Chińskie rafinerie „teapot” na krawędzi: zapasy topnieją, a Hormuz wciąż pozostaje wąskim gardłem

Zapasy benzyny i oleju napędowego w Shandong również gwałtownie spadały w czerwcu po znaczących redukcjach przerobu w rafineriach. Popyt krajowy pozostawał słaby, ale tempo wycofywania produktów przyspieszyło . Kilka rafinerii z Shandong poinformowało, że są gotowe ograniczyć lub wstrzymać przerób po wyczerpaniu zapasów zgromadzonych w marcu i kwietniu .

Warto dodać, że Chiny nie publikują oficjalnych statystyk dotyczących zapasów ropy. Wszystkie szacunki – pochodzące od Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA), firmy Kpler czy Amerykańskiej Agencji Informacji Energetycznej (EIA) – są wyliczane jako różnica między deklarowanymi przez cło wielkościami importu a szacunkowym przerobem w rafineriach .

Rafinerie „teapot”, irańska ropa i sankcje USA: napięte relacje

Rafinerie „teapot” w Shandong historycznie były głównymi nabywcami irańskiej ropy: Chiny kupują około 90% całego eksportu Iranu . Jednak w ostatnich miesiącach dynamika uległa gwałtownej zmianie pod wpływem trzech czynników: zakłóceń w przepływach przez Cieśninę Ormuz związanych z wojną, zaostrzenia amerykańskich sankcji oraz dostępności tańszych alternatywnych gatunków ropy z Bliskiego Wschodu.

Masowe odejście od irańskiej ropy na rzecz dostaw z Bliskiego Wschodu

W ostatnich tygodniach rafinerie w Shandong kupiły od 16 do 20,5 miliona baryłek ropy z Kataru, Iraku i Zjednoczonych Emiratów Arabskich – to największe zakupy niesankcjonowanej ropy bliskowschodniej od początku konfliktu z Iranem . Prywatna megarafineria Shenghong Petrochemical zakupiła także około 12 milionów baryłek ropy irackiej, z Abu Zabi i saudyjskiej z przeznaczeniem na lipcowe dostawy, po tym jak producenci z Zatoki Perskiej obniżyli ceny . Kolejne ~20 milionów baryłek ropy bliskowschodniej zakupiono z załadunkiem na lipiec i sierpień; niektóre rafinerie rozważały nawet odsprzedaż ładunków z zyskiem .

Irańska ropa utknęła na morzu

W miarę jak chińskie rafinerie zwracały się ku innym dostawcom, zapasy pływające Iranu gwałtownie wzrosły. Między 15 czerwca a 6 lipca załadowano około 30 milionów baryłek irańskiej ropy, wynika z danych tankowców śledzonych przez Vortexa Analytics . Firma Kpler odnotowała szacunkowo 34,5 miliona baryłek irańskiej ropy przepływającej przez Cieśninę Ormuz na 21 tankowcach z jednego terminala załadunkowego . Pod koniec kwietnia ilość irańskiej ropy w tranzycie poza Zatoką Perską sięgała około 165 milionów baryłek, co odpowiada mniej więcej czterem miesiącom normalnego chińskiego importu z Iranu .

Eskalacja sankcji USA

Amerykański Departament Skarbu (OFAC) od kwietnia 2025 roku umieścił na czarnej liście co najmniej pięć chińskich rafinerii „teapot” (w tym Hengli Petrochemical, Shandong Shouguang Luqing i Shandong Shengxing). W kwietniu 2026 roku wydał oficjalne ostrzeżenie dla instytucji finansowych dotyczące ryzyka sankcji związanego z obsługą tych rafinerii . Chiny po raz pierwszy odpowiedziały, uruchamiając swoje przepisy antybojkotowe – ogłosiły nakaz blokujący egzekwowanie amerykańskich sankcji wobec pięciu wymienionych rafinerii .

Powrót zakupów irańskich?

Pod koniec lipca 2026 roku niektóre rafinerie zaczęły „zerkać w stronę irańskiej ropy” z myślą o wrześniowych dostawach, ale przywrócenie przez USA polityki „maksymalnej presji” po załamaniu zawieszenia broni sprawia, że świeże zakupy są niezwykle ryzykowne . Irańskie magazyny pływające pozostają ogromne, a tańsze alternatywne gatunki bliskowschodnie, które pojawiły się podczas krótkiego otwarcia Ormuz, znów są trudniej dostępne.

Trendy chińskiego importu: lipiec 2026 na tle poprzednich miesięcy

Chiński import ropy odbił w lipcu 2026 roku po czerwcowym, najniższym od dekady poziomie, napędzany krótkim otwarciem Cieśniny Ormuz i zwiększonymi zakupami z Rosji i innych źródeł spoza Bliskiego Wschodu.

Kluczowe szczegóły:

• Lipcowy import na poziomie 35,73 mln ton (8,41 mln bpd) był najwyższy od trzech miesięcy, ale wciąż o 24,3% niższy niż w lipcu 2025 roku .
• Średnia za czerwiec–lipiec wynosząca ~7,78 mln bpd jest o około 4,21 mln bpd niższa od przedwojennej średniej miesięcznej z 2025 roku (~12 mln bpd) .
• Dane Kplera pokazują, że chiński import morski odbił do 6,94 mln bpd w lipcu z 5,99 mln bpd w czerwcu .
• Odbicie było napędzane tańszymi baryłkami bliskowschodnimi kupionymi podczas krótkiego otwarcia Ormuz w czerwcu oraz zwiększonymi zakupami rosyjskiej ropy ESPO. Sinopec sam zarezerwował 30–40 ładunków ESPO z dostawą od lipca do września, co odpowiada ~241 000–320 000 bpd .
• Kpler szacuje lipcowy import Chin z Bliskiego Wschodu na 2,71 mln bpd .

Ogólny chiński import spadł o 32% w II kwartale 2026 roku w porównaniu z I kwartałem, osiągając średnio zaledwie 8,1 mln bpd, podaje amerykańska EIA .

Cieśnina Ormuz: od zamknięcia do ograniczonego funkcjonowania

Cieśnina Ormuz pozostaje dominującym czynnikiem zakłócającym łańcuch dostaw ropy do Chin. Oś czasu kluczowych wydarzeń:

• Początkowe zamknięcie (28 lutego – 7 kwietnia 2026): Kilka dni po rozpoczęciu amerykańsko-izraelskich ataków na Iran, siły irańskie ogłosiły zamknięcie cieśniny. Dzienna liczba przepływających tankowców spadła z ~130 do mniej niż 10 .
• Szczyt zakłóceń: W najgorszym momencie około 13 mln bpd ropy zostało uwięzionych za Ormuzem, zmuszając producentów z Zatoki Perskiej do zamykania pól naftowych, a rafinerie do cięcia przerobu .
• Częściowe otwarcie (czerwiec 2026): Ruch zaczął rosnąć. Amerykański sekretarz energii Chris Wright powiedział 9 czerwca, że ruch statków przez cieśninę „rośnie bardzo silnie” ; krótkie okno wznowienia przepływów pozwoliło niektórym ładunkom odpłynąć do Chin.
• Załamanie zawieszenia broni i ponowne zakłócenia: Po upadku amerykańsko-irańskiego rozejmu niedobór dostaw z Bliskiego Wschodu „ponownie się powiększył, prawie do poziomu z pierwszych miesięcy konfliktu”, a ceny wróciły do przedziału 80–100 USD za baryłkę .
• Obecny stan (początek sierpnia 2026): Cieśnina funkcjonuje w praktyce tylko w ograniczonym zakresie; koszty ubezpieczenia są zaporowe, a ryzyko bezpieczeństwa pozostaje wysokie . Służba Badań Kongresu USA opisuje poziom ruchu jako „gwałtownie spadający” w porównaniu z normą sprzed wojny, choć niektóre jednostki przepływają z wyłączonymi transponderami .
• Wpływ na Chiny: Średni import Chin za czerwiec–lipiec wynoszący 7,78 mln bpd jest o około 4,2 mln bpd niższy od poziomu przedwojennego, a różnica ta wynika głównie z utraconych dostaw przez Ormuz . Chiny kompensują to, sięgając po zapasy strategiczne i handlowe (prawie 1,4 miliarda baryłek rezerw strategicznych według stanu na grudzień 2025) , zwiększając przepływy rosyjskim rurociągiem i dostawy ESPO oraz dywersyfikując źródła spoza Bliskiego Wschodu.

Podsumowanie

Chińskie rafinerie „teapot” nawigują przez najpoważniejsze zakłócenia dostaw od dziesięcioleci, wyczerpując zapasy, przerzucając się na nieirańską ropę bliskowschodnią i rosyjską ESPO oraz lawirując w coraz bardziej agresywnym reżimie amerykańskich sankcji. Lipcowy import przyniósł skromne odbicie, ale ponowne zakłócenia w Ormuzie oznaczają, że presja na dostawy jest daleka od zakończenia. Poziomy zapasów w rafineriach w Shandong pozostają niskie, a okno na zakupy irańskiej ropy – historycznie będącej krwiobiegiem rafinerii „teapot” – może się dodatkowo zawężać w miarę zaostrzania sankcji.