Super El Niño 2026 zagraża bezpieczeństwu żywnościowemu świata

Liczba osób cierpiących ostry głód w Ameryce Środkowej może wzrosnąć o 83%, a Afryka Południowa również boryka się z poważnymi niedoborami opadów . Południowy Madagaskar już doświadcza deficytu opadów przekraczającego 300 mm w ciągu 90 dni .

Scenariusze szoków cenowych dla podstawowych surowców

StoneX ostrzega, że szkody w uprawach, które prawdopodobnie podniosą ceny żywności, spodziewane są między wrześniem a grudniem 2026 roku. Indyjskie areały pszenicy oraz produkcja oleju palmowego w Azji Południowo-Wschodniej znajdują się na pierwszej linii transmisji wzrostu cen .

Główny ekonomista FAO stwierdził, że świat stoi na progu kolejnej fali inflacji żywnościowej, wskazując na wojny w Iranie i na Ukrainie oraz El Niño jako „idealną burzę” wyższych kosztów i niższych plonów . Indeks cen żywności FAO osiągnął w lipcu 2026 roku najwyższy poziom od trzech lat, wynosząc średnio 131,1 punktu – przy czym pszenica zdrożała o 5,8% miesiąc do miesiąca, a oleje roślinne znalazły się na najwyższym poziomie od czerwca 2022 roku .

Bank Światowy (czerwiec 2026) szacuje prawdopodobieństwo utrzymania się El Niño do 2027 roku na 61–87% i ostrzega, że produkcja ryżu w dotkniętych regionach może spaść o 20–50%, przy czym najbardziej narażone są Azja Południowa, Afryka Południowa i części Azji Wschodniej .

Analitycy surowcowi przewidują następujące scenariusze szoków cenowych:

• Podstawowe surowce (pszenica, kukurydza, soja): możliwy wzrost cen o 10–50%
• Ryż, olej palmowy, trzcina cukrowa, kawa: skoki cen o 50–100% w przypadku poważnych zakłóceń

Goldman Sachs szacuje, że zjawisko to może spowodować wzrost globalnych cen surowców rolnych o 15,8% .

Czynniki odporności: dlaczego to El Niño może być inne

Reuters (11 sierpnia 2026) zauważa, że bliskie rekordowym zapasy produktów rolnych, postęp technologiczny w genetyce upraw oraz pojawienie się Brazylii i Rosji jako kluczowych eksporterów sprawiły, że globalny system żywnościowy jest znacznie bardziej odporny niż podczas poprzednich poważnych El Niño . Raport FAO Food Outlook wskazuje również, że prognozowana produkcja zbóż w sezonie 2026/27 pozostaje historycznie wysoka, choć nieco niższa od rekordowych poziomów .

Te bufory mogą złagodzić najgorsze skoki cen i sprawić, że zakłócenia będą „znacznie mniej dotkliwe niż w poprzednich dekadach”, jak twierdzą analitycy cytowani przez Reuters .

Podział regionalny

Trwające działania wyprzedzające

W czerwcu 2026 roku FAO i WFP wystosowały wspólny apel o podjęcie działań wyprzedzających na dużą skalę w 22 krajach, mających na celu ochronę prawie 9 milionów ludzi poprzez pomoc gotówkową, dystrybucję nasion odpornych na suszę, ochronę zwierząt gospodarskich, zbieranie wody i systemy wczesnego ostrzegania .

Kluczowe zastrzeżenie

Globalny system żywnościowy wchodzi w to zjawisko z silniejszymi buforami niż podczas poprzednich poważnych El Niño – historycznie wysokie zapasy zbóż, ulepszona genetyka upraw i zwiększona zdolność eksportowa Brazylii i Rosji stanowią poduszkę ochronną . Oznacza to, że skoki cen mogą być mniej dotkliwe i mniej trwałe niż w analogicznych okresach 2007–08 czy 2010–11, choć liczba ofiar w najbardziej narażonych krajach pozostanie wysoka, a szacunki WFP dotyczące dodatkowych 49 milionów osób dotkniętych głodem odzwierciedlają tę rzeczywistość .