Pięć powodów, dla których ceny gazu w Europie eksplodowały w sierpniu 2026

Hurtowe ceny gazu w Wielkiej Brytanii i Europie gwałtownie wzrosły w połowie sierpnia 2026 roku, gdy kruche zawieszenie broni wokół Cieśniny Ormuz upadło, rozmowy dyplomatyczne między Iranem a Omanem nie doprowadziły do porozumienia w sprawie ponownego otwarcia szlaku, a kaskada presji podażowo-popytowej pozostawiła rynek praktycznie bez żadnego bufora przed zimą.

Bezpośredni wyzwalacz: niepewność co do porozumienia w sprawie Ormuzu i fiasko dyplomacji

Nadzieje na porozumienie rozwiały się na początku sierpnia. Zarówno USA, jak i Iran sygnalizowały, że porozumienie z Omanem w sprawie ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz jest blisko – sekretarz skarbu USA Scott Bessent mówił o możliwym porozumieniu już 4-5 sierpnia, a Iran oświadczył, że jest w „końcowym etapie” opracowywania umowy . Jednak w dniach 8-9 sierpnia Iran wyjaśnił, że jakiekolwiek porozumienie wymaga spełnienia dodatkowych warunków USA , a do 10 sierpnia rozmowy uznano za nieudane, a obie strony zaostrzyły swoje stanowiska, domagając się od siebie nawzajem odszkodowań .

Ceny gwałtownie wzrosły po tych informacjach. Europejski benchmark TTF skoczył o ponad 11% w sam poniedziałek 10 sierpnia, osiągając najwyższy poziom od ponad dwóch tygodni . Brytyjskie ceny hurtowe poszły w ślad za nim, wspinając się do około 148,75 pensa za term pod koniec lipca i rosnąc dalej w połowie sierpnia . Analitycy ING odnotowali, że TTF powrócił powyżej 60 euro/MWh 11 sierpnia, gdy nadzieje na porozumienie USA-Ian osłabły .

Kryzys podażowy: zamrożony LNG z Kataru

Eksport LNG z Kataru jest praktycznie zamrożony. Cieśnina Ormuz jest w dużej mierze nieprzejezdna dla tankowców LNG od czasu wybuchu wojny USA-Iran pięć miesięcy temu. Żaden tankowiec LNG nie przepłynął przez cieśninę od 16 lipca 2026 r. . QatarEnergy, jeden z największych na świecie eksporterów LNG, przedłużył działanie siły wyższej (force majeure) na dostawy do europejskich i azjatyckich nabywców co najmniej do 30 września (a według doniesień do połowy października), odwołując lub opóźniając wysyłki do kilku europejskich importerów . Analitycy Kpler prognozują, że eksport LNG z Kataru w 2026 roku może spaść poniżej 27 milionów ton metrycznych, w porównaniu z około 80 milionami ton w 2025 roku – to spadek o około dwie trzecie .

Luki podażowej nie da się łatwo wypełnić. Europa i Azja zaciekle konkurują teraz o skurczoną pulę spotowych ładunków LNG, a azjatycki spotowy LNG osiągnął pod koniec lipca czteromiesięczne maksima w obawie przed przedłużającymi się zakłóceniami . Przepływy norweskim rurociągiem zostały również zmniejszone z powodu nieplanowanej awarii na polu Åsgard, co ograniczyło eksport o około 6 mln m3/dobę .

Rekordowo niski poziom magazynów: daleko od zimowego celu UE

Stan magazynów gazu w UE jest historycznie niski jak na tę porę roku. Na początku do połowy sierpnia 2026 r. unijne magazyny gazu były wypełnione w niespełna 57% – znacznie poniżej pięcioletniej średniej wynoszącej około 71% dla tego okresu . Normalne sezonowe uzupełnianie zapasów przed zimą zostało sparaliżowane przez niemożność importu wystarczającej ilości LNG .

Cel UE zakładający wypełnienie magazynów w 75% do zimy jest poważnie zagrożony. Wraz ze zbliżającym się terminem 1 listopada obecna trajektoria sprawia, że osiągnięcie wymaganego poziomu 75% jest bardzo trudne, a co dopiero bardziej komfortowego celu 90%. Reuters informuje, że „przy obecnych wysokich cenach nie ma prawie żadnej ekonomicznej zachęty do magazynowania gazu”, co oznacza, że niedobór może utrzymać się przez jesień .

Popyt napędzany falą upałów: rosnące zapotrzebowanie na gaz w elektrowniach

Do problemu dochodzi dotkliwa letnia fala upałów. W połowie sierpnia Europę nawiedziła „kolejna fala upałów”, która powoduje wysokie zapotrzebowanie na klimatyzację i zwiększa obciążenie elektrowni gazowych . Financial Times informuje, że popyt na gaz wzrósł z powodu połączenia zwiększonego zużycia energii elektrycznej spowodowanego upałami oraz zaćmienia Słońca 12 sierpnia, które ograniczyło produkcję energii słonecznej, zmuszając do większego polegania na gazie .

Tworzy to destrukcyjną pętlę sprzężenia zwrotnego: wysokie zapotrzebowanie na energię latem dodatkowo uszczupla magazyny gazu, pozostawiając jeszcze mniejszą poduszkę na zimowe zapotrzebowanie grzewcze.

Dlaczego rynek jest tak podatny na wstrząsy przed sezonem grzewczym 2026/2027

Wszystkie pięć czynników nakłada się na siebie:

• Brak perspektywy ponownego otwarcia Ormuzu. Nawet jeśli pojawi się ramowe porozumienie, Iran uzależnia jego otwarcie od ustępstw USA, które są dalekie od gwarancji, a wznowienie przepływów zajęłoby tygodnie .
• Siła wyższa w Katarze może przedłużyć się na zimę. Siła wyższa była już wielokrotnie przedłużana i nie ma jasnego harmonogramu jej zakończenia .
• Magazyny są na krytycznym poziomie. Rozpoczęcie zimy z wypełnieniem poniżej 60% sprawiłoby, że Europa byłaby bardzo narażona na jakiekolwiek ochłodzenie lub dodatkowe zakłócenia dostaw .
• Presja popytowa rośnie, a nie maleje. Fale upałów będą się utrzymywać do wczesnej jesieni, a zimowe zapotrzebowanie na ogrzewanie doliczy się do już wyczerpanej bazy.
• Sama cena jest ryzykiem. Wyjątkowo wysokie ceny spotowe zniechęcają do komercyjnego zatłaczania gazu do magazynów, co oznacza, że rynek może nie skorygować się samoczynnie wyłącznie za pomocą sygnałów cenowych .

Analitycy ING podsumowali to: każdy dzień bez przepływów LNG z Zatoki Perskiej i spadający poziom magazynów w Europie „zwiększają podatność na gwałtowny skok cen tej zimy” .