Gdy Słońce zniknęło na 15 minut: jak zaćmienie i upał wywołały skok cen prądu w Europie

Fala upałów sparaliżowała inne źródła

Ekstremalne temperatury uderzyły w narodową energetykę jądrową Francji – podwyższona temperatura wód rzecznych ograniczyła ich zdolność do chłodzenia reaktorów. W Niemczech upały przyniosły bezwietrzną pogodę, drastycznie ograniczając generację wiatrową . Ceny spotowe dzień przed wydarzeniem skoczyły już o ponad 20% . Co więcej, wysokie temperatury zmniejszyły sprawność elektrowni gazowych (CCGT), co oznacza, że nawet one nie działały z pełną mocą .

Skok zapotrzebowania na chłodzenie

Upały gwałtownie zwiększyły zużycie prądu przez klimatyzatory i lodówki, dodatkowo obciążając system . W samą środę ceny na dostawy dnia następnego we Francji wzrosły o 21,8% do 142,5 euro/MWh, a w Niemczech o 22,8% do 138,5 euro/MWh .

Efekt: idealne 'pincety' popytu i podaży

Mniej energii słonecznej + mniej z atomu + mniej z wiatru + więcej popytu = niedobór, który rynek hurtowy wycenił na astronomicznych poziomach. Spalanie rezerwowych źródeł (gaz) było już napięte przez długotrwałą falę upałów .

Co to mówi o podatności sieci?

Zależność od Słońca tworzy ryzyko czasowe

Europa zainwestowała ogromne środki w moce słoneczne, ale gdy zaćmienie wyłącza je w wąskim oknie wysokiego popytu, system potrzebuje błyskawicznego zastępstwa. Fakt, że ceny w ciągu 15 minut podwoiły się, dowodzi, jak mały jest margines bezpieczeństwa podczas takich zdarzeń .

Upały potęgują nieciągłość OZE

Fale upałów to nie tylko większe zapotrzebowanie na chłodzenie. Ograniczają produkcję jądrową (ograniczenia termiczne zrzutu wody), zmniejszają sprawność turbin gazowych i często współwystępują z bezwietrzną pogodą .

Krótkoterminowa zmienność jest wysoka, ale system pozostał stabilny

Grupa Koordynacyjna ds. Energii Elektrycznej przy Komisji Europejskiej potwierdziła, że nie ma bezpośredniego zagrożenia dla bezpieczeństwa dostaw, a system pozostał stabilny. Koordynacja między krajami i jednolity rynek energii pozwoliły na przepływ energii tam, gdzie była najbardziej potrzebna . To jednak cena, która poniosła całe obciążenie.

Wnioski dla polskiego i europejskiego rynku

Dla Polski, która również dynamicznie rozwija fotowoltaikę, to sygnał ostrzegawczy. Podobna sytuacja może się powtórzyć – zaćmienie jest zjawiskiem przewidywalnym, ale ekstremalne zjawiska pogodowe stają się normą. Bez ogromnych inwestycji w magazyny energii, elastyczne zarządzanie popytem (DSR) i rozbudowę połączeń transgranicznych, system będzie narażony na takie wahnięcia. To nie jest kwestia 'czy', ale 'kiedy' .