Kryzys w Cieśninie Ormuz katapultuje sprzedaż aut elektrycznych

Jak wojna w Iranie zmienia globalny rynek motoryzacyjny

Wpływ konfliktu na zachowania konsumentów był szybki i wymierny:

• Sprzedaż EV w Europie gwałtownie wzrosła, ponieważ wojna w Iranie podbiła ceny na stacjach benzynowych. Według agencji Reuters popyt na nowe i używane EV wyraźnie wzrósł . W samym marcu 2026 r. rejestracje nowych w pełni elektrycznych samochodów (BEV) w Europie wzrosły o 51,4% rok do roku .
• Sprzedaż EV mniej więcej podwoiła się między marcem a czerwcem 2026 r. w Australii, Brazylii, Indiach, Korei Południowej i Wietnamie w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku – wynika z raportu IEA . W Kolumbii sprzedaż wzrosła czterokrotnie .
• IEA spodziewa się teraz, że w 2026 r. pojazdy elektryczne będą stanowić prawie jedną trzecią wszystkich nowych rejestracji samochodów na świecie – to niespotykana dotąd proporcja . Goldman Sachs odnotował, że w maju 2026 r. udział EV w globalnej sprzedaży osiągnął 26,1%, co jest rekordem wszech czasów .
• Chiński eksport EV kwitnie – chińscy producenci kierują nadwyżki mocy produkcyjnych na rynki zagraniczne, gdzie wysokie ceny benzyny napędzają popyt na samochody elektryczne . Eksport chińskich EV wzrósł w pierwszej połowie 2026 r. o 120% w porównaniu z tym samym okresem ubiegłego roku .
• Analitycy PwC (Autofacts) obniżyli prognozy globalnej sprzedaży lekkich pojazdów na 2026 r. o 800–900 tysięcy sztuk z powodu konfliktu w Iranie, ale zauważyli, że wojna może przyspieszyć przejście na EV na rynkach poza USA, zwłaszcza w Azji Wschodniej .

Oszczędności amerykańskich konsumentów na posiadaniu EV rosną

Analizy z 2026 r. pokazują, że nawet po wygaśnięciu federalnej ulgi podatkowej w wysokości 7 500 dolarów we wrześniu 2025 r., w dłuższej perspektywie EV są w USA nadal tańsze w posiadaniu:

• Większość EV oferuje oszczędności rzędu 6 000–10 000 dolarów w całym okresie eksploatacji w porównaniu z porównywalnymi samochodami benzynowymi, a BEV pozwalają zaoszczędzić około 60% na kosztach paliwa .
• W ciągu 5 lat, przy przebiegu 24 tys. km rocznie, posiadanie EV klasy średniej kosztuje mniej więcej 3 000–6 000 dolarów mniej niż porównywalnego samochodu benzynowego .
• W ciągu 7 lat oszczędności wynoszą od ponad 2 000 dolarów dla kompaktowego sedana do ponad 8 000 dolarów dla średniej wielkości SUV-a .
• Wywołany wojną wzrost cen benzyny znacząco zwiększył tę różnicę w 2026 r., skracając okres zwrotu z inwestycji dla nowych nabywców.

Scenariusz „elektrowstrząsu” Wood Mackenzie

Firma analityczna Wood Mackenzie opublikowała 13 sierpnia 2026 r. raport „Electric Shock” (Elektrowstrząs), w którym zidentyfikowała trzy siły zdolne pchnąć adopcję EV wyraźnie powyżej scenariusza bazowego: wstrząsy podażowe ropy naftowej wywołane wojnami w Rosji i Iranie, rosnące ceny paliw zmieniające zachowania konsumentów oraz szybsze niż oczekiwano postępy w technologii akumulatorowej .

Zgodnie ze scenariuszem „elektrowstrząsu”:

• Globalny popyt na ropę mógłby spaść do 99 mb/d do 2040 r., czyli o około 5 mb/d poniżej scenariusza bazowego zakładającego 104 mb/d .
• Przyspieszyłoby to zamknięcie około 40 rafinerii na całym świecie .
• W najpoważniejszym scenariuszu zakłóceń w Cieśninie Ormuz cena ropy Brent może pod koniec 2026 r. zbliżyć się do 200 dolarów za baryłkę .
• Przedłużające się zakłócenia mogą doprowadzić do spadku globalnego popytu na ropę o 20%, a na gaz o 10% do 2050 r., ponieważ bezpieczeństwo energetyczne napędza przejście na elektryfikację, odnawialne źródła energii, węgiel i energię jądrową .

Pozostałe przeszkody

Analiza Wood Mackenzie wyraźnie wskazuje, że szybsza adopcja EV wywrze większą presję na podaż surowców krytycznych (lit, kobalt, nikiel, miedź) i sieci elektroenergetyczne, jednocześnie zmieniając ekonomikę rafinacji ropy . Ten sam raport sygnalizuje, że przepustowość sieci i luki w infrastrukturze ładowania to główne ograniczenia, które mogą spowolnić tempo adopcji, jeśli nie zostaną rozwiązane równolegle z rozwojem podaży pojazdów . Analitycy PwC dodają, że wysokie ceny surowców wynikające z konfliktu w Iranie – w tym zakłócenia w łańcuchu dostaw aluminium – wywierają dodatkową presję kosztową na produkcję samych pojazdów .

Kryzys w Iranie przekształcił stabilną krzywą adopcji EV w punkt zwrotny. W Chinach proces zastępowania ropy naftowej postępuje znacznie szybciej, niż prognozowano, w USA rachunek ekonomiczny dla właścicieli EV poprawił się gwałtownie wraz ze wzrostem cen paliw, a scenariusz „elektrowstrząsu” Wood Mackenzie przewiduje strukturalny szczyt popytu na ropę znacznie poniżej konsensusu rynkowego. Jednak podaż surowców mineralnych i infrastruktura ładowania pozostają krytycznymi wąskimi gardłami, które mogą ograniczyć prędkość tej transformacji.