Wright przypisał te sukcesy „skoordynowanym wysiłkom amerykańskiego wojska i naszych sojuszników znad Zatoki Perskiej" . Jednak za optymistycznymi liczbami kryje się znacznie bardziej skomplikowany obraz. Dane satelitarne stoją w sprzeczności z oficjalnymi komunikatami, iracki sektor naftowy leży w gruzach, a nawet prezes Chevrona publicznie podważył wiarygodność podawanych przez administrację danych. Co więc naprawdę oznaczają te liczby?
Zwolennicy tezy o odbudowie przytaczają kilka niezależnych źródeł. Według Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) eksport alternatywnymi szlakami – saudyjskim rurociągiem East–West (do portu Yanbu nad Morzem Czerwonym), emirackim Habshan–Fujairah oraz irackim rurociągiem ITP do tureckiego Ceyhan – wzrósł do 7,2 mln bpd z poniżej 4 mln bpd przed wojną . MFW zauważył, że rynek ropy stał się mniej podatny na wstrząsy związane z Cieśniną Ormuz, ponieważ kraje Zatoki rozwinęły alternatywne zdolności eksportowe
. Załadunki w Yanbu i w Fudżajrze (ZEA) wzrosły od marca 2026 r., co pomogło utrzymać przepływ ropy z Bliskiego Wschodu mimo blokady
. Firma analityczna Rystad Energy poinformowała, że ilość wyłączonej z produkcji ropy w regionie spadła do 9,6 mln bpd z maksymalnych 11,7 mln bpd i spodziewa się powrotu wydobycia do poziomów sprzed konfliktu do końca 2026 r.
.
Odbudowa w dużej mierze opiera się na dwóch głównych systemach rurociągów omijających Cieśninę Ormuz. Saudyjski East–West, ciągnący się na długości 1200 km od wschodnich pól naftowych do portu Yanbu, stał się najważniejszą alternatywą . Z drugiej strony emiracki Habshan–Fujairah (ADCOP) zapewnia drugą główną drogę do Zatoki Omańskiej . Łączna przepustowość obu tych rurociągów wynosi ok. 9 mln bpd, podczas gdy normalnie przez Ormuz przepływa ok. 20 mln bpd . Irak próbuje również korzystać ze swojego rurociągu ITP przez Turcję, ale jego wykorzystanie jest ograniczone przez zniszczenia wojenne i zagrożenia bezpieczeństwa na szlaku
.
Najpoważniejszą luką w narracji o odbudowie jest Irak. W marcu 2026 r. iracka produkcja ropy spadła o 3 mln bpd miesiąc do miesiąca, do zaledwie 1,6 mln bpd. Główne pola – South Rumaila, West Qurna-2 i Maysan – zostały zamknięte z powodu zablokowanego eksportu przez Ormuz i pełnego magazynowania . Irak ograniczył wydobycie o około 80%, a produkcja załamała się o ponad 50% w niespełna pięć miesięcy
. W maju 2026 r. Irak pompował zaledwie 1,48 mln bpd, podczas gdy przed wojną było to prawie 4,2 mln bpd . Bagdad zapowiada osiągnięcie 7 mln bpd w ciągu trzech lat, jednak analitycy podchodzą do tego celu sceptycznie, biorąc pod uwagę zniszczenia wojenne i ograniczenia infrastrukturalne
.
Pomimo pewnych siebie zapewnień administracji USA, wśród ekspertów utrzymuje się znaczący sceptycyzm. CNN donosiło, że twierdzenia Wrighta nie znajdują potwierdzenia w widocznych danych dotyczących żeglugi . Firma analityczna Kpler, korzystająca ze zdjęć satelitarnych i sygnałów nadajników statków, odnotowała, że w ostatnim tygodniu przez Cieśninę Ormuz przepłynęły zaledwie 84 jednostki, a w niedzielę tylko 9 – to znacznie mniej niż ponad 100 statków, które przed konfliktem przepływały tędy dziennie
. Sugeruje to, że odbudowa może być częściowo mierzona na podstawie modelowanych przepływów i wolumenów rurociągów, a nie rzeczywistego ruchu tankowców.
W czerwcu 2026 r. dyrektor generalny Chevrona, Mike Wirth, publicznie zaprzeczył wcześniejszym twierdzeniom Wrighta o przepływie 7 mln bpd alternatywnymi trasami, argumentując, że rzeczywiste wolumeny są mniejsze . IEA z kolei podała, że przepływy przez Ormuz wzrosły na początku czerwca dzięki przeładunkom między statkami w Zatoce Omańskiej, co podniosło całkowite wolumeny z majowego dołka, przyznając jednocześnie, że całkowita utrata eksportu przekroczyła 13 mln bpd, a skumulowane straty podaży w marcu wyniosły ponad 360 mln baryłek
.
To, czy odbudowa okaże się trwała, zależy od kilku nierozwiązanych kwestii. Cieśnina Ormuz pozostaje punktem zapalnym – każda eskalacja między USA/Izraelem a Iranem może szybko odwrócić obecne tendencje . Alternatywne trasy pracują na granicy przepustowości, a szlaki żeglugowe na Morzu Czerwonym są narażone na ciągłe zagrożenia ze strony Huti lub grup wspieranych przez Iran
. Irak może przywrócić eksport do poziomów sprzed wojny w ciągu tygodnia, jeśli Ormuz zostanie w pełni otwarty – twierdzi szef Basra Oil Company – ale zniszczenia produkcyjne i brak inwestycji mogą opóźnić pełne odbicie
. Zawieszone rozmowy dyplomatyczne sprawiają, że obecny układ oparty na sile militarnej jest kruchy – to porozumienie dyplomatyczne byłoby najsilniejszym długoterminowym stabilizatorem
. Ocena MFW, że rynek stał się mniej podatny na zakłócenia w Ormuzie, jest prawdziwa tylko tak długo, jak długo alternatywne trasy pozostają bezpieczne i sprawne
.