Hiszpania i Maroko szykują się na nowy szturm na granicach. Przed migracyjnym „najazdem” na Ceutę i Melillę

Działania Hiszpanii

• Śledztwo Gwardii Cywilnej w sprawie planowanej na 15 sierpnia próby masowego przekroczenia granicy, oparte na wewnętrznej analizie krążących w sieci wezwań .
• Utrzymanie zamkniętych przejść granicznych – Gwardia Cywilna potwierdziła, że granica pozostaje zamknięta .
• Hiszpańska minister obrony Margarita Robles potwierdziła zamknięcie granicy i obecność wojska .
• Minister spraw zagranicznych José Manuel Albares publicznie ostrzegł migrantów: „Nie ryzykujcie życia w przygodzie skazanej na porażkę” .
• Hiszpania już w końcu lipca wysłała wojska do Ceuty, by wesprzeć ochronę granicy po pierwszym szturmie .

Konsekwencje polityczne

• Spór o suwerenność nabiera na sile. Hiszpania kategorycznie odrzuciła możliwość dyskusji z Marokiem na temat suwerenności Ceuty i Melilli, mimo że Rabat naciska na tę kwestię .
• Napięcia w UE. Kryzys wywołał zaniepokojenie wśród państw członkowskich UE – Włochy odpowiedziały szczególnie ostrą reakcją, zawieszając ruch bezwizowy z Hiszpanią . Komisja Europejska oficjalnie pochwaliła „szybką reakcję” Hiszpanii, ale w Unii wciąż trwa spór o podział odpowiedzialności za migrantów .
• Presja na hiszpański rząd. Premier Pedro Sánchez określił lipcową falę jako „naruszenie integralności terytorialnej Hiszpanii” i oskarżył o nią gangi przemytnicze . Kryzys zaostrzył polityczną debatę na temat polityki migracyjnej, zwłaszcza po tym, jak Sąd Najwyższy Hiszpanii orzekł, że migrantów zatrzymanych na morzu podczas próby dotarcia do Ceuty czy Melilli nie można natychmiast odsyłać .
• Maroko używa migrantów jako karty przetargowej. Usunięcie blokad i punktów kontrolnych na granicy podczas lipcowej fali wzbudziło podejrzenia, że marokańskie władze celowo poluzowały kontrolę na granicy – taką taktykę Rabat stosował już wcześniej w sporach z Madrytem (np. w 2021 r. w sprawie Sahary Zachodniej) .

Aspekt humanitarny

• Najkrwawszy epizod od lat. Liczba ofiar śmiertelnych jest różnie podawana: Reuters informował o 72 ofiarach po stronie hiszpańskiej na dzień 2 sierpnia ; później lider Ceuty mówił o co najmniej 100 zgonach ogółem . Wielu migrantów utonęło podczas próby opłynięcia ogrodzenia granicznego.
• Przeludnienie i kryzys humanitarny. Kilka dni po lipcowej fali w Ceucie wciąż przebywało od 3 000 do 5 000 migrantów, a przepełnione ośrodki recepcyjne ledwo dawały sobie radę . Hiszpania planuje przenieść nieletnich migrantów na kontynent, by odciążyć enklawę .
• Ryzyko kolejnych ofiar. Organizacje praw człowieka ostrzegają, że zmilitaryzowana odpowiedź i zamknięcie granic nie zniechęcają migrantów, a jedynie popychają ich ku jeszcze bardziej niebezpiecznym szlakom – pływaniu wzdłuż skalistego wybrzeża lub próbom forsowania silnie ufortyfikowanych ogrodzeń.
• Kontrowersje wokół zewnętrznej kontroli granic UE. Kryzys rozbudził debatę na temat polegania UE na Maroku jako strażniku granic – organizacje praw człowieka krytykują Brukselę za outsourcing kontroli migracyjnej do kraju, który sam ma słabą reputację w zakresie traktowania migrantów.

Podsumowując: Maroko i Hiszpania rozmieściły tysiące funkcjonariuszy, nowe bariery i punkty kontrolne przed 15 sierpnia, a także aresztowały osoby podejrzane o organizowanie przemytu i ostrzegły migrantów przed próbami przekroczenia granicy. Kryzys pogłębił spór suwerennościowy między Madrytem a Rabatem, nadwerężył unijną politykę migracyjną i przyniósł najkrwawszy incydent graniczny na granicy hiszpańsko-marokańskiej od dziesięcioleci – co najmniej 72–100 ofiar śmiertelnych.