RAMageddon: Dlaczego globalny niedobór kości pamięci może potrwać do 2029 roku

Globalny niedobór kości pamięci — nazywany potocznie „chipflation” czy też „RAMageddon” — to nie jest typowy kryzys łańcucha dostaw. W przeciwieństwie do pandemicznych zakłóceń z lat 2020–2023, dzisiejszy niedobór ma charakter strukturalny. Jest napędzany przez rozbudowę infrastruktury sztucznej inteligencji, która pochłania bezprecedensową część światowych mocy produkcyjnych pamięci. Analitycy i szefowie firm ostrzegają, że kryzys może potrwać do 2029 roku, zmieniając sposób, w jaki firmy kupują sprzęt, kształtując politykę przemysłową państw oraz decydując o losach największych producentów układów scalonych.

Co napędza niedobór?

Główną przyczyną jest masowe przekierowanie mocy produkcyjnych na produkcję pamięci o wysokiej przepustowości (HBM), czyli specjalistycznych układów pamięci stosowanych w akceleratorach AI, takich jak te od Nvidii. Operatorzy hiperskalowych centrów danych i centrów danych AI konsumują ogromne ilości HBM i DRAM, pozostawiając niewiele dla elektroniki użytkowej .Producenci pamięci agresywnie przestawili linie produkcyjne na HBM — który jest znacznie bardziej rentowny — pozbawiając rynek standardowych układów DRAM i NAND flash używanych w komputerach PC, smartfonach i konsolach do gier .

CEO Micron, Sanjay Mehrotra, wskazuje na drugi, mniej oczywisty czynnik: lata agresywnej presji cenowej ze strony klientów sprawiły, że branża pamięci była strukturalnie niedoinwestowana tuż przed eksplozją zapotrzebowania AI, co stworzyło deficyt podaży, którego nie można było szybko odwrócić . Współ-CEO Samsunga, TM Roh, w styczniu 2026 roku określił niedobór jako „bezprecedensowy” w wywiadzie dla Reutera .

Jak długo to potrwa?

Prognozy wahają się od końca 2027 roku do 2029 roku, a konsensusu co do szybkiego zakończenia kryzysu nie ma:

• J.P. Morgan szacuje, że ceny DRAM wzrosły o ponad 400% od początku 2024 roku i uważa, że usunięcie niedoboru zajmie „lata” .
• Deloitte przewiduje, że kryzys może nie zakończyć się przed 2029 rokiem, powołując się na rekordowe wyniki sprzedaży, rosnące nakłady inwestycyjne i wysokie ceny utrzymujące napiętą podaż .
• CFO Samsunga stwierdził w sierpniu 2026 roku, że niedobory prawdopodobnie pogłębią się w 2027 roku i utrzymają do 2028 roku .
• Cantor Fitzgerald widzi popyt na DRAM i NAND przewyższający podaż „dobrze w rok 2029, jeśli nie dłużej” .
• IDC podaje, że popyt serwerowy wciąż rośnie szybciej, niż podaż jest w stanie zareagować, a ulga nie jest przewidywana co najmniej do 2027 roku .
• CEO Micron, Sanjay Mehrotra, wielokrotnie ostrzegał, że niedobór potrwa poza 2026 rok, dodając w czerwcu 2026 roku, że podaż będzie się stopniowo poprawiać w 2028 roku, ale nie ma „perspektywy” na to, by podaż dogoniła rosnący popyt AI .

Wpływ na zakupy sprzętu w firmach

Przedsiębiorstwa stają w obliczu radykalnie zmienionego otoczenia zakupowego:

• Racjonowanie dostaw: Micron jest w stanie zaspokoić tylko 50–67% zapotrzebowania klientów na kości HBM i DRAM .
• Priorytet dla klientów AI: Micron priorytetowo traktuje klientów z sektora AI dla przedsiębiorstw kosztem rynków konsumenckich, wycofując się z niektórych linii produktowych .
• Przerzucanie cen: Firmy takie jak HP i Raspberry Pi podnoszą ceny komputerów PC i jednopłytkowców, aby zrekompensować rosnące koszty pamięci .
• Gromadzenie zapasów: Chińscy producenci smartfonów „ostrożnie podchodzą do redukcji zapasów układów scalonych” .
• Długoterminowe kontrakty: Klienci korporacyjni zawierają wieloletnie umowy, aby zagwarantować sobie dostawy, co stanowi znaczące odejście od tradycyjnych, rocznych kontraktów powszechnych przed kryzysem .

Wpływ na całą branżę technologiczną

Niedobór odbija się szerokim echem, wykraczając daleko poza centra danych:

• Spadek popytu na smartfony i PC: Globalny popyt na smartfony, komputery PC i konsole do gier ma spaść w 2026 roku, ponieważ producenci podnoszą ceny, aby pokryć wyższe koszty pamięci .
• „RAMageddon” dla konsumentów: Inflacja kosztów pamięci utrzymuje wysokie ceny elektroniki użytkowej, nawet gdy inne komponenty tanieją .
• Ograniczona podaż układów AI: HBM jest najwęższym ogniwem w łańcuchu dostaw AI, ograniczając produkcję akceleratorów AI .
• Rekordowy eksport chipów z Korei: Korea Południowa odnotowała 9,95 mld USD w eksporcie półprzewodników w pierwszych dziesięciu dniach sierpnia 2026 roku, co jest absolutnym rekordem dla tego okresu .

Działania rządu: Fundusz o wartości 3,5 mld USD w Korei Południowej

10 sierpnia 2026 roku szef sztabu prezydenta Korei Południowej, Kang Hoon-sik, ogłosił utworzenie funduszu na rzecz półprzewodników o wartości 5 bilionów wonów (3,52 mld USD). Fundusz ten jest skierowany do firm zajmujących się materiałami, częściami, sprzętem oraz firm fabless — jest to wysiłek mający na celu zmniejszenie zależności od dostawców japońskich i holenderskich . Rząd zobowiązał się również do zapewnienia dodatkowych 5 bilionów wonów w finansowaniu handlowym dla dostawców nastawionych na eksport oraz oddzielnego programu współpracy w zakresie chipów o wartości 1 biliona wonów .

Tymczasem południowokoreańscy giganci technologiczni, Samsung i SK Hynix, wspólnie zobowiązali się do zainwestowania ponad 550 mld USD w budowę czterech nowych fabryk pamięci na południowym zachodzie kraju. Jest to część szeroko zakrojonego narodowego planu inwestycyjnego obejmującego półprzewodniki, centra danych AI oraz fizyczną AI . Specjalna ustawa o półprzewodnikach (Korea Semiconductor Special Act) weszła w życie 11 sierpnia 2026 roku, chociaż jej dedykowany mechanizm finansowania o wartości 2 bilionów wonów zacznie działać dopiero w 2027 roku .

Rekomendacje analityków i perspektywy rynkowe

Optymistyczne prognozy:

• Cantor Fitzgerald (C.J. Muse): Akcje SK Hynix w USA (ok. 142 USD) podwoją się do 300 USD w ciągu 12 miesięcy, ponieważ popyt na DRAM i NAND przewyższa podaż aż do roku 2029 .
• Mirae Asset Securities (Young-gun Kim): Rekomendacja „Kupuj” dla SK Hynix, cena docelowa podniesiona o 43% do 1 370 000 wonów; prognoza zysku operacyjnego na 2026 rok podniesiona o 4,6% do 148 bln wonów .
• KB Securities: Utrzymało rekomendację „Kupuj” dla SK Hynix (cel 3,0 mln wonów) i Samsung Electronics, nazywając obecną sytuację erą „zerowej podaży” pamięci .
• Goldman Sachs: Rekomenduje kupno spadków akcji SK Hynix i Samsung; podtrzymuje przeważenie (Overweight) akcji koreańskich z 12-miesięcznym celem dla indeksu Kospi na poziomie 12 000 punktów, argumentując, że inwestorzy zbyt wcześnie wyceniają załamanie cyklu .
• Bank of America: Rekomendacja „Kupuj” dla TSMC (cel 1560 NT$), uznając ostatnie obawy za przesadzone .

Ostrożność / obniżki rekomendacji:

• Kiwoom Securities (Park Yu-ak): Obniżył cel dla Samsunga do 350 000 wonów (z 390 000 wonów) i dla SK Hynix do 210 000 wonów po spadku kursów akcji z maksimów .
• Biura maklerskie są generalnie podzielone co do perspektyw koreańskich akcji chipowych — jedni widzą ryzyko szczytu cyklu i obniżają cele, podczas gdy inni postrzegają spadki jako okazję do zakupów .