Mózg potrafi się sam naprawiać. Nowe badania ujawniają zaskakujący mechanizm z udziałem astrocytów

Główne odkrycia i implikacje:

• Podstawowy mechanizm: Zamiast migrować jako całe komórki, regeneracyjne astrocyty dzielą się, a następnie przemieszczają tylko jądra komórek potomnych przez swoje długie wypustki do miejsca uszkodzenia, gdzie odtwarzają tkankę .
• Zidentyfikowane cele molekularne: Zespół zidentyfikował liczne geny i szlaki sygnałowe, które są tymczasowo aktywowane podczas procesu naprawczego. Mogą one posłużyć jako cele dla leków stymulujących regenerację .
• Znaczenie terapeutyczne dla chorób związanych z utratą astrocytów: Odkrycie bezpośrednio dotyczy schorzeń, w których astrocyty są niszczone, takich jak zapalenie nerwów wzrokowych i rdzenia (NMOSD) – choroba autoimmunologiczna, w której przeciwciała atakują astrocyty – oraz urazy mózgu . Jeśli mechanizm translokacji jąder uda się aktywować lub wzmocnić farmakologicznie, może to poprawić powrót do zdrowia poprzez odtworzenie utraconych sieci astrocytów .

Osobne, ale powiązane badanie z 2025/2026 opublikowane w Nature wykazało, że „odległe od uszkodzenia astrocyty” (ang. lesion-remote astrocytes, LRAs) wydzielają białko CCN1, które przeprogramowuje mikroglej do usuwania szczątków mieliny i wspomaga regenerację neurologiczną po urazie rdzenia kręgowego . Razem te odkrycia wskazują, że astrocyty dysponują wieloma, wcześniej niedocenianymi strategiami naprawy OUN – zarówno długodystansową sygnalizacją, jak i lokalną migracją jąder.