Frontex: Nielegalne przekroczenia granic UE spadły o 37%, ale kryzys w Ceucie zmienia polityczną narrację

Wyjątek – szlak zachodniośródziemnomorski i kryzys w Ceucie

Wzrost na szlaku zachodniośródziemnomorskim jest bezpośrednio powiązany z kryzysem w Ceucie z 30–31 lipca 2026 r. Szacuje się, że w ciągu dwóch dni od 50 do 80 tysięcy migrantów – głównie młodych mężczyzn – przekroczyło granicę z Maroka do hiszpańskiej enklawy Ceuta pieszo i drogą morską . Co najmniej 57 osób zginęło podczas tego szturmu . Hiszpańskie władze poinformowały, że większość z około 60 tysięcy, którym udało się wejść, została zawrócona do Maroka w ciągu 48 godzin .

Napływ był spowodowany splotem czynników. Hiszpański rząd oświadczył, że siatki przemytnicze wykorzystały lipcowe orzeczenie sądu i rozpowszechniały w mediach społecznościowych fałszywe pogłoski wyolbrzymiające łatwość wjazdu, tworząc efekt „stampede” . Motorem była również trudna sytuacja gospodarcza w Maroku i sąsiednich krajach .

Frontex odnotował, że szlak zachodniośródziemnomorski jest jedynym ze wzrostem , a kryzys w Ceucie wyraźnie wpłynął na jego siedmiomiesięczny wynik, sięgający 11 217 wykryć, czyli o 37% więcej niż rok wcześniej .

Napięcia polityczne: spadek vs. prawicowa ofensywa

Głęboki ogólny spadek nielegalnych przekroczeń ostro kontrastuje z politycznym oddźwiękiem wydarzeń w Ceucie.

• Partie prawicowe i skrajnie prawicowe w całej Europie natychmiast wykorzystały obrazy z Ceuty, aby wzywać do drastycznego zaostrzenia polityki granicznej .
• Włoski prawicowy rząd wprowadził kontrole graniczne dla podróżnych przyjeżdżających z Hiszpanii, wywołując dyplomatyczny spór z Madrytem .
• Szef centroprawicowej Europejskiej Partii Ludowej (EPL) Manfred Weber zażądał utworzenia centrów powrotów migrantów w Afryce, powtarzając propozycje unijnego komisarza ds. migracji Magnusa Brunnera .
• Europejscy politycy skrajnej prawicy obwiniali kryzys o hiszpański program regularyzacji migrantów, co lewicowe partie uznały za oportunistyczne .
• Kraje UE oficjalnie starały się bagatelizować podziały polityczne po naruszeniu granicy w Ceucie, ale analitycy wskazywali, że nadchodzące wybory w kilku krajach sprawiają, że temat migracji staje się jeszcze bardziej naładowany politycznie .

Reakcja UE na dezinformację siatek przemytniczych

Hiszpania i władze UE bezpośrednio odniosły się do roli dezinformacji w napaści na Ceutę. Hiszpański rząd oświadczył, że przemytnicy celowo rozpowszechniali fałszywe plotki w sieci – w tym twierdzenia, że hiszpański sąd otworzył granice – aby sprowokować masowe przekroczenia . UE odpowiedziała na kilku frontach:

• Frontex kontynuuje swoją rolę monitorującą i analityczną, wykorzystując Dział ds. Analizy Sytuacyjnej i Ryzyka do śledzenia narracji migracyjnych i przemytniczych .
• Agencje UE współpracują z hiszpańskimi władzami, aby zwalczać propagandę siatek przemytniczych poprzez demaskowanie fałszywych twierdzeń o dostępie do granicy i procedurach azylowych; szczegóły operacyjne nie są w pełni jawne .
• Nowy Pakt o Migracji i Azylu, który wszedł w życie w czerwcu 2026 r., zawiera przepisy dotyczące lepszej wymiany informacji i mechanizmów reagowania kryzysowego w celu przeciwdziałania tak wywołanym falom migracji .
• Premier Hiszpanii Pedro Sánchez wprost obwinił gangi przemytnicze za incydent w Ceucie, nazywając go „naruszeniem integralności terytorialnej Hiszpanii” .