Wojna USA–Iran w połowie sierpnia 2026: Pat w cieśninie Ormuz, pierwsze ofiary śmiertelne wśród załóg cywilnych i gospodarcza dusznica Trumpa

W połowie sierpnia 2026 r. wojna USA–Iran, która rozpoczęła się 28 lutego 2026 r., znalazła się w złożonym impasie. Prezydent Donald Trump ogłosił, że USA mają „całkowitą kontrolę” nad cieśniną Ormuz – twierdzenie, które Iran natychmiast odrzucił. Tymczasem doszło do pierwszego śmiertelnego ataku Huti na żeglugę na Morzu Czerwonym od początku wojny, rozmowy pokojowe utknęły, a administracja Trumpa zasygnalizowała znaczący zwrot w strategii – od zakrojonych na szeroką skalę uderzeń militarnych w stronę presji gospodarczej.

Deklaracja Trumpa o „całkowitej kontroli” a rzeczywistość na morzu

12 sierpnia 2026 r. prezydent Donald Trump ogłosił, że Stany Zjednoczone mają „całkowitą kontrolę” nad cieśniną Ormuz, nazywając amerykańską blokadę morską „stalową ścianą” i oświadczając: „Myślę, że ją zatrzymamy” . Iran natychmiast odrzucił te twierdzenia jako „kłamstwa i zmyślenia” . Powołany przez Iran Urząd ds. Cieśniny Ormuz (Persian Gulf Strait Authority) oświadczył, że „cieśnina Ormuz pozostaje zablokowana i nie zostanie ponownie otwarta, dopóki warunki Iranu nie zostaną zaakceptowane” . Rzecznik irańskiego wojska Ebrahim Zolfaghari powiedział, że droga wodna pozostaje pod „całkowitym zarządzaniem i kontrolą” Iranu .

Dane żeglugowe przeczą twierdzeniom Trumpa. Ruch przez cieśninę jest minimalny i utrzymuje się na poziomie bliskim minimów z ostatnich trzech miesięcy . Firma wywiadu morskiego Kpler poinformowała, że 11 sierpnia cieśninę Ormuz przepłynęło zaledwie 14 statków – to nieznaczny wzrost w porównaniu z weekendem, ale wciąż daleki od poziomów sprzed wojny .

Irańskie kontrżądania i utknięte rozmowy

Rozmowy pokojowe między USA a Iranem utknęły w nowym impasie . Iran żąda zniesienia sankcji wobec Teheranu i spełnienia szeregu innych warunków przed ponownym otwarciem cieśniny . Trump z kolei zażądał, by Iran zapłacił odszkodowanie za straty USA poniesione podczas konfliktu . Wysokie źródło irańskie donosi o „absolutnie żadnym postępie” w wysiłkach na rzecz ożywienia tymczasowego porozumienia uzgodnionego w czerwcu 2026 r.

Pierwszy śmiertelny atak Huti na żeglugę na Morzu Czerwonym

11 sierpnia 2026 r. rebelianci Huti zaatakowali należący do Egiptu statek towarowy Tihamah (pływający pod banderą Tanzanii) w cieśninie Bab al-Mandab trzema rakietami balistycznymi . Atak zabił sześć osób – czterech członków załogi (trzech Pakistańczyków i jednego Indonezyjczyka) oraz dwóch ratowników, którzy zginęli w drugim uderzeniu rakietowym podczas akcji ratunkowej . Dziesięć innych osób zostało rannych . Jest to pierwszy śmiertelny atak Huti na żeglugę handlową od początku wojny z Iranem 28 lutego 2026 r. Statek przewoził zapasy żywności .

Szersze skutki gospodarcze i militarne

Konflikt ma daleko idące konsekwencje ekonomiczne:

• Ceny ropy pozostają zmienne: Ropa Brent zamknęła się na poziomie 88,98 dolarów za baryłkę 12 sierpnia, a ceny wzrosły o 5% 9 sierpnia po tym, jak USA i Iran wymieniły się żądaniami odszkodowań . Goldman Sachs szacuje, że Brent utrzyma się w przedziale 80–90 dolarów do czasu wyjaśnienia losów porozumienia z Iranem lub poważnej eskalacji konfliktu .
• Globalne zakłócenia energetyczne: Saudi Aramco poinformowało, że wojna kosztowała rynek światowy 2,6 miliarda baryłek ropy od lutego 2026 r. Międzynarodowa Agencja Energetyczna ostrzega, że światowe zapasy ropy szybko się kurczą .
• Szersze szkody gospodarcze: Konflikt spowodował wzrost inflacji i stóp procentowych w USA, doprowadził do racjonowania paliwa w Azji i Afryce oraz zakłócił łańcuchy dostaw na kilku kontynentach .
• Aktywność militarna: Wojsko USA uderzyło w statek kontenerowy, który próbował przepłynąć przez irańską blokadę. Dowódca irańskich strażników granicznych zdementował jakiekolwiek perspektywy amerykańskiej ofensywy lądowej przeciwko Iranowi .

Zwrot w strategii USA w kierunku presji gospodarczej

W połowie sierpnia 2026 r. Trump zasygnalizował znaczący zwrot strategiczny – od zakrojonych na szeroką skalę uderzeń militarnych w stronę presji gospodarczej, by zakończyć wojnę . W serii wywiadów Trump opisał swoje podejście jako „przyciszanie sprawy” (low-keying it), mówiąc, że administracja obserwuje narastanie presji ekonomicznej na Iran, zamiast przeprowadzać nowe operacje wojskowe . Ujął to jako wybór między pozwoleniem Teheranowi na „gospodarczą porażkę” a „uderzeniem ich naprawdę mocno” . Administracja zakłada, że miesiące bombardowań doprowadziły Iran do punktu, w którym zaostrzone sankcje i blokada morska mogą wymusić kapitulację . Krytycy zwracają uwagę, że Trump rozpoczął wojnę, argumentując, że 50 lat presji gospodarczej zawiodło – a teraz obserwują, jak wraca do tej samej strategii .