierwszą rocznicę upadku Assada, Chikli napisał na platformie X: „Wojna jest nieunikniona” . W rozmowie z izraelskimi mediami stwierdził, że nagranie pokazuje powstawanie „dżihadystycznego państwa i dżihadystycznej armii” w Damaszku .
• Czerwiec 2026 r.: „Prędzej czy później” – w serii wywiadów radiowych Chikli powiedział, że Izrael „będzie w stanie wojny z Syrią prędzej czy później”, dodając, że Damaszek i Ankara stanowią „znacznie poważniejszy problem niż Iran” . Opisał tak zwany „radykalny sunnicki oś zła”, obejmujący Syrię, Turcję, Katar i Pakistan .
• Sierpień 2026 r.: „Absolutna pewność” – Chikli jeszcze zaostrzył ton, nazywając Syrię „Gazą na sterydach” i stwierdzając, że wojna z Syrią to „absolutna pewność”, a „nie da się jej uniknąć” . Powtórzył te słowa w mediach społecznościowych jeszcze 14 sierpnia 2026 r. .

Wypowiedzi Chikliego zostały opisane przez izraelskie media jako najbardziej stanowcze publiczne przewidywanie przyszłej wojny z Syrią ze strony urzędującego ministra.

Stany Zjednoczone ograniczają izraelskie operacje

Podczas gdy izraelskie operacje wojskowe w Syrii się rozszerzały, Stany Zjednoczone przyjęły coraz bardziej restrykcyjne stanowisko.

• Lipiec 2025 r.: Pierwszy amerykański wniosek o wstrzymanie uderzeń – administracja Trumpa poprosiła Izrael o zaprzestanie ataków na syryjskie jednostki wojskowe w południowej Syrii, jak podał portal Axios. Izrael poinformował amerykańskich urzędników, że zastosuje się do tego .
• Lipiec 2025 r.: Publiczne wyrazy dezaprobaty USA – Departament Stanu publicznie potępił izraelskie naloty w Syrii, a rzeczniczka Tammy Bruce powiedziała, że USA „nie popierają ostatnich izraelskich uderzeń” .
• Lipiec 2026 r.: Trump mówi Netanjahu o wycofaniu sił – podczas rozmowy telefonicznej prezydent Trump powiedział premierowi Netanjahu, że Izrael powinien rozpocząć wycofywanie swoich sił z Syrii, argumentując, że obecność izraelskich żołnierzy na terytorium Syrii tworzy napięcia i może prowadzić do eskalacji .
• 14 sierpnia 2026 r.: Pierwsza kategoryczna odmowa izraelskiego wniosku – prezydent Trump zablokował izraelski wniosek o przeprowadzenie uderzenia w Syrii, co izraelskie media opisały jako pierwszy przypadek, gdy USA kategorycznie odrzuciły izraelski wniosek o atak, a nie tylko go opóźniły . Odmowa nastąpiła w momencie, gdy Turcja dążyła do rozszerzenia swoich wpływów w Syrii w ramach uzgodnionej z USA struktury .

Opisywane w mediach amerykańskie „veto” sygnalizuje zmianę w polityce Waszyngtonu. Izraelskie media podały, że zablokowany wniosek dotyczył celów tureckich w Syrii, a Biały Dom odrzucił prośbę Izraela o uderzenie na cele tureckie kilka tygodni wcześniej .

Obraz strategiczny: od strefy buforowej do potencjalnej wojny

Połączenie trwających interwencji lądowych, ministerialnej retoryki i rosnących ograniczeń ze strony USA tworzy złożony obraz. Od upadku Assada Izrael w praktyce narzucił nieformalną strefę buforową w południowej Syrii, prowadząc niemal codzienne patrole i zakładając tymczasowe pozycje. Eskalujące ostrzeżenia Chikliego – opisywane przez izraelskie media jako bezprecedensowe przewidywanie wojny przez urzędującego ministra – wskazują na rosnącą gotowość do konfrontacji z nowym przywództwem Syrii, które popierane jest przez Turcję.

Tymczasem Stany Zjednoczone przeszły od apelowania o powściągliwość do jej wymuszania: najpierw poprosiły o wycofanie izraelskich sił z Syrii, a następnie po raz pierwszy kategorycznie odrzuciły wniosek o uderzenie. Ta zmiana, zbiegająca się z rozszerzaniem wpływów Turcji w Syrii, sugeruje, że swoboda działań Izraela w tym kraju napotyka ostrzejsze ograniczenia niż kiedykolwiek w ostatnich latach.

Podsumowanie

Izraelskie operacje wojskowe w południowej Syrii stały się od grudnia 2024 r. rutynowe i intensywne – setki interwencji lądowych, dziesiątki posterunków wojskowych i częste zatrzymania cywilów. Deklaracja ministra Chikliego, że wojna z Syrią to „absolutna pewność”, sygnalizuje zaostrzenie stanowiska rządu. Jednak Stany Zjednoczone, które wcześniej wspierały izraelskie operacje, zaczęły teraz blokować izraelskie wnioski o uderzenia i domagać się wycofania sił, co stanowi znaczącą zmianę w polityce Waszyngtonu wobec regionu.