Eksport ropy z Kazachstanu rośnie o 40% po odbiciu pola naftowego Tengiz od ataków dronów

Co spowodowało 40-procentowy skok

Skok był odbiciem po brutalnym lipcu. Ukraińskie ataki dronów na tankowce i infrastrukturę w terminalu CPC w Noworosyjsku wymusiły trzy oddzielne zawieszenia załadunku w lipcu 2026 r. . CPC przestało przyjmować kazachską ropę, zbiorniki magazynowe terminala wypełniły się, a Kazachstan został zmuszony do gwałtownego ograniczenia wydobycia – według niektórych źródeł o połowę, do około 1 mln bpd .

Największym czynnikiem zmian było Tengiz. Źródło poinformowało Reutera, że największe kazachskie pole naftowe ograniczyło wydobycie o ponad połowę podczas przerwy w działaniu CPC . Gdy w końcu lipca wznowiono załadunek, Tengiz szybko odbudowało produkcję i do 9 sierpnia krajowe odbicie było pełne .

Liczby potwierdzają, że było to odbicie. Wartość 2,08 mln bpd z 9 sierpnia jest zgodna z rekordowo wysokim poziomem produkcji Kazachstanu sprzed zakłóceń. Lipcowe załadunki CPC spadły o ponad 20% poniżej planu z powodu ataków .

Rola pola Tengiz w odbiciu

Tengiz, obsługiwane przez Chevron (poprzez spółkę joint venture Tengizchevroil), jest motorem kazachskiego sektora naftowego. To ono odpowiadało za rekordowe wydobycie ropy naftowej na poziomie 1,88 mln bpd w czerwcu 2025 r. i jest głównym źródłem uporczywego przekraczania przez Kazachstan limitów OPEC+ .

Tengiz znajduje się w trakcie wieloletniego projektu rozbudowy (Tengizchevroil), który systematycznie zwiększa wydajność pola. Ten strukturalny wzrost oznacza, że za każdym razem, gdy szlak CPC zostaje ponownie otwarty, Tengiz może szybko zwiększyć wydobycie – tak jak to miało miejsce 9 sierpnia .

Szlak CPC obsługuje około 80% całkowitego eksportu ropy naftowej z Kazachstanu . Nie ma alternatywnego rurociągu o porównywalnej przepustowości, więc cały system produkcji jest zakładnikiem bezpieczeństwa terminala nad Morzem Czarnym w Noworosyjsku.

Globalny kontekst podaży i przestrzeganie limitów OPEC+

Kazachstan jest chronicznym producentem przekraczającym limity OPEC+. W czerwcu 2025 r. jego wydobycie ropy naftowej osiągnęło 1,88 mln bpd – znacznie powyżej obowiązującego wówczas limitu OPEC+ wynoszącego około 1,5 mln bpd . Kraj systematycznie przekracza swoje cele, napędzany rozbudową Tengiz .

Nowe limity rosną, ale nadprodukcja trwa. Siedmiu członków OPEC+ zgodziło się podnieść łączne cele produkcyjne o 188 000 bpd w sierpniu 2026 r., a limit ropy naftowej dla Kazachstanu wzrósł do 1,628 mln bpd na wrzesień 2026 r. . Nawet przy tym wyższym limicie produkcja Kazachstanu z 9 sierpnia (około 2,08 mln bpd łącznie z kondensatem) jest znacznie powyżej jego limitu dotyczącego samej ropy naftowej.

Istnieją plany kompensacji, ale nie są realizowane. Sześciu producentów przekraczających limity OPEC+, w tym Kazachstan, przedstawiło harmonogramy kompensacji łącznych nadwyżek produkcyjnych wynoszących około 434 000 bpd, z terminem pełnej korekty do połowy 2026 r. . Jednak wiceminister energii Kazachstanu Alibek Żamauow poinformował OPEC w maju 2025 r., że kraj nie ograniczy wydobycia . OPEC+ nie nałożył żadnych formalnych sankcji .

Ataki dronów chwilowo pomogły w przestrzeganiu limitów. Zakłócenia w działaniu CPC w lipcu wymusiły mimowolne ograniczenie produkcji w Kazachstanie, co na krótko zbliżyło ją do limitu. Jednak skok z 9 sierpnia pokazuje, że gdy tylko szlak eksportowy zostanie ponownie otwarty, Kazachstan wraca do nadprodukcji .

Planowane dywersyfikacje szlaków rurociągowych

Kazachstan aktywnie pracuje nad zmniejszeniem zależności od szlaku CPC. Po lipcowych atakach dronów w 2026 r. ministerstwo energii potwierdziło, że ocenia alternatywne trasy eksportowe przez Azerbejdżan, w tym:

• Rurociąg Baku-Tbilisi-Ceyhan (BTC) – omija całkowicie terytorium Rosji, kończąc się w Ceyhan nad Morzem Śródziemnym .
• Rurociąg Baku-Supsa – mniejsza trasa do gruzińskiego wybrzeża Morza Czarnego .
• Trasa transkaspijska – ropa transportowana statkiem przez Morze Kaspijskie do Baku, a następnie rurociągiem dalej .

Wolumeny są wciąż niewielkie, ale rosną. KazMunayGas (KMG), narodowa kompania naftowa Kazachstanu, przetransportowała 1,3 mln ton rurociągiem BTC w 2025 r. i planuje zwiększyć tę ilość o 31% do 1,7 mln ton w 2026 r. . Odnotowano również odrębny cel 2,2 mln ton poprzez korytarz transkaspijski/BTC . Jednak wolumeny te stanowią zaledwie ułamek około 80 mln ton rocznie, które zazwyczaj przepływają przez CPC .

Nie widać szybkiego rozwiązania. Analitycy zauważają, że nawet po rozbudowie alternatywne trasy będą w stanie wchłonąć jedynie niewielką część wolumenu eksportu Kazachstanu. Strukturalne uzależnienie kraju od CPC prawdopodobnie utrzyma się przez lata .