Izraelscy urzędnicy ostrzegają, że porozumienie pozostawiające Iranowi częściową infrastrukturę nuklearną i ignorujące kwestię rakiet oraz bojówek będzie dla Izraela oznaczać, że konflikt pozostanie „nierozwiązany” .
Sytuacja jest niezwykle skomplikowana. Kluczowe punkty:
Memorandum z czerwca 2026 r.: USA i Iran podpisały memorandum o porozumieniu (MOU), które przedłużyło zawieszenie broni o 60 dni, zakładało ponowne otwarcie Cieśniny Ormuz i ustanawiało ramy dla szerszych negocjacji nuklearnych . USA zgodziły się na rozpoczęcie znoszenia blokady morskiej .
Cieśnina Ormuz – bezpośrednie zarzewie konfliktu: Główna uwaga dyplomacji skupia się na oddzielnej umowie Iranu z Omanem dotyczącej zarządzania cieśniną, którą Iran skutecznie blokuje . Iran twierdzi, że porozumienie jest „blisko”, ale radykalnie podniósł stawkę: cieśnina nie zostanie otwarta, dopóki USA nie zakończą wojny, nie wycofają wojsk, nie zniosą sankcji i nie zaprzestaną gróźb . Najwyższa Rada Bezpieczeństwa Narodowego Iranu oświadczyła, że USA muszą „poprawić swoje zachowanie” .
Bezpośrednie rozmowy w martwym punkcie: Iran wielokrotnie powtarzał, że nie toczy bezpośrednich negocjacji z USA i nie wznowi ich, dopóki Waszyngton nie spełni jego warunków . Rozmowy w Dosze (lipiec 2026 r.) miały charakter pośredni i dotyczyły wyłącznie Cieśniny Ormuz – bez oznak postępu w szerszym pokoju .
Kluczowe żądania USA: Waszyngton domaga się od Iranu publicznego zobowiązania do zaprzestania ataków na statki, gwarancji swobodnego przepływu bez opłat oraz docelowo wynegocjowania trwałego zakończenia programu nuklearnego .
Komponent nuklearny odłożony na później: Cel memorandum – wynegocjowanie ostatecznej umowy nuklearnej w ciągu 60 dni (z możliwością przedłużenia) – nie został w żaden sposób zrealizowany, ponieważ strony pozostają w impasie w kwestii Cieśniny Ormuz i warunków wstępnych .
Ryzyko jednostronnej izraelskiej akcji zbrojnej: Netanjahu sugeruje, że może działać sam, jeśli dyplomacja zawiedzie, nawet gdy Waszyngton i Teheran są bliscy tymczasowego porozumienia w sprawie Ormuz . Al Jazeera donosi, że rozważa on unilateralne uderzenia, aby przedłużyć kampanię, mając na uwadze kluczowe wybory w 2026 r. .
Napięcia w relacjach z USA: Netanjahu, choć powiedział, że Trump „powinien mieć swoją szansę” na porozumienie dyplomatyczne, publicznie odrzucił jego 15-punktowy plan rozbrojenia Hamasu i naciska na ostrzejsze warunki . CNN informuje, że Izrael obawia się, iż Trump zawrze „złą umowę” .
Ryzyko eskalacji regionalnej: Twarda linia Netanjahu utrzymuje region w stanie wojny. Żądanie likwidacji całej infrastruktury nuklearnej Iranu (nie tylko zdolności do produkcji broni) i sieci bojówek oznacza, że jakiekolwiek porozumienie akceptowalne dla Izraela będzie prawdopodobnie nie do przyjęcia dla Iranu .
Obawy państw Zatoki Perskiej: Kraje arabskie, uzależnione od swobodnego przepływu przez Cieśninę Ormuz, są rozdarte między poparciem dla dyplomacji USA a obawą, że izraelska akcja zbrojna wywoła szerszą wojnę, zakłócając dostawy ropy i wciągając ich terytoria w konflikt .
Dynamika wyborcza w Izraelu: Netanjahu stanie przed testem wyborczym jeszcze w 2026 r. Jego nieustępliwe stanowisko wobec Iranu przemawia do jego elektoratu, ale też podnosi stawkę – jakiekolwiek wrażenie, że porozumienie USA–Iran pozostawia Izraela bez zabezpieczeń, może wzmocnić jego wewnętrzną opozycję .