Ebola w DRK 2026: 4566 przypadków, brak szczepionki na rzadki szczep Bundibugyo, WHO ostrzega

Ognisko Ebola w Demokratycznej Republice Konga (DRK) w 2026 roku jest drugim co do wielkości i najszybciej rozprzestrzeniającym się w historii, a jego wyjątkowość polega na tym, że wywołuje je rzadki szczep wirusa, na który nie ma zatwierdzonej szczepionki ani specyficznego leczenia. Według stanu na 11 sierpnia 2026 r. władze DRK poinformowały o 4566 potwierdzonych przypadkach i 2128 zgonach . Liczba zgonów osiągnęła 2000 11 sierpnia, a połowa z nich miała miejsce w ciągu poprzednich 20 dni . Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ostrzega, że rzeczywista liczba zakażeń jest prawdopodobnie 3–4 razy wyższa niż potwierdzone dane – potencjalnie ponad 15 000 przypadków – ponieważ wiele społeczności unika placówek medycznych, a zgony nie są rejestrowane . Współczynnik śmiertelności wśród potwierdzonych przypadków wynosi około 44% . WHO ogłosiła ognisko stanem zagrożenia zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym (PHEIC) 17 maja 2026 r., zaledwie dwa dni po oficjalnym ogłoszeniu . Epidemia podwaja się mniej więcej co 20 dni , a według najnowszego raportu WHO z 13 sierpnia ognisko wciąż przewyższa możliwości znajdowania i izolowania chorych .

Szczep Bundibugyo: Rzadki i inny wirus

W przeciwieństwie do bardziej powszechnego wirusa Ebola Zair – na który istnieje licencjonowana szczepionka Ervebo – to ognisko jest wywoływane przez wirus Bundibugyo (BDBV), rzadki gatunek ebolawirusa po raz pierwszy zidentyfikowany w Ugandzie w 2007 r. . Dla tego szczepu nie ma zatwierdzonej szczepionki ani specyficznego leczenia, co sprawia, że walka z epidemią opiera się głównie na opiece wspomagającej, wczesnym wykrywaniu i skrupulatnym śledzeniu kontaktów . Analiza genomowa próbek od 22 pacjentów z DRK i Ugandy, opublikowana w Nature Medicine 11 sierpnia, potwierdziła, że szczep z 2026 r. jest nowym, genetycznie odrębnym wariantem – różnym od wirusów Bundibugyo z lat 2007 i 2012 – co sugeruje świeże przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka, a nie ponowne pojawienie się wcześniej ukrytego ogniska .

Niewykryte krążenie i rozprzestrzenianie geograficzne

Ognisko zostało oficjalnie ogłoszone 15 maja 2026 r., ale dowody genomiczne i epidemiologiczne wskazują, że wirus krążył niewykryty od co najmniej początku stycznia 2026 r., prawdopodobnie zaczynając od śmierci kobiety . Epicentrum znajduje się we wschodnich prowincjach Ituri, Kiwu Północne i Kiwu Południowe, z rozprzestrzenieniem na prowincje Haut-Uele i Tshopo . Uganda odnotowała dwa importowane przypadki w Kampali pod koniec maja ; ogólnie Uganda potwierdziła około 20 przypadków, ale skuteczniej opanowała rozprzestrzenianie dzięki szybkiemu nadzorowi transgranicznemu i śledzeniu kontaktów, zamykając swoje ognisko 28 lipca 2026 r. .

Badania nad szczepionką i leczeniem: Wyścig z czasem

4 sierpnia 2026 r. WHO ogłosiła, że testy eksperymentalnych metod leczenia, leków profilaktycznych i szczepionek przeciwko szczepowi Bundibugyo „postępują szybko” . Finansowane przez WHO badanie kliniczne nowych terapii działa obecnie w trzech ośrodkach leczenia w prowincji Ituri . Nowe badanie I fazy szczepionki, pierwsze w historii dla gatunku Bundibugyo, rozpoczęło się w Wielkiej Brytanii 24 lipca, a drugie rozpoczęło się w Kanadzie . 7 sierpnia 2026 r. eksperci WHO ds. szczepionek zalecili przeprowadzenie pełnoskalowego badania klinicznego na ludziach istniejącej szczepionki Ervebo, aby sprawdzić, czy zapewnia ona ochronę krzyżową przeciwko szczepowi Bundibugyo, opierając się na wstępnych danych z badań na zwierzętach . Wyniki tych badań mają być znane za kilka miesięcy .

Śledzenie kontaktów i wyzwania związane z powstrzymywaniem

Śledzenie kontaktów pozostaje słabym punktem. Wskaźniki poprawiły się z około 25% do 45% na początku czerwca, ale wciąż są dalekie od wymaganego poziomu 90–95%, który pozwoliłby przerwać łańcuch transmisji . Według stanu na 5 sierpnia wskaźnik śledzenia kontaktów wynosił 78,4%, wciąż znacznie poniżej docelowego 95% . Aktualizacja WHO z 13 sierpnia wskazuje, że ukryte łańcuchy transmisji są podsycane przez pacjentów, którzy docierają do zaawansowanych stadiów choroby bez opieki, a zgony wciąż mają miejsce poza placówkami medycznymi, podczas gdy ośrodki leczenia są przeciążone . Główne przeszkody to konflikty zbrojne, masowe przesiedlenia, nieufność społeczności i dotkliwy głód we wschodniej DRK, co szef WHO Tedros określił jako „katastrofalne zderzenie choroby i konfliktu” .

Reakcja międzynarodowa

WHO zwiększa nadzór, diagnostykę laboratoryjną, śledzenie kontaktów, opiekę kliniczną, dostawy zaopatrzenia i gotowość transgraniczną . 6 sierpnia WHO i Africa CDC wspólnie wezwały do pilnych działań na rzecz społeczności w celu zwiększenia wczesnego wykrywania i monitorowania kontaktów . Sześciomiesięczny wspólny plan kontynentalny zakłada zmobilizowanie 518 milionów dolarów w ramach podejścia „Jedna Odpowiedź” . Ognisko przyciągnęło uwagę całego świata, a agencje informacyjne, takie jak Reuters i Al Jazeera, relacjonują rosnące żniwo i bezprecedensową lukę w możliwościach medycznych wynikającą z braku licencjonowanej szczepionki dla tego konkretnego gatunku Ebola.