Jak zamknięcie Cieśniny Ormuz wstrząsnęło globalnym rynkiem aluminium w 2026 roku

Zamknięcie Cieśniny Ormuz, będące następstwem amerykańsko-izraelskich nalotów na Iran, które rozpoczęły się pod koniec lutego 2026 roku, wywołało jeden z najpoważniejszych szoków podażowych w historii światowego rynku aluminium. Z łańcucha dostaw wycofano około 2 mln ton metalu, produkcja w Zatoce Perskiej załamała się, a ceny na Londyńskiej Giełdzie Metali (LME) osiągnęły najwyższy poziom od czterech lat, po czym częściowo spadły, gdy rynek zaczął wyceniać kruchy impas .

Paraliż produkcji w hutach Zatoki Perskiej

Trzy największe huty w regionie zostały bezpośrednio dotknięte przez działania wojenne i blokadę łańcucha dostaw:

Aluminium Bahrain (Alba) 4 marca 2026 roku ogłosiło siłę wyższą, a do 15 marca rozpoczęło kontrolowane wygaszanie trzech linii elektrolizy (19% swoich mocy produkcyjnych wynoszących 1,62 mln ton) . W kwietniu 2026 roku huta – największa na świecie poza Chinami – działała na zaledwie około 30% mocy .

Qatalum (Katar) początkowo stanął w obliczu ryzyka całkowitego zamknięcia po ataku drona na terminal LNG Ras Laffan, który odciął dostawy gazu. Po potwierdzeniu przez QatarEnergy ograniczonych dostaw gazu, Qatalum ustabilizował pracę na poziomie około 60% mocy nominalnej (około 390 000 ton rocznie) .

Emirates Global Aluminium – Al Taweelah został wyłączony z eksploatacji w marcu w wyniku irańskiego uderzenia. Według stanu na 12 sierpnia 2026 roku, EGA poinformowało, że huta pracuje na zaledwie 18% mocy i nie spodziewa się pełnego powrotu do poprzedniego poziomu produkcji przed początkiem 2027 roku . EGA przeznacza 400 milionów dolarów na odbudowę mocy produkcyjnych . Produkcja jej rafinerii tlenku glinu spadła prawie o połowę do 602 000 ton w pierwszej połowie 2026 roku .

Ogólnie rzecz biorąc, produkcja aluminium w Zatoce Perskiej spadła w kwietniu 2026 roku do najniższego poziomu od ponad dekady . Zniszczenia i ograniczenia logistyczne usunęły z globalnego łańcucha dostaw netto około 2 mln ton w ujęciu annualizowanym .

Globalny handel morski tlenkiem glinu (aluminą)

Huty na Bliskim Wschodzie w dużym stopniu polegają na imporcie tlenku glinu i boksytu. Statki przewożące te surowce zaczęły omijać Ormuz już 9 marca 2026 roku . Firma analityczna Wood Mackenzie oszacowała, że zamknięcie Cieśniny może odciąć nawet do 60% dostaw tlenku glinu do hut na Bliskim Wschodzie, co może usunąć z rynku 3–3,5 mln ton produkcji w 2026 roku . Globalny handel morski tlenkiem glinu spadł o prawie 4% do 10,4 mln ton w drugim kwartale 2026 roku, głównie z powodu zamknięcia Ormuz, które zakłóciło dostęp kluczowym krajom importującym .

Ruchy cen aluminium na LME

Ceny gwałtownie wzrosły z około 3400 dolarów za tonę na początku marca do najwyższego od czterech lat poziomu 3855 dolarów za tonę 2 czerwca 2026 roku (S&P Global potwierdza tegoroczny szczyt na poziomie 3854 dolarów za tonę) . Krótkotrwałe porozumienie między USA a Iranem w połowie czerwca spowodowało gwałtowny spadek – ceny spot aluminium na LME spadły do 3418 dolarów za tonę 15 czerwca, a kontraktów trzymiesięcznych do 3380 dolarów za tonę . Pod koniec lipca premia wojenna została w dużej mierze zniwelowana, a trzymiesięczne kontrakty na aluminium na LME oscylowały wokół 3170 dolarów za tonę – mniej więcej tam, gdzie były przed eskalacją konfliktu . Jednak w miarę przeciągania się utkniętych rozmów w sprawie Ormuz, ceny ponownie wzrosły do około 3337 dolarów za tonę do 11 sierpnia 2026 roku, co oznacza wzrost o ponad 8% od końca czerwca .

Szerszy wpływ na łańcuch dostaw i metale podstawowe

Cieśnina Ormuz normalnie transportuje około 5,14 mln ton aluminium pierwotnego rocznie – to około 75% całej produkcji regionu i około 9% światowej podaży . Norsk Hydro ostrzegał pod koniec lipca, że globalny rynek aluminium stoi w obliczu pogłębiającego się deficytu, jeśli utrzymają się ograniczenia w przepływie przez Ormuz, ponieważ dostawy surowców są w dalszym ciągu blokowane . Amerykańscy nabywcy aluminium mierzyli się z jeszcze wyższymi cenami, a krajowe premie wzrosły powyżej 6000 dolarów za tonę z powodu dodatkowych ceł na mocy sekcji 232, które spotęgowały kryzys podażowy . ONZ poinformowała, że zakłócenia w Cieśninie Ormuz spowodowały 95% spadek eksportu gazu ziemnego oraz poważne skutki uboczne dla nawozów i produktów przemysłowych wykraczające poza aluminium .

Perspektywy dyplomatyczne

Według najnowszej oceny Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) z 12 sierpnia 2026 roku, ponowne otwarcie Cieśniny Ormuz pozostaje nieuchwytne, a żadne rozwiązanie dyplomatyczne nie jest w zasięgu wzroku . Utknięcie negocjacji USA-Iran wzbudziło obawy przed przedłużającym się zakłóceniem dostaw, utrzymując rynek w napięciu i stanowiąc podstawę niedawnego odbicia cen powyżej 3300 dolarów za tonę .