Rekordowy sezon pożarów w Europie 2026: koszty przekraczają 15 mld euro, UE zmienia strategię

Szacowane koszty ekonomiczne tegorocznych pożarów

Pojawia się kilka kwot, z których każda opisuje nieco inny zakres strat:

Kwota 3,1 mld euro z FT dotyczy wczesnego etapu sezonu i jest węższa – obejmuje głównie koszty odtworzenia terenu. Z kolei 15+ mld euro to szersze, aktualniejsze oszacowanie całkowitego letniego wpływu na gospodarkę. Dla porównania, średnioroczne szacunki Komisji Europejskiej dla całej UE wynosiły zaledwie 2,5 mld euro .

Które kraje ucierpiały najbardziej?

• Francja – najciężej dotknięta; straty mogą sięgnąć 10-15 mld euro .
• Hiszpania – w pierwszej piątce najbardziej poszkodowanych krajów w analizie FT .
• Portugalia, Włochy, Grecja – również wśród najciężej doświadczonych. Łącznie w pierwszych dwóch miesiącach w pięciu krajach spłonęło blisko 500 tys. hektarów .

Nowa strategia UE: od reakcji do prewencji

Komisja Europejska wprowadziła szereg konkretnych działań i propozycji budżetowych, których sednem jest zintegrowane podejście stawiające na prewencję, a nie na walkę z ogniem.

1. Zintegrowana strategia zarządzania ryzykiem pożarów

25 marca 2026 r. Komisja uruchomiła kompleksowe ramy obejmujące prewencję, gotowość, reagowanie i odbudowę . Wyraźnie stawiają one na prewencję opartą na ekosystemach: odtwarzanie zdegradowanych ekosystemów, promowanie kontrolowanego wypalania, wypasu i zrównoważonej gospodarki leśnej, by tworzyć krajobrazy odporne na ogień . Celem strategicznym jest traktowanie odporności ogniowej jako inwestycji, a nie kosztu .

2. Zalecenie Rady UE w sprawie zintegrowanego zarządzania ryzykiem pożarów

Przyjęte przez Radę UE 29 czerwca 2026 r. – prawnie niewiążące, ale politycznie istotne – zaleca państwom członkowskim inwestowanie w zarządzanie krajobrazem i odtwarzanie ekosystemów . W szczególności rekomenduje odtwarzanie mokradeł, torfowisk, rzek i terenów zalewowych, które mogą tworzyć naturalne bariery dla ognia .

3. Rekordowe rozmieszczenie sił gaśniczych

Na lato 2026 r. UE rozmieściła 777 strażaków z 14 krajów w newralgicznych obszarach sześciu państw południowej Europy, wraz z samolotami i ekspertami – to największa w historii przedsezonowa mobilizacja . Uruchomiono też nową regionalną bazę gaśniczą na Cyprze .

4. Fundusze polityki spójności

Już teraz obejmują one projekty ochrony przeciwpożarowej na obszarze 65 mln hektarów – to jedno z najważniejszych istniejących narzędzi prewencji .

5. Program LIFE – nabór na projekty przyrodnicze

W sierpniu 2026 r. Komisja ogłosiła dostępność ok. 173,5 mln euro w ramach naboru na standardowe projekty przyrodnicze, w tym odtwarzanie ekosystemów .

6. Cel wydatków na bioróżnorodność

UE zobowiązuje się przeznaczyć 10% całkowitego budżetu UE na bioróżnorodność w latach 2026-2027, wobec 7,5% w 2024 r. – to bezpośrednio wspiera odtwarzanie przyrody i zapobieganie pożarom .

7. Stałe finansowanie w ramach WPR, polityki spójności i unijnego mechanizmu ochrony ludności

Komisja zamierza kontynuować i rozszerzać finansowanie działań prewencyjnych i odtworzeniowych związanych z zarządzaniem gruntami . Chodzi m.in. o działania rolno-środowiskowe i klimatyczne, które nagradzają rolników i leśników za przechodzenie na bardziej odporne systemy produkcji.

Podsumowanie

Kryzys pożarowy w Europie osiągnął punkt zwrotny. Rekordowe straty ekonomiczne oraz coraz częstsze ekstremalne zjawiska pogodowe wymusiły w Brukseli strategiczną zmianę kursu. Nowe podejście zakłada, że zdrowe ekosystemy – mokradła zatrzymujące wilgoć, lasy zredukowane pod kątem palności, krajobrazy wypasane przez zwierzęta – są najskuteczniejszymi i najbardziej opłacalnymi naturalnymi barierami przeciwpożarowymi. Pytanie dziś brzmi, czy państwa członkowskie UE przełożą ambicje strategii na rzeczywiste inwestycje w terenie.