Turcja ostrzega: Rosja może sięgnąć po broń jądrową, jeśli wojna zacznie zagrażać jej istnieniu

Fidan opisał ten scenariusz jako „opcję ostateczną” Rosji i podkreślił, że może on zostać uruchomiony, jeśli poziom zniszczeń osiągnie punkt krytyczny zarówno na froncie, jak i w samej Rosji . Powiedział, że podczas wizyty w Moskwie temat potencjalnej eskalacji nuklearnej pojawił się w rozmowach, ponieważ „społeczeństwo domaga się już czegoś takiego”, i określił sytuację jako niebezpieczną .

Fidan zaapelował do społeczności międzynarodowej o interwencję, aby powstrzymać wojnę, zanim osiągnie ona ten próg . Zwrócił uwagę, że wcześniejsze zachodnie założenia o tym, co w tej wojnie jest nie do pomyślenia, już zostały obalone, dodając: „Wszystko, o czym mówiono, że nie może się wydarzyć, wydarza się” .

Propozycja dyplomatyczna: moratorium na żegludze na Morzu Czarnym

Aby zaradzić rozszerzającemu się konfliktowi na Morzu Czarnym, Turcja zaproponowała moratorium na ataki na statki handlowe – wzajemne zaprzestanie ataków na żeglugę cywilną i handlową. Fidan potwierdził, że Ankara przekazała tę propozycję zarówno Moskwie, jak i Kijowowi i oczekuje na ich odpowiedź .

Propozycja ma na celu ochronę portów, tankowców, statków rybackich i cywilnego ruchu morskiego. Fidan wyjaśnił, że konflikt rozprzestrzenił się na całe Morze Czarne: podczas gdy ataki początkowo były wymierzone w porty i okręty wojenne, obecnie bez rozróżnienia atakowane są statki handlowe . Statki pod banderą turecką, z turecką załogą lub przewożące turecki ładunek również stały się celem, co czyni tę kwestię bezpośrednim problemem dla Ankary .

Fidan wezwał również do ograniczonego zawieszenia broni w odniesieniu do infrastruktury energetycznej, przedstawiając obie propozycje jako pragmatyczne kroki, jeśli kompleksowe porozumienie pokojowe pozostaje poza zasięgiem: „Jeśli strony nie zdecydują się na kompleksowe zawieszenie broni i porozumienie pokojowe, powinny zawrzeć ograniczone porozumienie o nieatakowaniu infrastruktury energetycznej i zapewnieniu bezpieczeństwa morskiego na Morzu Czarnym” .

Rola mediatora Turcji i format stambulski

Turcja od początku wojny pozycjonuje się jako kluczowy mediator. Wcześniej gościła bezpośrednie negocjacje między Rosją a Ukrainą w Stambule (tzw. „format stambulski”) i konsekwentnie oferuje ułatwienie wznowienia rozmów . Fidan powtórzył ofertę Turcji dotyczącą organizacji negocjacji podczas wizyt w Moskwie i Kijowie w połowie 2026 roku .

Podczas wspólnej konferencji prasowej z ukraińskim ministrem spraw zagranicznych Andrijem Sybihą w Kijowie 16 lipca 2026 roku Fidan stwierdził: „Uważam, że kontynuacja rozmów stambulskich w sprawie wojny rosyjsko-ukraińskiej, prowadzonych za pośrednictwem Turcji, byłaby bardzo korzystna” . Wyraził także opinię, że Rosja jest gotowa do negocjacji z Ukrainą, choć nie podał konkretnych terminów .

Dlaczego Morze Czarne ma znaczenie

Morze Czarne to strategicznie ważny szlak wodny dla globalnych dostaw zboża, dostaw energii i stabilności regionalnej. Wojna wielokrotnie zakłócała żeglugę handlową, a obie strony atakowały infrastrukturę portową, okręty wojenne, a w ostatnim czasie coraz częściej także statki cywilne . Turcja, która kontroluje cieśniny Bosfor i Dardanele na mocy konwencji z Montreux, ma wyjątkową pozycję, by wpływać na bezpieczeństwo morskie w regionie.

Ostrzeżenie i propozycja Fidana stanowią dwutorowe podejście Turcji: publiczne podnoszenie alarmu w sprawie eskalacji nuklearnej, przy jednoczesnym oferowaniu praktycznych, ograniczonych porozumień mających na celu zmniejszenie bezpośredniego ryzyka na Morzu Czarnym.