Ebola w DR Kongo: największa i najszybsza epidemia w historii kraju

Demokratyczna Republika Konga mierzy się z 17. w swojej historii i najszybciej rozwijającą się epidemią Eboli, którą wywołuje rzadki wirus Bundibugyo (gatunek Orthoebolavirus bundibugyoense). Ogłoszona 15 maja 2026 roku w prowincji Ituri epidemia rozprzestrzenia się szybciej, niż służby zdrowia są w stanie ją opanować – alarmuje Światowa Organizacja Zdrowia .

Według stanu na 12 sierpnia 2026 roku w DR Kongo potwierdzono 4 665 przypadków i 2 184 zgony, co daje śmiertelność na poziomie blisko 47% . Epidemia zabija obecnie średnio jedną osobę co 30 minut, ogłosił koordynator ds. pomocy kryzysowej ONZ Tom Fletcher . Liczba ofiar śmiertelnych (2 100) została osiągnięta prawie trzykrotnie szybciej niż podczas epidemii w Afryce Zachodniej w latach 2014–2016 .

Sześć prowincji objętych epidemią

Epidemia rozprzestrzeniła się z epicentrum w prowincji Ituri na łącznie sześć prowincji: Ituri, Haut-Uele, Tshopo, Kiwu Północne, Kiwu Południowe, a ostatnio Bas-Uele (potwierdzone 13 sierpnia 2026) . Ituri pozostaje obszarem najbardziej dotkniętym – odpowiada za ponad 3 400 z blisko 4 660 wszystkich przypadków .

Wirus dotarł do 49 stref zdrowia (stan na koniec lipca), a także do sąsiedniej Ugandy (co najmniej 2 zgony) i Francji (jeden przypadek związany z podróżą) .

Brak zatwierdzonej szczepionki i leku na ten szczep

Kluczowym czynnikiem napędzającym dramatyczny przebieg epidemii jest brak licencjonowanych szczepionek lub specyficznych leków na szczep Bundibugyo . Istniejące szczepionki, np. Ervebo, są przeznaczone na szczep Zair i nie były projektowane do walki z Bundibugyo .

W odpowiedzi WHO przyspieszyło badania nad eksperymentalnymi szczepionkami i lekami, prowadząc je z „bezprecedensową szybkością” . 12 sierpnia 2026 roku DR Kongo oficjalnie zwróciło się o awaryjne dostawy szczepionki Ervebo z globalnych rezerw do użycia poza wskazaniami przeciwko Bundibugyo. Decyzję wymusiły dane obserwacyjne: żadna z 242 ofiar śmiertelnych, których status szczepień był znany, nie była wcześniej zaszczepiona .

30,5 miliona dolarów z funduszy ONZ

14 sierpnia 2026 roku szef pomocy humanitarnej ONZ Tom Fletcher ogłosił dodatkowe 30,5 miliona dolarów z Centralnego Funduszu Reagowania Kryzysowego (CERF) . To uzupełnienie wcześniejszych 24 milionów dolarów dla DR Konga i krajów sąsiednich oraz 60 milionów dolarów przekazanych w lipcu 2026 . Kraje darczyńcy wpłaciły łącznie blisko 300 milionów dolarów na dedykowany fundusz , a Stany Zjednoczone ogłosiły dodatkowe ponad 242 miliony dolarów .

Konflikt i problemy z dostępem utrudniają walkę

Epidemia rozwija się w jednym z najtrudniejszych pod względem humanitarnym regionów świata – we wschodnim DR Konga:

• Trwający konflikt rebeliantów, słaba infrastruktura drogowa i przestoje w pracy spowodowane problemami z wypłatami poważnie utrudniają reakcję .
• Pogłębia się głód – Światowy Program Żywnościowy ostrzega, że brak bezpieczeństwa żywnościowego podważa wysiłki na rzecz powstrzymania epidemii .
• Sytuacja bezpieczeństwa uniemożliwia dotarcie służb do dotkniętych społeczności, a pacjenta zero nigdy nie zidentyfikowano .

Pilne wezwanie do wzmożonej reakcji

Dyrektor generalny WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus uznał epidemię za stan zagrożenia zdrowia publicznego o znaczeniu międzynarodowym (PHEIC) . Przedstawiciele ONZ wzywają do radykalnego zwiększenia międzynarodowej pomocy, ostrzegając, że epidemia „rozprzestrzenia się szybciej, niż władze są w stanie ją opanować” i zmierza w kierunku zostania najbardziej śmiertelną epidemią Eboli w historii, jeśli trend nie zostanie odwrócony . Fletcher powiedział wprost: „Ebola wygrywa” .