Olej palmowy zamiast wody? Malezja stawia na Sawit EcoTherm do chłodzenia serwerów

Kluczowe właściwości deklarowane przez MPOB:

• Wysoka wytrzymałość dielektryczna – nie przewodzi prądu i nie powoduje zwarć
• Wysoka temperatura zapłonu dla bezpieczeństwa
• Brak związków PFAS
• Do 95% zawartości biokomponentów pochodzących z oleju palmowego pozyskiwanego w zrównoważony sposób
• Łatwo biodegradowalna i o niskiej toksyczności ekologicznej – według MPOB

MPOB twierdzi, że chłodzenie zanurzeniowe z użyciem Sawit EcoTherm może zmniejszyć zużycie energii o 30–50% w porównaniu z konwencjonalnymi systemami chłodzenia powietrzem lub wodą . Nazwa „Sawit” pochodzi z języka malajskiego i oznacza olejowiec gwinejski (rodzaj palmy) .

Status: Testy zaliczone, ale na razie nie do kupienia

Sawit EcoTherm został przetestowany w rzeczywistych warunkach pracy, ale nie jest jeszcze dostępny komercyjnie, a ceny nie zostały ogłoszone . MPOB jest w trakcie finalizowania umowy licencyjnej z krajowym producentem, aby wprowadzić płyn na rynek .

W lipcu 2026 r. MPOB opublikował oficjalny dokument transferu technologii (TT702), informując, że technologia jest formalnie oferowana do komercyjnego wdrożenia . Dokument opisuje płyn jako „palmowy, nieprzewodzący chłodziwo”, które „wykazuje wysoką wytrzymałość dielektryczną, zapewniając bezpieczne chłodzenie gęsto upakowanych komponentów serwerów przez bezpośredni kontakt, bez ryzyka zwarć” .

Zanim nastąpi powszechne wdrożenie, konieczne będą kolejne projekty pilotażowe, niezależna weryfikacja techniczna oraz jasny model cenowy .

Problem wodny, który Sawit EcoTherm ma rozwiązać

Centra danych zużywają ogromne ilości wody, prawie całą – na chłodzenie. Według Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA), globalny sektor centrów danych skonsumował w 2024 r. szacunkowo 560 miliardów litrów wody. IEA prognozuje, że liczba ta wzrośnie ponad dwukrotnie, do 1,2 biliona litrów w 2030 r., wraz z rozwojem infrastruktury AI .

Aby zobrazować skalę:

• Typowe centrum danych zużywa około 300 000 galonów (~1,1 mln litrów) dziennie, czyli tyle, co około 1000 gospodarstw domowych .
• Duże centra danych typu hyperscale mogą zużywać 1–5 milionów galonów (~3,8–19 mln litrów) dziennie, czyli tyle, co miasto liczące 10 000–50 000 mieszkańców .
• Przeciętne centrum danych o mocy 100 MW zużywa około 2 milionów litrów dziennie – to równowartość zużycia 6500 gospodarstw domowych .

Globalnie od 75% do 90% centrów danych wciąż opiera się na systemach chłodzenia wodą . W miarę jak obciążenia AI napędzają popyt na mocniejsze układy scalone i gęstsze szafy serwerowe, liczby te mają gwałtownie rosnąć. MPOB szacuje, że samo konwencjonalne chłodzenie w rozwijającym się malezyjskim sektorze centrów danych może wymagać nawet 876 milionów litrów wody dziennie, czyli mniej więcej tyle, ile dzienne zapotrzebowanie czterech milionów ludzi .

Obawy ekologiczne: Czy olej palmowy może być „zielonym” chłodziwem?

Propozycja spotkała się z poważną krytyką z kilku powodów:

Ekspansja plantacji palm. Ekolodzy ostrzegają, że skalowanie produkcji Sawit EcoTherm może napędzić popyt na nowe plantacje, przyspieszając wylesianie, osuszanie torfowisk i utratę siedlisk w Malezji i Indonezji . Jak podaje „South China Morning Post”, propozycja ta „wzbudziła obawy, że może doprowadzić do ekspansji plantacji palm i stworzyć obciążenie dla środowiska” .

Ryzyko dla bioróżnorodności. Ekspansja upraw oleju palmowego wiąże się z niszczeniem tropikalnych lasów deszczowych i siedlisk zagrożonych gatunków, zwłaszcza orangutanów i słoni sumatrzańskich .

Konflikt o ziemię. Malezja już teraz stara się chronić ziemię rolną przed przeznaczaniem jej pod budowę centrów danych. „The Business Times” informuje, że Malezja współpracuje z rządami stanowymi, aby chronić grunty rolne przed ekspansją przemysłową; około 25 000 hektarów zostało już objętych ochroną . Dodanie popytu na olej palmowy do chłodzenia mogłoby jeszcze bardziej zwiększyć presję na zasoby ziemi . Rząd Malezji planuje uruchomienie 81 centrów danych do 2035 r., a niektóre firmy palmowe już przekształcają swoje plantacje pod projekty centrów danych i farm słonecznych .

Ślad węglowy. Nawet przy deklaracjach o zrównoważonym pozyskiwaniu, produkcja oleju palmowego niesie ze sobą wysoki „dług węglowy” w przypadku wycinki lasów, co może zniwelować korzyści energetyczne wynikające z zastosowania płynu chłodzącego .

Nieznany cykl życia. Nie opublikowano niezależnych ocen cyklu życia Sawit EcoTherm – w tym jego biodegradowalności, wymogów utylizacji i faktycznego wpływu na środowisko w porównaniu z syntetycznymi alternatywami .

Podsumowanie

Sawit EcoTherm oferuje obiecujące, bez-wodne rozwiązanie chłodzenia dla branży centrów danych borykającej się z poważnym niedoborem wody. Technologia pozostaje jednak w fazie przedkomercyjnej, a ekologiczne koszty produkcji oleju palmowego budzą poważne wątpliwości, czy takie rozwiązanie jest rzeczywiście warte zachodu. Dopóki nie zostaną opublikowane niezależne dane z analizy cyklu życia i nie zostanie wykazany system zrównoważonego pozyskiwania surowca, twierdzenie, że chłodziwo na bazie oleju palmowego jest „bardziej ekologiczne” niż alternatywy, pozostanie nieudowodnione.

*Korekta (sierpień 2026): Wcześniejsza wersja artykułu sugerowała, że centra danych Google zużyły 10,9 miliarda galonów wody w 2025 r. Liczba ta, pochodząca z raportu środowiskowego Google za 2026 r., odnosi się do całkowitego globalnego zużycia wody przez Google we wszystkich operacjach, a nie tylko w centrach danych . Powołane powyżej dane IEA dotyczące zużycia wody w centrach danych pozostają prawidłowe.