Wielka ucieczka z cieśniny Ormuz: plany Zatoki Perskiej na czas blokady Iranu

Państwa Zatoki Perskiej wydają miliardy dolarów na co najmniej siedem głównych projektów rurociągów, rozbudowę magazynów w Azji i inne działania, by ominąć Cieśninę Ormuz po tym, jak Iran skutecznie zablokował ten szlak podczas trwającego od sześciu miesięcy konfliktu. Analitycy ostrzegają jednak, że całkowite uniezależnienie się od Ormuz jest nierealne – istniejące rurociągi nie są w stanie obsłużyć całego regionalnego wydobycia, a nowe korytarze stają się łatwym celem dla Iranu i jemeńskich hutich .

Konkretne projekty rurociągów

ZEA – Rurociąg West-East (podwojenie przepustowości Fujajry do 3,6 mln baryłek dziennie do 2027 r.)

• W maju 2026 r. książę koronny Abu Zabi, szejk Chalid bin Mohamed bin Zajid, nakazał państwowemu koncernowi ADNOC przyspieszenie budowy drugiego rurociągu West-East, biegnącego równolegle do istniejącej linii Habshan–Fujajra o przepustowości 1,5 mln bpd .
• Nowy rurociąg o długości 252 mil (ok. 406 km) był w połowie 2026 r. ukończony w około 50%, a jego oddanie do użytku planowane jest na 2027 r. Łączna zdolność eksportowa omijająca Ormuz w porcie Fujajra ma wówczas wynieść 3,6 mln bpd .
• Istniejący terminal w Fujajrze został zakłócony przez irański ostrzał podczas konfliktu, ale ZEA nadal były w stanie eksportować ok. 1,8 mln bpd, czyli mniej więcej połowę przedwojennej produkcji .

Arabia Saudyjska – rozbudowa rurociągu East-West (ponad 7 mln bpd)

• Rurociąg East-West o długości 1200 km, łączący złoża w Abkajk z portem Janbu nad Morzem Czerwonym, osiągnął w marcu 2026 r. swoją maksymalną przepustowość 7 mln bpd. To kamień milowy w wieloletnim planie awaryjnym królestwa .
• Po uszkodzeniach w wyniku ataków podczas konfliktu z Iranem, Arabia Saudyjska przywróciła pełną przepustowość 7 mln bpd do 12 kwietnia 2026 r. .
• W lipcu 2026 r. agencja Reuters podała, że Arabia Saudyjska rozważa zwiększenie przepustowości o kolejne 2 mln bpd, co dałoby łącznie prawie 9 mln bpd. Prowadzone są wstępne rozmowy z sąsiednimi krajami na temat współdzielenia .
• Należy jednak pamiętać, że efektywna zdolność eksportowa jest bliższa 4,5–5 mln bpd, po odliczeniu ok. 2 mln bpd zużywanych przez krajowe rafinerie .

Kuwejt – rozmowy o rurociągu do Morza Czerwonego z Arabią Saudyjską

• Eksport ropy z Kuwejtu „całkowicie ustał” z powodu blokady Ormuz .
• Kuwejckie przedsiębiorstwo naftowe (KPC) prowadzi aktywne rozmowy z Arabią Saudyjską i ZEA na temat budowy rurociągu eksportowego do Morza Czerwonego lub z wykorzystaniem infrastruktury ZEA. Minister ds. ropy Tariq Al-Roumi potwierdził dyskusje z Rijadem i innymi państwami arabskimi w sprawie nowej trasy rurociągu .
• Rozważane są obie opcje: przez terytorium Arabii Saudyjskiej do Morza Czerwonego lub przez ZEA .

Irak i Jordania – reaktywacja rurociągu do Akaby

• Wyniki wyszukiwania nie dostarczyły konkretnych, potwierdzonych informacji na temat reaktywacji rurociągu Irak–Jordania do portu Akaba nad Morzem Czerwonym. Associated Press odnotowuje, że „co najmniej siedem głównych projektów rurociągów jest budowanych lub reaktywowanych”, a podobne dane podaje CBS, co sugeruje, że trasa iracko-jordańska jest jedną z nich . Konkretne szczegóły dotyczące tego projektu nie są jednak dostępne w dostarczonych źródłach.

Katar – wyzwanie ominięcia Ormuz dla LNG

• Katar, największy na świecie eksporter LNG, znajduje się w najtrudniejszej sytuacji: nie posiada alternatywnych tras eksportowych na swoim terytorium i musiałby zbudować rurociąg przez terytorium sąsiada, by ominąć Ormuz .

Strategie uzupełniające

• Rozbudowa magazynów ropy w Azji: Producenci z Zatoki Perskiej znacznie rozszerzają pojemność magazynową na rynkach azjatyckich (np. w Japonii, Korei Południowej, Chinach i Indiach), aby składować ropę bliżej klientów i zmniejszyć konieczność ciągłych przepraw przez Ormuz .
• Maksymalne wykorzystanie istniejących rurociągów: Arabia Saudyjska zwiększyła przepustowość swojego rurociągu East-West do technicznego maksimum 7 mln bpd i rozważa dodanie kolejnych 2 mln bpd .
• Przekierowanie przepływów: Według Gulf News, z pozostałych 13,26 mln bpd ropy z Zatoki, która wymaga alternatywnych tras, nawet 11,5 mln bpd mogłoby zostać przekierowane poprzez maksymalizację istniejącej i planowanej przepustowości rurociągów .
• Alternatywy drogowe i kolejowe: Niektóre kraje Zatoki badają możliwość wykorzystania konwojów ciężarówek i korytarzy kolejowych jako rozwiązań tymczasowych, choć ich skala jest znacznie mniejsza .

Przeszkody i ostrzeżenia analityków

Zagrożenie ze strony hutich dla szlaków na Morzu Czerwonym

• Porty na Morzu Czerwonym (Janbu dla Arabii Saudyjskiej) i Zatoce Omańskiej (Fujajra dla ZEA) nie są odporne na ataki. Siły hutich w Jemenie wielokrotnie udowodniły, że są w stanie uderzać w żeglugę i infrastrukturę na Morzu Czerwonym, a irański ostrzał już wcześniej trafił w Fujajrę podczas konfliktu . Analitycy ostrzegają, że koncentracja przepływów eksportowych przez wąskie gardła na Morzu Czerwonym stwarza nowe zagrożenia .

Całkowite uniezależnienie się od Ormuz jest nierealne

• Nawet po uwzględnieniu wszystkich planowanych rozbudów, maksymalna łączna przepustowość tras omijających Ormuz wyniesie około 11,5 mln bpd, podczas gdy normalnie przez cieśninę przepływa ponad 13 mln bpd – pozostanie więc znacząca luka .
• Analiza Goldman Sachs, cytowana przez Times of Israel, wskazuje, że ponad 45% eksportu ropy z Zatoki Perskiej wciąż będzie musiało pokonywać Ormuz lub inne punkty zapalne nawet po rozbudowie rurociągów .
• Istniejąca infrastruktura jest niewystarczająca, by zrekompensować całkowite zakłócenia: rurociąg East-West Arabii Saudyjskiej może przetransportować 5–7 mln bpd, a rurociąg Habshan–Fujajra ZEA ok. 1,5 mln bpd – razem to znacznie mniej niż przedwojenna przepustowość Ormuz wynosząca ok. 17–20 mln bpd .

Nowe korytarze stwarzają dodatkowe cele

• CNBC donosi, że nowe korytarze rurociągów i porty na Morzu Czerwonym „nie zakończą zagrożenia, jakie Iran stanowi dla ropy na Bliskim Wschodzie”, ponieważ po prostu przenoszą podatność na ataki z jednego wąskiego gardła na inne .
• Sam rurociąg East-West został już zaatakowany i uszkodzony podczas konfliktu, zanim go naprawiono .
• Terminal w Fujajrze został zakłócony irańskim ostrzałem, co dowodzi, że trasy omijające nie są bezpieczne przed działaniami militarnymi .