Cieśnina Ormuz na krawędzi: USA grożą blokadą „bezterminowo”, Iran stawia twarde warunki, a światu grozi kryzys paliwowy

Żądania Iranu: kontrola, opłaty i warunki wstępne

Iran stanowczo zaprzecza amerykańskim twierdzeniom o kontroli nad Cieśniną i podkreśla, że szlak nie zostanie otwarty, dopóki Waszyngton nie spełni szerokiego zestawu żądań: zakończenia działań zbrojnych, zniesienia sankcji, wypłaty odszkodowań za zniszczenia wojenne oraz „poprawy swojego postępowania” .

Irański parlament rozpatruje ustawę, która zakładałaby:

• Zakaz przepływu przez Cieśninę statków powiązanych z USA, Izraelem i innymi „wrogimi krajami”
• Nałożenie opłat w wysokości do 7% wartości ładunku na statki handlowe, którym zezwoli się na przepływ
• Nakładanie grzywien w wysokości do 20% wartości ładunku na naruszycieli

Iran i Oman są podobno w „końcowej fazie” negocjacji nad porozumieniem wyznaczającym nowe szlaki żeglugowe. Teheran podkreśla jednak, że porozumienie to nie gwarantuje ponownego otwarcia Cieśniny – USA muszą najpierw spełnić jego warunki wstępne . Zgodnie z ujawnionymi warunkami umowy Iran–Oman, amerykańskie i izraelskie jednostki miałyby być całkowicie zakazane .

Ruch statków: załamanie o 97%

Skala zakłóceń jest oszałamiająca. Dane satelitarne i z systemu AIS wykazały 97-procentowy spadek ruchu statków przez Cieśninę w tygodniach bezpośrednio po rozpoczęciu działań wojennych .

• 11 sierpnia 2026 r. dzienna liczba tranzytów statków handlowych spadła do zaledwie sześciu, w porównaniu ze średnią 10-dniową wynoszącą około 11
• 17 lipca przez Cieśninę przepłynęły tylko trzy statki – najniższy wynik od maja
• Lloyd's List Intelligence odnotowało 78 tranzytów w tygodniu 3–9 sierpnia, w porównaniu z 95 w poprzednim tygodniu
• Do 12 sierpnia średnia pięciodniowa wynosiła około 13 statków, co było blisko trzymiesięcznego minimum

W czasach przedwojennych przez Cieśninę przepływało codziennie około 130–140 statków .

Dyplomatyczny impas

Rozmowy między USA a Iranem utknęły w martwym punkcie. USA twierdzą, że mają „całkowitą kontrolę” nad Cieśniną; Iran z oburzeniem temu zaprzecza i oświadcza, że szlak pozostanie zamknięty do czasu spełnienia jego warunków . Zawieszenie broni z 7 kwietnia tylko na krótko wstrzymało główne walki, a wznowione przez USA i Iran ataki w maju i lipcu ostatecznie je zerwały . Obecnie nie widać ram żadnego porozumienia pokojowego .

Globalny szok naftowy: IEA ostrzega przed 4-procentowym spadkiem podaży

Konsekwencje ekonomiczne są poważne i narastają.

• Międzynarodowa Agencja Energetyczna ostrzega, że globalna podaż ropy naftowej spadnie w 2026 r. o 4,3 mln baryłek dziennie (około 4%) z powodu zakłóceń
• Prognozuje się, że popyt na ropę spadnie o 1,6 mln baryłek dziennie
• Amerykańska Agencja Informacji Energetycznej zakładała wcześniej, że Cieśnina pozostanie faktycznie zamknięta co najmniej do końca maja; prognozy od tego czasu uległy pogorszeniu
• Ceny ropy Brent wzrosły, ponieważ nowe żądania Iranu rozwiały nadzieje na ponowne otwarcie Cieśniny

Analitycy z Brookings Institution zauważają, że Cieśnina jest w „prawie całkowitym zastoju”, z wyjątkiem niewielkiej liczby statków płacących doraźne opłaty Korpusowi Strażników Rewolucji Islamskiej, a nawet po ponownym otwarciu, rynki będą potrzebować miesięcy na stabilizację . Bloomberg wyliczył, że zamknięcie zmniejsza światowe przepływy ropy o około 11 milionów baryłek dziennie .

Co dalej?

Obie strony są okopane na swoich pozycjach – Marynarka Wojenna USA rotuje okręty w celu utrzymania blokady na czas nieokreślony, a Iran nalega na maksymalne ustępstwa, zanim zezwoli na wznowienie jakiegokolwiek ruchu. Umowa między Iranem a Omanem, nawet jeśli zostanie sfinalizowana, nie gwarantuje powrotu do normalnej żeglugi. Najważniejszy na świecie punkt zapalny dla transportu energii pozostaje faktycznie zamknięty, a światowe rynki przygotowują się na przedłużający się kryzys.