Rosja na paliwowym zakręcie. Ataki ukraińskich dronów paraliżują rafinerie, benzyny i diesla brakuje w 16 regionach

Główne przyczyny kryzysu

Ukraińskie ataki dronów na rafinerie są głównym czynnikiem. Od stycznia do maja 2026 roku Ukraina podwoiła liczbę ataków w porównaniu z rokiem poprzednim, celując w 16 rafinerii i wyłączając z produkcji około 700 000 baryłek dziennie . Do lipca 2026 roku, według danych satelitarnych i analizy termiczno-podczerwonej opublikowanej przez Financial Times, wyłączono ponad 30% rosyjskich mocy przerobowych, a nominalnie – ponad 45% . Do maja 2026 roku praktycznie wszystkie duże rafinerie w centralnej Rosji zostały zmuszone do wstrzymania lub ograniczenia produkcji .

Najniższy od dekad poziom produkcji paliw. Na początku lipca 2026 roku produkcja benzyny w Rosji spadła do około 65% średniego sezonowego zużycia, a produkcja oleju napędowego spadła niemal do poziomu krajowego popytu . Ten spadek produkcji jest bezpośrednim skutkiem ciągłych uszkodzeń, których Moskwa nie jest w stanie naprawić wystarczająco szybko.

Szczyt letniego popytu. Niedobory zbiegły się z sezonowym wzrostem zapotrzebowania na paliwo w lecie, co pogłębiło kryzys podażowy .

Działania Moskwy: szukanie alternatyw

Zakazy eksportu. Rosja wprowadzała okresowe zakazy eksportu benzyny od marca 2024 roku, a w lipcu 2026 roku całkowicie zakazała eksportu oleju napędowego jako część nadzwyczajnych działań stabilizacyjnych . Zakazy te były wielokrotnie przedłużane; zakaz eksportu diesla obowiązuje obecnie do stycznia 2027 roku .

Rekordowy import paliw z Białorusi. W lipcu 2026 roku dostawy benzyny i oleju napędowego z Białorusi do Rosji osiągnęły nowy miesięczny rekord – dostawy benzyny z białoruskich rafinerii wzrosły o 13% w porównaniu z czerwcem, osiągając około 212 000 ton, a dostawy diesla niemal się podwoiły, sięgając około 162 000 ton . Od stycznia do lipca 2026 roku dostawy białoruskiej benzyny do Rosji wzrosły 25-krotnie .

Produkcja paliw niższej jakości. W sierpniu 2026 roku rosyjski rząd tymczasowo obniżył normy jakości paliw, zezwalając na produkcję, import i sprzedaż benzyny niskiej jakości (klasy K2–K4, odpowiadające normom Euro-2 do Euro-4) do 1 lipca 2027 roku – co w praktyce przywróciło do obrotu wcześniej zakazane gatunki paliw, by zapobiec całkowitemu załamaniu . Benzyna Euro-2 była zakazana w Rosji od 2013 roku ze względu na wysoką zawartość siarki i innych zanieczyszczeń .

Inne źródła importu. Rosja rozpoczęła również import produktów naftowych od zagranicznych dostawców spoza Białorusi, a wicepremier Aleksandr Nowak ogłosił pakiet działań obejmujący otwarcie na import i zakaz eksportu diesla .

Globalne skutki uboczne

Marże rafineryjne. Analitycy Reutera zauważyli, że ukraińskie ataki na rosyjskie rafinerie i obiekty eksportowe mogą poprawić globalne marże rafineryjne, szczególnie w przypadku amerykańskich rafinerii, ponieważ rosyjski eksport produktów zostaje ściśnięty, a globalna podaż przetworzonych produktów się kurczy . Raport Oxford Institute for Energy Studies potwierdził, że ataki zmieniają strukturę rosyjskiego eksportu ropy, powodując niedobory paliw wewnątrz kraju, a jednocześnie przekształcają globalne wzorce handlu produktami .

Presja na podaż diesla. Ponieważ centralne rosyjskie rafinerie produkujące około 25% rosyjskiego diesla zostały wyłączone , a produkcja diesla ledwie zaspokaja krajowy popyt , rosyjski eksport diesla załamał się, przyczyniając się do zaostrzenia sytuacji na globalnym rynku diesla i wzrostu presji na marże rafineryjne dla diesla (tzw. diesel cracks). Niezależna analiza firmy Kpler wskazuje, że niższy rosyjski eksport diesla nadal ogranicza podaż na rynku atlantyckim .