Super El Niño 2026: rekordowe ocieplenie oceanu i globalne skutki

El Niño w 2026 roku jest faktem i umacnia się w tempie, które zmusza prognostyków do ciągłego rewidowania prognoz w górę. Najnowsze prognozy Centrum Prognoz Klimatycznych NOAA wskazują na 69% szans, że to zjawisko przewyższy siłą wszystkie poprzednie El Niño od 1950 roku . Wszystkie modele zgodnie wskazują na >90% prawdopodobieństwo wystąpienia „bardzo silnego” (super) El Niño w okresie jesienno-zimowym na półkuli północnej . Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) opisuje to zjawisko jako „dolewanie oliwy do ognia planety, która już płonie” .

Rekordowe warunki w oceanach i atmosferze

Ocean odnotował już anomalie niespotykane w historii nowożytnych pomiarów.

Temperatura oceanów na historycznym poziomie

Średnia globalna temperatura powierzchni oceanów (SST) poza strefami polarnymi osiągnęła w lipcu 2026 roku 20,96°C (69,73°F) – najgorętszy lipiec w historii, bijąc poprzedni rekord z 2023 roku . Zarówno globalna SST, jak i zawartość ciepła w górnych 2000 metrach oceanu osiągnęły najwyższe wartości w historii w 2024 roku i nadal rosną w 2026 . Służba Copernicus ds. Zmian Klimatu potwierdziła, że dzienne SST od 21 czerwca 2026 roku przekraczają rekordowe poziomy z lat 2023 i 2024 .

Pacyfik nagrzewa się znacznie powyżej progu „bardzo silnego”

Wody wschodniego Pacyfiku w kluczowym regionie Niño 3.4 są już o 2°C powyżej normy, przekraczając próg definiujący „bardzo silne” (super) El Niño . Modele Europejskiego Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF) przewidują, że SST mogą wzrosnąć nawet do 3°C powyżej normy w centralnym równikowym Pacyfiku do grudnia, a niektóre scenariusze wskazują na anomalie powyżej 4°C . Dla porównania, silne zjawisko definiuje się jako anomalie powyżej 1,5°C, a bardzo silne – powyżej 2°C .

Niezwykle szybkie umacnianie

Prognostycy zwracają uwagę, że to El Niño już pobiło rekordy intensywności na wczesnym etapie rozwoju i umacnia się szybciej niż typowe zjawiska . Zarówno wskaźniki oceaniczne, jak i atmosferyczne – w tym wskaźnik oscylacji południowej – odzwierciedlają wartości zgodne z silnym, w pełni ukształtowanym El Niño, a dalsze umocnienie spodziewane jest wiosną na półkuli południowej . Australijskie Biuro Meteorologii (BOM) potwierdza, że wszystkie modele przewidują dalsze ocieplanie tropikalnego Pacyfiku, które prawdopodobnie osiągnie szczyt późną wiosną lub latem i utrzyma się do jesieni 2027 roku .

Globalne skutki pogodowe według regionów

Afryka Wschodnia i Kenia

Głównym zagrożeniem w najbliższym czasie jest susza w okresie lipiec–wrzesień 2026, z upałami stanowiącymi stałe zagrożenie we wschodniej Afryce . Poniżej przeciętne opady i powyżej przeciętne temperatury spodziewane są na dużych obszarach Etiopii, północnej Kenii, Sudanu Południowego, Sudanu i Ugandy, co prawdopodobnie wpłynie na uprawy i hodowlę . Pod koniec rozwoju zjawiska w niektórych częściach Afryki Wschodniej spodziewane są bardziej wilgotne warunki, ale bezpośrednim ryzykiem jest stres związany z bezpieczeństwem żywnościowym . Międzynarodowy Komitet Ratunkowy ostrzega, że Kenia stoi przed 80–82% szansą na utrzymanie się El Niño przez cały 2026 rok, przy czym suche warunki ustąpią miejsca wysokiemu ryzyku powodzi i osuwisk w dalszej części roku .

Sri Lanka

WMO ostrzegła przed 80% prawdopodobieństwem szybkiego rozwoju silnego El Niño między lipcem a wrześniem 2026 roku, co „zwiększy szanse na suszę i ulewne deszcze oraz ryzyko fal upałów” . Minister Środowiska Sri Lanki, Dhammika Patabendi, powiedział, że kraj przygotowuje się na dotkliwą suszę do końca września, po której nastąpi monsun północno-wschodni rozpoczynający się w październiku, mogący przynieść „powszechne powodzie” . Banki centralne w regionie, w tym na Sri Lance, już podniosły stopy procentowe w oczekiwaniu na presję cen żywności .

Indonezja i Azja Południowo-Wschodnia

El Niño zwykle przynosi susze i opóźnione monsuny w Indonezji, zagrażając zbiorom ryżu i dostawom żywności . Indonezyjska Agencja Meteorologii, Klimatologii i Geofizyki (BMKG) spodziewa się zwiększonego ryzyka suszy w drugiej połowie 2026 roku, z szczytem pory suchej między sierpniem a wrześniem . Filipiny, Korea Południowa i Pakistan również odnotowały reakcje banków centralnych na rosnące koszty żywności .

Izrael i Bliski Wschód

Zjawiska El Niño często przynoszą bardziej suche niż zwykle warunki we wschodniej części Morza Śródziemnego . Szerszy region boryka się z zagrożeniem upałami .

Ameryka Południowa

W częściach Ameryki Południowej spodziewane są ulewne deszcze, zagrażające zbiorom . Amazonia i Ameryka Środkowa doświadczyły dotkliwej suszy podczas zjawiska 2023-24 i ponownie są zagrożone . Obszary północnej Ameryki Południowej i Ameryki Środkowej stoją w obliczu upałów .

Kontekst globalnej temperatury

Średnia globalna temperatura powierzchni w 2024 roku osiągnęła 1,55°C powyżej poziomu przedprzemysłowego – pierwszy pełny rok kalendarzowy powyżej progu 1,5°C . El Niño 2023-24 przyczyniło się do tego rekordu, a zjawisko z 2026 roku ma podnieść globalne temperatury jeszcze wyżej . Badanie opublikowane w Nature wykazało, że w scenariuszu silnego El Niño średnia globalna temperatura powierzchni od lipca 2023 do czerwca 2024 miała 90% szans na pobicie historycznego rekordu .

Implikacje dla Kalifornii: opady deszczu i poziom morza

Prognoza bardziej mokrej zimy

Super El Niño „znacząco zwiększy szanse na szczególnie mokrą zimę, zwłaszcza w południowej Kalifornii” . Modele klimatyczne wskazują na podwyższone szanse na obfite opady w zachodnich i południowo-wschodnich Stanach Zjednoczonych . Model Europejskiego Centrum Prognoz Średnioterminowych daje Kalifornii 70–100% szans na opady powyżej średniej wzdłuż wybrzeża . Klimatolog Daniel Swain z UC Agriculture and Natural Resources zauważa, że bardzo silne El Niño jest „być może także wczesnym sygnałem ostrzegawczym zwiększonego ryzyka powodzi na dużą skalę” .

Rekordowy poziom morza

Naukowcy z Instytutu Oceanografii Scripps mówią, że Kalifornia stoi w obliczu „prawdopodobnie najwyższego poziomu morza, jaki kiedykolwiek zarejestrowano na wybrzeżu Kalifornii” związanego z tym zjawiskiem . Połączenie ocieplenia oceanu napędzanego przez El Niño, podwyższonego poziomu morza i wysokich pływów może podnieść poziom wody nawet o stopę (ok. 30 cm) powyżej normy wzdłuż wybrzeża, zatoki, a nawet w górę rzeki Sacramento . Swain spodziewa się średnio od 15 cm do 60 cm tymczasowego wzrostu poziomu morza, a podczas poważnej burzy możliwy jest wzrost od 60 cm do 90 cm .

Ryzyko powodzi i erozji

Zbieg rekordowo wysokiego poziomu morza, wezbrań sztormowych i ekstremalnie wysokich pływów podczas zimowych burz zwiększa ryzyko powszechnych i niszczycielskich powodzi wybrzeża, erozji i potężnych fal wzdłuż linii brzegowej Kalifornii . Wyższe niż normalnie temperatury wody u wybrzeży zachodniego wybrzeża USA spodziewane są od późnego lata przez zimę . Południowe wybrzeże Kalifornii i rejon Zatoki San Francisco są podwyższonym zagrożeniem, a eksperci ostrzegają przed „szczególnie niebezpiecznymi” warunkami zimowymi .

Kiedy można spodziewać się największych skutków?

Najbardziej znaczące skutki dla Kalifornii spodziewane są od końca grudnia do marca . Warunki El Niño mają utrzymać się do wiosny 2027 roku .