W sierpniu 2026 roku fala krytyki była już tak duża, że DuckDuckGo – wyszukiwarka stawiająca na prywatność – wypuściła satyryczną parę analogowych okularów przeciwsłonecznych za 35 dolarów i wyprzedała się w ciągu tygodnia . Oto co się wydarzyło, dlaczego europejscy regulatorzy reagują tak ostro i co to oznacza dla przyszłości noszonej na sobie sztucznej inteligencji.
Najbardziej widocznym problemem jest dyskretna kamera w oprawkach. Dziennikarze BBC udokumentowali przypadki mężczyzn podchodzących do kobiet w miejscach publicznych, noszących okulary Ray-Ban Meta, aby nagrywać ich reakcje na teksty podrywu bez wiedzy i zgody rozmówczyń . To zapoczątkowało falę wiralowych filmów z „prankami” i podrywami, nagrywanych na siłowniach, w klubach, na kampusach, a nawet w sypialniach. Krytycy szybko ochrzcili je mianem „okularów zboczeńców” (pervert glasses) .
Osoby postronne nie mają żadnej pewności, że są nagrywane. Okulary wykorzystują małą diodę LED jako wskaźnik nagrywania, ale regulatorzy w Irlandii wyrazili wątpliwości, czy jest to wystarczające ostrzeżenie – zwłaszcza że w normalnym świetle dziennym dioda jest łatwa do przeoczenia . Elektroniczna Fundacja Graniczna (EFF) zauważyła, że media są domyślnie automatycznie importowane do aplikacji Meta AI, a funkcje AI nie mogą działać lokalnie, co oznacza, że każde wypowiedziane „Hej Meta” wysyła nagranie na serwery Meta .
Znacznie bardziej systemowy problem ujawniono na początku 2026 roku. Wspólne dochodzenie szwedzkich gazet Svenska Dagbladet i Göteborgs-Posten wykazało, że kontrahenci w Nairobi w Kenii przeglądali surowe, intymne nagrania uchwycone przez okulary użytkowników – w tym filmy przedstawiające osoby rozbierające się, wizyty w łazience i aktywność seksualną – w ramach procesu trenowania AI Meta . Kontrahenci, zatrudnieni przez zewnętrzną firmę zajmującą się adnotacją danych, zgłaszali również, że widzieli poufne dokumenty finansowe, takie jak numery kart kredytowych .
To odkrycie doprowadziło do pozwu zbiorowego w USA i formalnego dochodzenia brytyjskiego Urzędu Komisarza ds. Informacji (ICO) . Europejscy deputowani naciskali na Komisję Europejską w sprawie tego, czy eksportowanie danych Europejczyków do Kenii bez odpowiednich zabezpieczeń narusza RODO .
W kwietniu 2025 roku Meta po cichu zaktualizowała politykę prywatności okularów, domyślnie włączając zbieranie danych AI i przechowując nagrania głosowe bez możliwości rezygnacji . Mimo że Meta twierdzi, iż nie wykorzystuje treści zdjęć i filmów użytkowników do wyświetlania reklam ani trenowania systemów AI , krytycy argumentują, że zmiana ta podważa kontrolę użytkownika nad własnymi danymi.
Studenci z Harvardu zademonstrowali również, że materiał z okularów Meta można połączyć z zewnętrznymi systemami rozpoznawania twarzy, aby identyfikować nieznajomych w miejscach publicznych – Meta nie wdrożyła tej funkcji, ale nie zapobiegła też jej używaniu przez osoby trzecie .
Europejscy regulatorzy zareagowali bardziej zdecydowanie niż w jakimkolwiek innym regionie, eskalując działania w latach 2025–2026:
Niemcy. Thomas Fuchs, komisarz ds. ochrony danych w Hamburgu, stwierdził, że inteligentne okulary Meta mogą być już nielegalne na mocy niemieckiego prawa, które zakazuje używania przebranych urządzeń nagrywających. Argumentował, że potajemne filmowanie ludzi w miejscach publicznych narusza unijne prawo prywatności . Rozważany jest potencjalny ogólnokrajowy zakaz sprzedaży i posiadania .
Irlandia. Komisja Ochrony Danych – główny europejski regulator Meta – zakwestionowała adekwatność małej diody LED jako wskaźnika nagrywania i naciskała na Meta, aby ją powiększyła .
Francja, Niemcy i Holandia rozważają zakaz sprzedaży inteligentnych okularów Meta, gdyż regulatorzy oceniają ich zgodność z przepisami o prywatności .
Koordynacja na szczeblu UE. W sierpniu 2026 roku unijne organy ochrony prywatności zaczęły przygotowywać wspólne oświadczenie w sprawie przejrzystości, zgody i zabezpieczeń dla osób nagrywanych przez smart okulary wyposażone w AI . Europejska Rada Ochrony Danych (EDPB) zleciła raport na temat „społecznej akceptowalności” smart okularów, który ma być gotowy latem 2026 roku .
Parlament Europejski. Deputowani formalnie zwrócili się do Komisji Europejskiej o wyjaśnienia po doniesieniach szwedzkich mediów o kontrahentach w Nairobi, pytając, czy eksportowanie danych Europejczyków do Kenii bez odpowiednich zabezpieczeń narusza RODO .
Włochy. Włoskie władze domagały się wyjaśnień od Meta w sprawie przestrzegania lokalnych przepisów o prywatności już w 2021 roku .
Pod koniec lipca 2026 roku DuckDuckGo nawiązało współpracę z kalifornijską marką okularów Knockaround, aby wypuścić to, co nazwało „najbardziej innowacyjnymi na świecie okularami przeciwsłonecznymi do walki z inwigilacją” – sprzedawanymi pod celnie dosadną nazwą „Normalne Cholerne Okulary” (Normal F***ing Sunglasses) .
CEO DuckDuckGo, Gabriel Weinberg, ujął to prosto: „Okulary AI nie muszą być inteligentne – one mają być po prostu okularami” .
Zbieg tych wydarzeń – wiralowa fala krytyki, dziennikarstwo śledcze ujawniające przegląd intymnych nagrań tysiące kilometrów dalej, europejscy regulatorzy rozważający zakazy i firma technologiczna sprzedająca analogowe okulary jako ironiczny gadżet protestacyjny – sygnalizuje, że inteligentne okulary znalazły się na regulacyjnym i kulturowym rozdrożu.
Skoordynowana odpowiedź Europy, w tym zbliżający się raport EDPB o społecznej akceptowalności i potencjalny ogólnokrajowy zakaz w Niemczech, sugeruje, że obecny model dyskretnych, stale nagrywających urządzeń do noszenia może nie przetrwać w swojej obecnej formie pod rządami RODO. Dla Meta, której okulary Ray-Ban sprzedały się w milionach sztuk , kryzys prywatności przestał być marginalnym zarzutem – stał się strukturalnym zagrożeniem dla całej kategorii produktu.