Sześć ogólnokrajowych blackoutów na Kubie. W tle amerykańska blokada naftowa i zapaść gospodarcza

Kryzys energetyczny na Kubie w sierpniu 2026 roku jest bezpośrednim skutkiem amerykańskiej blokady naftowej, która rozpoczęła się pod koniec stycznia 2026 roku. Administracja Donalda Trumpa odcięła wówczas dostawy ropy z Wenezueli – głównego źródła paliwa dla wyspy – i zagroziła cłami każdemu krajowi, który handluje paliwem z Kubą . To wywołało lawinę: Kuba straciła dostęp do paliwa niezbędnego do produkcji energii, jej przestarzała sieć energetyczna zaczęła się załamywać, a deficyt mocy przekroczył 2000 megawatów. Na początku sierpnia kraj doświadczył już szóstego ogólnokrajowego blackoutu w tym roku .

Co spowodowało załamanie sieci?

Główną przyczyną kryzysu energetycznego na Kubie jest splot presji zewnętrznej i wewnętrznej słabości:

Styczniowe odcięcie dostaw ropy przez administrację Trumpa: Stany Zjednoczone skutecznie zatrzymały import ropy na Kubę, blokując dostawy wenezuelskiej ropy i grożąc cłami państwom trzecim, które sprzedają paliwo wyspie . Po przejęciu przez USA wenezuelskich rezerw ropy (po pojmaniu prezydenta Nicolása Maduro) Kuba straciła swojego głównego dostawcę .

Przestarzała i zaniedbana infrastruktura: Kubańskie elektrownie cieplne i sieć energetyczna były już w złym stanie. Blokada paliwowa uniemożliwiła ich eksploatację na wystarczającym poziomie, co przy przewyższającym popycie prowadziło do całkowitych załamań systemu . Wiele obiektów wytwórczych ma ponad 30 lat i od lat cierpi z powodu chronicznego niedoinwestowania .

Kaskadowe awarie podczas przywracania zasilania: Gdy operatorzy próbowali ponownie uruchomić elektrownie po blackoucie, wahania mocy i burze powodowały powtarzające się wtórne załamania – sieć zawiodła dwukrotnie w ciągu 24 godzin w dniach 2–3 sierpnia . Burze zakłóciły proces odbudowy, wpływając na jednostki wracające do sieci .

Sześć ogólnokrajowych blackoutów w 2026 roku: Kraj doświadcza całkowitych awarii sieci od marca. Tylko w lipcu doszło do trzech blackoutów w ciągu dziewięciu dni . Łącznie od końca 2024 roku Kuba odnotowała 11 ogólnokrajowych załamań sieci .

Jak działa blokada naftowa?

Amerykańska kampania nacisku działa na wielu frontach. Po odcięciu wenezuelskiej ropy administracja Trumpa zagroziła cłami każdemu krajowi, który sprzedaje lub dostarcza ropę Kubie . Sankcje wtórne objęły kubańską państwową spółkę naftową Unión Cuba-Petróleo . Do maja 2026 roku kubański minister energii ogłosił, że kraj całkowicie wyczerpał zapasy oleju napędowego i oleju opałowego, mówiąc: „Nie mamy żadnych rezerw” .

Zawieszenie lotów kanadyjskich linii lotniczych

W lutym 2026 roku Kuba ostrzegła linie lotnicze, że wkrótce zabraknie jej paliwa lotniczego z powodu tej samej amerykańskiej blokady naftowej . Air Canada, WestJet, Air Transat i Sunwing natychmiast zawiesiły wszystkie loty na Kubę, wysyłając puste samoloty, aby sprowadzić do domu około 3000 uwięzionych pasażerów . Air Canada później przedłużyła zawieszenie co najmniej do 31 października 2026 roku . Przewidywano, że niedobór paliwa lotniczego potrwa co najmniej do 11 marca 2026 roku, z późniejszymi przedłużeniami .

Humanitarne skutki dla codziennego życia

Blackouty zmieniły każdy aspekt codziennego życia 10 milionów mieszkańców Kuby:

Spanie na dachach i na zewnątrz: Z powodu braku prądu dla wentylatorów i klimatyzacji w upalne lato, ludzie w Hawanie śpią na dachach, na schodach Uniwersytetu Hawańskiego i w innych otwartych przestrzeniach publicznych .

Brak wody i łączności: Każdy ogólnokrajowy blackout wyłącza przepompownie wody i stacje bazowe telefonii komórkowej, pozostawiając ponad 10 milionów ludzi bez bieżącej wody i zasięgu telefonii komórkowej na 12–30 godzin za każdym razem .

Psucie się żywności: Lodówki i zamrażarki przestają działać podczas przedłużających się przerw w dostawie prądu, co prowadzi do powszechnego psucia się zapasów żywności . Rodziny zaczęły gotować na drewnie i węglu .

Obciążenie szpitali: Szpitale tracą prąd dla krytycznego sprzętu, choć niektóre kluczowe usługi mają zasilanie awaryjne. Powtarzające się załamania kładą ogromną presję na system opieki zdrowotnej .

Protesty: Na początku lipca 2026 roku w Hawanie wybuchły protesty, gdy rząd walczył o przywrócenie zasilania, a kraj był w stanie wygenerować mniej niż jedną trzecią zapotrzebowania . Mieszkańcy bili w garnki, trąbili i krzyczeli „włączcie światło” . Swobodny spadek gospodarki i desperacja podsycają rosnący gniew społeczny .

Załamanie gospodarcze: Kryzys sparaliżował firmy, zatrzymał turystykę i sprawił, że Kubańczycy planują całe swoje życie wokół okien z prądem . Planowe wyłączenia prądu trwają teraz ponad 20 godzin na dobę .

Szerszy kontekst

Podczas gdy rząd kubański obwinia amerykańskie embargo i restrykcje naftowe, międzynarodowi i niezależni analitycy wskazują, że do kryzysu przyczyniły się również wewnętrzne zaniedbania i złe zarządzanie systemem energetycznym . Amerykańska blokada naftowa dramatycznie pogorszyła istniejący wcześniej kryzys, wpychając wyspę w najpoważniejszą sytuację awaryjną w sektorze energetycznym od dziesięcioleci.